*^*شهاب الحکمة*^*

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعليق :
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): من اءراد التوكل على الله ، فليحب اءهل بيتى ، و من اءراد اءن ينجوا من عذاب القبر، فليحب اءهل بيتى ، و من اءراد الحكمة ، فليحب اءهل بيتى ، و من اءراد دخول الجنة بغير حساب فليحب اءهل بيتى . فوالله ما اءحبهم اءحد، الا ربح فى الدنيا و الاخرة .(729)
رسول اكرم (صلى الله عليه و آله ) فرمود: هر كس بخواهد بر خدا توكل كند، بايد اهل بيت مرا دوست بدارد، و هر كس بخواهد از عذاب قبر نجات يابد، بايد اهل بيت مرا دوست بدارد، و هر كس دانش و حكمت بخواهد بايد اهل بيت مرا دوست بدارد.
و هر كس بخواهد بدون حساب وارد بهشت شود بايد اهل بيت مرا دوست بدارد. قسم بخدا، كسى آنها را دوست نمى دارد مگر اينكه در دنيا و آخرت سود برد.
قال : يا اءيها الناس اسمعوا، اءلا، ان الرضى و الرضوان والجنة لمن اءحب عليا و تولاه .(730)
فرمود: اى مردم گوش فرا داريد، آگاه باشيد، خشنودى ، و رضوان و بهشت ، مخصوص كسى است كه على را دوست داشته و او را ولى خود قرار دهد.
قال (صلى الله عليه و آله ): من فارقنى الله ، و من فارق عليا فقد فارقنى .(731)
پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله ) فرمود: هر كس از من جدا شود، از خدا جدا شده است . و هر كس از على جدا شود از من جدا شده است .
جاء اعرابى الى النبى (صلى الله عليه و آله ): فقال : يا رسول الله ؛ هل للجنة من ثمن ؟ قال : نعم ، قال : ما ثمنها؟ قال : لا اله الا الله ، يقولها العبد مخلصا بها، قال : و ما اخلاصها؟ قال : اءلعمل بما بعثت به فى حقه و حب اءهل بيتى قال : فداك اءبى و اءمى ، و ان حب اءهل البيت لمن حقها؟ قال : ان حبهم لاءعظم حقها.(732)
اعرابى آمد خدمت پيامبر گرامى (صلى الله عليه و آله )، و گفت : اى رسول خدا، آيا بهشت بهايى دارد؟ فرمود: بلى ، گفت : بهاى آن چيست ؟ فرمود: بنده از روى اخلاص بگويد: لا اله الا الله ، گفت : اخلاص آن چگونه است ؟ فرمود: عمل كردن به آنچه من بر آن مبعوث شده ام ، در حق او و محبت خاندان من . گفت : پدر و مادرم فداى تو باد، آيا محبت اهل بيت و خاندان (شما) از آن حق است ؟ فرمود: بدرستى كه محبت آنها از بزرگترين حق آن است .
دوستداران اهل بيت پيامبر (صلى الله عليه و آله ) چه كسانى هستند و صفات آنها چيست ؟
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): من رزقه الله حب الاءئمة من اءهل بيتى ، فقد اءصاب خير الدنيا و الاخرة ، فلا يشكن اءحد، انه فى الجنة ، فان فى حب اءهل بيتى عشرين خصلة . عشر منها فى الدنيا، و عشر فى الاخرة : اءما فى الدنيا(733) فالزهد. والحرص على العمل (734) واءلورع فى الدين - والرغبة فى العبادة - و التوبة قبل الموت - والنشاط فى القيام الليل - والياءس مما فى اءيدى الناس - والحفظ لاءمر الله و نهيه عزوجل - والتاسعة : بغض الدنيا، والعاشرة : السخاء.
و اما فى الاخرة (735) فلا ينشر له ديوان - و لا ينصب له ميزان - و يعطى كتابه بيمينه - و يكتب له براءة من النار و يبيض وجهه - و يكسى من حلل الجنة - و يشفع فى مائة من اءهل بيته و ينظر الله عزوجل اليه بالرحمة - و يتوج من تيجان الجنة - والعاشرة : يدخل الجنة بغير حساب ، فطوبى بمحبى اءهل بيتى .(736)
رسول اكرم (صلى الله عليه و آله ) فرمود: هر كسى كه خداوند متعال محبت امامان از اهل بيت مرا به او روزى كند، در واقع خير دنيا و آخرت نصيب او گشته ، هرگز احدى در بهشت رفتن او شك نكند براستى در محبت و دوستى اهل بيت من بيست خصلت است ، ده خصلت در دنيا، و ده خصلت در آخرت : اما آنكه در دنيا است : زهد (بى رغبتى به دنيا) و حرص ‍ ورزيدن به عمل (يا به علم ) - پرهيزكارى در دين - شوق و رغبت در عبادت و بندگى - توبه و برگشت (از گناه ) قبل از مرگ ، شوق و نشاط در شب خيزى (براى راز و نياز با خداى خويش ) - دل بريدن و نا اميد شدن از آنچه در دست مردم است - مراقبت و محافظت از امر و نهى الهى - نهم : بغض و دشمنى دنيا، دهم : سخاوت و بخشش .
و اما در آخرت : براى او پرونده اى باز نمى شود. براى (بخشش اعمال ) او ميزانى برپا نمى شود - نامه (اعمال ) او را به دست راستش مى دهند - و در آن برائت از آتش مى نويسند - صورت و سيماى او روشن و نورانى مى شود - از جامه هاى بهشتى بر او مى پوشانند، و شفاعت او در مورد صد كس از خاندانش پذيرفته مى شود - خداى تعالى با نظر رحمت به او مى نگرد - با تاج بهشتى تاجگذارى مى شود - و دهم : بدون حساب وارد بهشت مى شود. پس خوشا بحال دوستداران اهل بيت من .
862 - من كتب فضيلة من فضائل على ، يقراءها، غفرالله له ما تقدم من ذنبه و ما تاءخر.(737)
- هر كس فضيلتى از فضائل على (عليه السلام ) را بنويسد و (براى ديگران ) آن را بخواند، خدايتعالى گناهان گذشته و آينده او را مى بخشد (و اصلاح مى كند.)
863 - من قال : لا اله الا الله باخلاص ، فقد برى ء من الشرك .(738)
- هر كس با اخلاص (لا اله الا الله ) بگويد در واقع از شرك بيزارى جسته است .
864 - من وصل اءهل بيتى فى الدنيا بقيراط كافيته يوم القيمة بقنطار.(739)
- هر كس بقيراطى در دنيا به يكى از اهل بيت من نيكى كند، در روز قيامت بقنطارى عوض داده شود.
865 - من اءجاب المؤ ذن ، اءو اءجاب العلماء، كان يوم القيمة تحت لوائى .
- هر كس (نداى ) موذن را اجابت كند (دعوت او را به نماز بپذيرد)، يا (دعوت ) دانشمندان را بپذيرد، در روز قيامت زير پرچم من قرار مى گيرد.
866 - من اءجاب داعى الله ، استغفرت له الملئكة ، و يدخل الجنة بغير حساب .
هر كس دعوت كننده (بسوى ) خدا را بپذيرد، ملائكه براى او استغفار كنند، و بدون حسابرسى وارد بهشت شود.
867 - من اءدى فريضة ، فله عندالله دعوة مستجابة .
- هر كس يك فريضه واجبى را در وقت خود بجا آورد دعاى پذيرفته شده اى پيش خدا دارد.
868 - من اءقام الصلوات (740) الخمس و اجتنب الموبقات السبع نودى يوم القيامة ، يدخل من اءى اءبواب الجنة شاء.(741)
- هر كس پنج نماز (يوميه ) را برپا دارد، و از هفت مهلكه دورى گزيند، روز قيامت به او، ندا مى رسد كه از هر درى از درهاى بهشت خواهد وارد شود.
869 - من دان بدين قوم ، لزمه حكمهم .
- هر كس دين و آئين قومى را بپذيرد، حكم و قانون آنها براى او الزام آور است .
780 - من اءعان على قتل مسلم ولو بشطر كلمة ، جاء يوم القيامة مكتوب بين عينيه ، آيس من رحمة الله .
- هر كس بر قتل مسلمانى يارى كند، اگر چه با گفتن نيمى از كلمه باشد(742) روز قيامت مى آيد در حالى كه به پيشانى او نوشته شده : نوميد از رحمت الهى .
871 - من كسا اءخاه من عرى ، كساه الله من سندس الجنة .
- هر كس برادر خود را در برهنگى لباس و پوشاك دهد خداى تعالى او را از حرير (ابريشم ) مخصوص بهشت مى پوشاند.
872 - من كساء اءخاه من غير عرى ، كان يخوض فى رضوان الله ، مادام على المكسو، سلك .
- هر كس برادرش را در غير برهنگى ، لباس بدهد، ماداميكه پوشنده لباس ‍ راه مى رود، در رضايت و خشنودى خدا غوطه ور است .
تعليق :
قال ابو جعفر (صلى الله عليه و آله ): ما من عبد مومن يكسو مومنا ثوبا من عرى الا كساه الله عزوجل من الثياب الخضر و ما من مومن يكسو مومنا و هو مستغن عنه الا كان فى حفظ الله ما بقيت منه خرقة .(743)
امام باقر (عليه السلام ) فرمود: بنده مومنى نيست كه مومنى را از سرما و برهنگى لباس بپوشاند، مگر اينكه خداوند او را از لباسهاى سبز مى پوشاند، و مومنى نيست كه مومن بى نيازى را لباس بپوشاند ماداميكه پاره اى از آن لباس باقيست در حفظ خدا مى باشد.
873 - من اءطعم مومنا من جوع ، اءطعمه الله من ثمار الجنة .
- هر كس مومن گرسنه اى را غذا بدهد، خداى تعالى او را از ميوه هاى بهشتى اطعام كند.
874 - من سقا اءخاه ، سقاه الله من الرحيق المختوم .
- هر كس برادرش را سيراب كند، خدايتعالى او را از شراب خالص و مهر خورده (بهشتى ) سيراب كند.
875 - من حمل اءخاه برحله ، حمله الله على ناقة من نوق الجنة ، ويباهى به الخلائق والملائكة يوم القيمة .
- هر كس برادرش را بمركب خود سوار كند، خدايتعالى او را بر ناقه اى از ناقه هاى بهشتى سوار مى كند كه در روز قيامت به مردم و به فرشتگان مباهات نمايد.
876 - من زوج اءخاه المومن ، زوجة ياءنس (744) اليها، و يستريح اليها، زوجه الله من الحور اءلعين ، و آنسه فى قبره .
- هر كس برادر مومن خود را با همسرى تزويج كند كه با آن انس يافته و آرام گيرد و بياسايد، خدايتعالى او را به حورالعين تزويج كند و در قبرش با او انس گرفته و آرامش دهد.
877 - من اءعان اءخاه على سلطان جابر،(745) اءعانه الله على اجازة (746) الصراط، عند دحض الاءقدام .
- هر كس برادرش را (در نجات ) از (جور) سلطان ستمگر يارى دهد خدايتعالى او را در گذشتن از پل صراط، جائيكه قدمها در آن مى لغزد يارى دهد.
878 - من اكرم غريبا فى غربته ، اءو نفس غمه ، اءو اءطمعه ، اءو سقاه شربة ، اءو ضحك فى وجهه ، فله الجنة .
- هر كس غريبى را در غربتش گرامى بدارد، يا غم و اندوه او را برطرف كند يا او را طعام بدهد، و يا با شربتى آب سيرابش كند، يا به روى او بخندد، بهشت جايگاه اوست .
879 - من آذى مومنا، فقد آذانى ، و من آذانى فهو ملعون .
- هر كس مومنى را آزار و اذيت كند، مرا آزار داده است ، و هر كس مرا بيازارد، او از رحمت خدايتعالى به دور است .
880 - من نظر الى مومن نظرة يخيفه بها، لا اءظله الله يوم لا ظل الا ظله .
- هر كس بر مومنى چنان نگاه كند كه او را بترساند، خدايتعالى او را زير سايه خود قرار ندهد، آن روزى كه جز سايه خدا سايه اى نيست (يعنى روز قيامت .)

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعليق :
و قال (صلى الله عليه و آله ): من نظر الى مومن نضرة يخيفه بها، اءخافه الله تعالى يوم لاظل الا ظله و حشره فى صورة الذر بلحمه و جسمه و جميع اءعضائه ، و روحه ، حتى يورده مورده .(747)
يعنى : هر كس به مومنى طورى نگاه كند كه با آن نگاه او را بترساند، خدايتعالى او را در روزى كه سايه اى جز سايه خدايتعالى نيست مى ترساند (يعنى روز قيامت )، و او را به گوشت و جسم و همه اعضاء و روحش ‍ بصورت مورچه ريزى محشور گرداند، تا اينكه به جايگاه او وارد كند.
881 - من قال فى مومن ما راءت عيناه ، اءو سمعته اءذناه فهو من : الذين يحبون اءن تشيع الفاحشة فى الذين آمنوا لهم عذاب اءليم .(748)
- هر كس (در غياب ) مومنى ، عيب او را كه با چشمان خود ديده ، يا با گوش ‍ خود شنيده ، بازگو كند، او از كسانى است كه در قرآن آمده : (كسانى كه دوست دارند درباره مومنان بدى و زشتى را فاش و منتشر سازند، براى آنها عذاب دردناكى است .)
882 - من اءحزن مومنا، ثم اءعطاه الدنيا، لم يكن ذلك كفارة ، و لم يؤ جر.(749)
- هر كس مومنى را اندوهگين سازد، سپس دنيا را به او بدهد آن را جبران نمى كند و عوض آن نمى شود.
883 - من اءتى بشيى ء من هذه القاذورات ، فليسترها، يسترالله عليه .
- هر كس كارى از اين اعمال زشت و پليد مرتكب شد، حتما آن را بپوشاند (و پيش كسى آشكار نكند) خداوند (ستارالعيوب ) آن را بر او مى پوشاند.
تعليق :
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): من ارتكب شيئا من هذه القاذورات فليستتره بسترالله ، و ذلك لاءن اظهار الفاحشة فاحشة اءخرى .(750 )
هر كس كارى از اين اعمال زشت مرتكب شود، بايد آن را در زير پوشش ‍ الهى بپوشاند و آشكار و اظهار نكند، چرا كه ظاهر و آشكار كردن كار زشت ، گناه و زشتى ديگر است .
قال الاصبغ بن نباته : سمعت اميرالمومنين (عليه السلام ) يقول : اءحدثكم بحديث ينبغى لكل مسلم اءن يعيه . ثم اءقبل علينا، فقال : ما عاقب الله عبدا مومنا فى هذه الدنيا، الا كان اءجود، و اءمجد من اءن يعود فى عقابه يوم القيمة . و لا سترالله على عبد مومن فى هذه الدنيا و عفا عنه ، الا كان اءمجد و اءجود، و اءكرم من اءن يعود فى عفوه يوم القيمة . ثم قال (عليه السلام ): و قد يبتلى الله المومن بالبلية فى بدنه ، اءو ماله ، اءو ولده ، اءو اءهله . و تلا هذه الاية : ما اءصابكم من مصيبة فبما كسبت اءيديكم و يعفو كثير(751) و ضم يده ثلاث مرات و يقول : (و يعفو عن كثير.)(752)
گفت : از اميرالمومنين (عليه السلام ) شنيدم كه مى فرمود: حديثى بشما مى گويم سزاوار است كه هر مسلمانى آن را فرا گيرد.
آنگاه رو بما كرد و فرمود: خداوند، بنده مومنى را در اين دنيا عقوبت نمى كند، مگر اينكه بخشنده تر و بزرگوارتر از آن است كه در روز قيامت عقوبت او را تكرار كند.
خداوند متعال بر گناه هيچ بنده با ايمانى را در اين دنيا پرده نمى كشد و عفو نمى كند، مگر اينكه بزرگوارتر و بخشنده و كريم تر از آن است كه روز قيامت دوباره (گناه او را به ميان آورده ) و عفو او را تكرار نمايد.
سپس فرمود: خداى تعالى مومن را به مصيبتى در بدنش ، يا مالش يا فرزندش ، يا خانواده اش گرفتار مى كند و اين آيه را تلاوت نمود: (هر مصيبت و (درد و رنجى ) كه بشما مى رسد، در اثر عملى است كه انجام داده ايد، و خداوند بسيارى از آنها را مى بخشد) و سه بار دستش را بهم زد و فرمود: (يعفوا عن كثير.)
عن العباس مولى الرضا (عليه السلام ) قال : سمعته يقول :
اءلمستتر بالحسنة يعدل سبعين حسنة ، والمذيع بالسيئة مخذول ، واءلمستتر بها مغفور له .(753)
مى فرمود: كسى كه كار نيكى در پنهانى انجام دهد، معادل هفتاد حسنه است ، و كسى كه كار زشت خود را نتواند پوشيده نگهدارد، ذليل و خوار مى شود. و كسى كه كار زشت خود را بپوشاند مورد غفران (الهى ) قرار مى گيرد.
884 - من اءرضى الخصماء من نفسه ، وجبت له الجنة .
- هر كس ، كسانى را كه با او خصومت و دشمنى دارند، از خود راضى و خشنود سازد بهشت بر او واجب مى شود.
885 - من روى عن اءخيه المومن رواية ، يريد بها هدم مروته و شينه ، اءو قفه الله فى طينة خبال .(754)
- هر كس از برادر مومن خود مطلبى نقل كند كه منظورش از نقل آن از بين بردن حيثيت و آبرو، و اعتبار او، و زشت كردن او باشد، خدايتعالى او را در گل و زرداب چرك تن دوزخيان بازداشت مى كند.
تعليق :
عن النبى (صلى الله عليه و آله ) انه قال : اءدنى الكفر، اءن يسمع الرجل عن اءخيه الكلمة ، فيحفظها عليه ، يريد اءن يفضحه بها، اولئك لاخلاق لهم .(755)
يعنى : پست ترين درجه كفر آن است كه كسى از برادرش سخنى و كلمه اى بشنود و آن را حفظ كند بقصد اينكه (روزى ) او را با آن رسوا سازد چنين كسانى را بهره و نصيبى از خير و خوبى نيست .
و قال (صلى الله عليه و آله ): ما عمر مجلس بالغيبة ، الا خرب من الدين فنزهوا اءسماعكم من استماع الغيبة ، فان القائل والمستمع لها شريكان فى الاثم .(756)
يعنى : هيچ مجلسى با عيب گوئى از ديگران آباد نماند، مگر اينكه از دين ويران گرديد، پس گوشهاى خود را از شنيدن غيبت پاك كنيد، زيرا گوينده و شنونده آن در گناه شريكند.
و قال (عليه السلام ): اياكم و الغيبة ، فان الغيبة اءشد من الزنا. قالوا و كيف الغيبة اءشد من الزنا؟ قال : لاءن الرجل يزنى ، ثم يتوب ، فتاب الله عليه : و ان صاحب الغيبة لا يغفر حتى يغفر له صاحبه .(757)
از غيبت كردن پرهيز كنيد، زيرا غيبت بدتر از زنا است . گفتند: چرا و چگونه غيبت بدتر از زنا است ؟ فرمود: زيرا كسى زنا مى كند سپس توبه مى نمايد خدايتعالى توبه او را مى پذيرد، ولى غيبت كننده بخشوده نمى شود، مگر اينكه صاحب غيبت او را ببخشد.
و عن سعيد بن جبير، عن النبى (صلى الله عليه و آله )، انه قال : يؤ تى باءحد يوم القيامة ، يوقف بين يدى الله ، و يدفع اليه كتابه ، فلا يرى حسناته ، فيقول : الهى ؛ ليس هذا كتابى ، فانى لا اءرى فيها طاعتى ، فيقال له : ان ربك لا يضل و لا ينسى ، ذهب عملك باغتياب الناس ، ثم يؤ تى بآخر، و يدفع اليه كتابه ، فيرى فيها طاعات كثيرة ، فيقول : الهى ؛ ما هذا كتابى ، فانى ما عملت هذه الطاعات ، فيقال : لاءن فلانا اغتابك ، فدفعت حسناته اليك .(758)
رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) فرمود: كسى را در روز قيامت آورده در پيشگاه خدايتعالى نگاه داشته و نامه (اعمالش ) را به او مى دهند، در آن نامه ، اعمال نيك خود را مشاهده نمى كند، آنگاه مى گويد: خداوندا؛ اين نامه اعمال من نيست ، زيرا من طاعت هاى خود را در آن نمى بينم ، به او مى گويند: پروردگار تو چيزى را گم نمى كند و فراموش نمى كند. عمل (خير) تو را غيبت كردن تو از بين برد.
آنگاه ديگرى را مى آورند، و نامه (اعمالش ) را به او مى دهند، او در آن نامه طاعات زيادى مى بيند، مى گويد: الهى ؛ اين نامه من نيست ، زيرا من اين طاعتها را انجام نداده ام ، به او گفته مى شود، فلان كس غيبت تو را كرد، حسنات او به تو داده شد.
و قال (صلى الله عليه و آله ): من اغتاب مسلما فى شهر رمضان لم يؤ جر على صيامه .(759)
هر كس در ماه رمضان مسلمانى را غيبت كند روزه او ثواب و پاداش ‍ ندارد.
886 - من مشى مع ظالم ليعينه على ظلمه ، و هو يعلم اءنه ظالم فقد خرج عن الاسلام .(760)
- هر كس بهمراه ظالمى بقصد كمك كردن در ظلم او راه بيافتد در حالى كه مى داند او ستمكار است محققا از اسلام خارج شده است .
887 - من رد درهما الى الخصماء اءعتق الله رقبته من النار.(761)
- هر كس براى رفع خصومت درهمى بپردازد، خداوند او را از آتش (دوزخ ) آزاد سازد.
888 - من لم ياءنف من خدمة العيال ، كان كفارة الذنوب و يطفى ء غضب الرب .
- هر كس از خدمت خانواده شانه خالى نكند، كفاره گناهان مى شود و خشم پروردگار را فرو نشاند.
889 - من اءلح فى وطى الرجال ، لم يمت ، حتى يدعو(762) الرجال الى نفسه .
- هر كس بر وطى مردان الحاح و مطالبه كند، نمى ميرد تا اينكه مردان را به خود خواند.
890 - من رآنى فى المنام ، فقد رآنى ، فان الشيطان لا يتمثل بى فى صورتى ، و لا فى صورة اءحد من اءوصيائى و لا فى اءحد من شيعتهم .
- هر كس مرا در خواب ديد، بحقيقت مرا ديده است ، زيرا شيطان بصورت و سيماى من و بصورت احدى از اوصياى من و بصورت احدى از شيعيان آنان در نمى آيد.
891 - من اءكل من كد يده حلالا، فتح الله له اءبواب الجنة ، يدخل من اءيها شاء.
- هر كس از دسترنج خود (روزى ) حلال بخورد، خدايتعالى درهاى بهشت را به روى او بگشايد، تا از هر كدام بخواهد وارد شود.
892 - من اءراد اءن ينجيه الله من الزبانية التسعة عشر، فاليقرء: ((بسم الله الرحمن الرحيم )) فانها تسعة عشر حرفا، فيجعل كل حرف منها جنة من واحد.
- هر كس بخواهد كه خدايتعالى او را از دوزخبانان نوزده گانه نجات بخشد (بسم الله الرحمن الرحيم ) بخواند كه آن نوزده حرف است و هر يك حرفى از آن سپرى مى شود از يكى از آنها.
893 - من ضرب اءحد اءبويه ، فهو ولد الزنا.
- هر كس يكى از پدر و مادرش را بزند، او حرام زاده است .
894 - من آذى جاره فهو ملعون .
- هر كس همسايه اش را بيازارد، از رحمت خدا دور مى شود.
895 - من اءبغض عترتى ، فهو ملعون و منافق خاسر.
- هر كس با عترت من دشمنى كند، ملعون و منافق و زيانكار است .
896 - من بنى بنيانا رياء و سمعة ، حمله الله يوم القيمة على عنقه ، و هو مشتعل ، و يلقى فى النار.
- هر كه خانه اى و بنيانى را از روى ريا و سمعه (خود نمائى ) بنا كند، خداوند در روز قيامت آن (بنا) را بر گردن او آويزد، در حالى كه شعله ور است ، و (همانگونه ) به آتش دوزخ مى افكند.

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعلیق
قال النبى (صلى الله عليه و آله ): من بنى بنيانا رياء و سمعة ، حمله يوم القيمة من الاءرض السابعة ، و هو نار يشتعل ، ثم يطوق فى عنقه ، و يلقى فى النار، فلا يحبسه شيى ء منها دون قعرها الا اءن يتوب . قيل : يا رسول الله ؛ كيف يبنى رياء و سمعة ؟ قال : يبنى فضلا على ما يكفيه استطالة منه على جيرانه ، و مباهاة الخوانه .(763)
نبى اكرم (صلى الله عليه و آله ) فرمود: هر كس بنا و خانه اى از روى ريا و سمعه (خودنمائى و شهرت طلبى بسازد) روز قيامت آن را از زمين هفتم حمل مى كند، در حالى كه آن آتش شعله ور است ، آنگاه به گردن او مى آويزند، و به دوزخ مى افكنند، و به جز قعر دوزخ چيزى جلوى آن را نمى گيرد، مگر اينكه توبه كند. پرسيدند كه يا رسول الله ؛ چگونه از روى ريا و سمعه بنائى مى سازد؟ فرمود: بناى بيشتر از احتياج خود كه با آن به همسايگان خود گردنكشى و بزرگى نمايد و به برادران خود بنازد.
و فى حديث آخر عنه قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): من بنى بنيانا بغير ظلم و لا اعتداء او غرس غرسا بغير ظلم و لا اعتداء ظلم و لا اعتداء كان له اءجرا جاريا ما انتفع به اءحد من خلق الرحمان .(764)
هر كس بنائى بسازد بدون اينكه به كسى ظلمى برسد و بيش از اندازه نباشد و يا درختى بكارد بدون اينكه ظلمى واقع شود و از حد نگذرد، ماداميكه احدى از خلق خدا از آن بهره مند مى شود، اجر و پاداش او جارى است .
897 - من خان جاره شبرا من الاءرض ، جعله الله طوقا فى عنقه .(765)
- هر كس به قدر وجبى از زمين به همسايه اش خيانت كند خدايتعالى آن را حلقه و طوقى در گردن او قرار مى دهد.
898 - من كان عنده صبى ، فليتصاب له .
- هر كس پيش او كودكى باشد بايد با او رفتار كودكانه داشته باشد.
899 - من تعلم القرآن ، ثم نسيه لقى الله يوم القيمة مغلولا، يسلط عليه بكل آية حية ، تكون قرينته فى النار.
- هر كس قرآن بياموزد، سپس آن را (از روى عمد) فراموش كند روز قيامت خدا را دست بسته ملاقات نمايد، براى هر آيه اى مارى را براى او چيره مى سازد كه در آتش دوزخ همراه او باشد.
900 - من اءحب اءن يتمثل له الناس قياما، فليتبوء مقعده من النار.
- هر كس دوست دارد كه مردم به پاى او برخيزند، (يا در حضورش سر پا بايستند) نشيمنگاه او از آتش خواهد بود.
901 - من عرضت له فاحشة ، اءو شهوة ، فاجتنبها من مخافة الله حرم الله عليه النار، و آمنه يوم الفزع الاكبر و اءنجز له ما وعده فى كتابه فى قوله تعالى : و لمن خاف مقام ربه جنتان (766)
- هر كس در معرض گناه و زشتى و شهوتى قرار گيرد و از ترس خدا از آن دورى كند، خداوند آتش (دوزخ ) را بر او حرام كرده و (بهنگام قيامت ) در روز وحشت بزرگ او را پناه داده و به وعده خود كه در كتابش فرموده : (براى كسى كه از مقام خدا بترسد دو بهشت است ) وفا خواهد نمود.
تعليق :
قال (صلى الله عليه و آله ): من علم اءن الله يراه ، و يسمع ما يقول ، و يعلم ما يعمله من خير اءو شر، فيحجزه ذلك عن القبيح من الاءعمال ، فذلك الذى (خاف مقام ربه و نهى النفس عن الهوى (767)(768))
فرمود: هر كس بداند كه خدايتعالى او را مى بيند، و گفته هايش را مى شنود، و اعمال نيك يا بدى كه انجام مى دهد مى داند، پس اين (آگاهى ) او را از اعمال زشت دور كند، اين همان كسى است كه در قرآن مى فرمايد: (بترسد از حضور در پيشگاه خداوندى و نفس خود را از هوى باز دارد.)
902 - من منع الماعون جاره ، منعه الله خيره يوم القيمة .
- هر كس از عاريت دادن وسايل خانه به همسايه اش خوددارى كند، خداوند در روز قيامت او را از خير خود بى نصيب سازد.
903 - من استولى عليه الضجر، رحلت عنه الراحة .
- هر كه دلتنگى و بى قرارى بر او غالب آيد راحتى و آسودگى از او رخت بندد.
904 - من لا يوجب لك ، لا توجب له ، و لا كرامة .
- كسى كه تو را رعايت نمى كند، تو هم او را مراعات نكن كه (اين كار) كرامت و بزرگوارى نيست .
تعليق :
رسول اكرم (صلى الله عليه و آله ) ضمن وصاياى خود به على (عليه السلام ) فرمود: يا على من لا تنتفع بدينه و دنياه ، فلا خير لك فى مجالسته ، و من لم يوجب لك ، لا توجب له و لا كرامة .(769)
يا على كسى كه از دين و دنياى او سودى نمى برى در مجالست و همنشينى با او خيرى براى تو نيست ، و كسى كه مراعات حق تو را نمى كند، تو نيز مراعات او را مكن . مراعات تو در اين حال بزرگوارى حساب نيايد.
905 - من خاف الله ، اءخاف الله منه كل شيى ء.
- هر كس از خدا بترسد، خدايتعالى همه چيز را از او مى ترساند.
تعليق :
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): من خاف الله ، اءخاف الله منه كل شيى ء. و من لم يخف الله ، اءخافه الله من كل شيى ء.(770)
هر كه از خدا بترسد، خداوند همه چيز را از او مى ترساند و هر كس از خدا نترسد، خداى تعالى او را از همه چيز مى ترساند.
906 - من تعلم علما، ليمارى به السفهاء اءو ليجادل به العلماء اءو ليدعو الناس الى نفسه فهو من اءهل النار.(771)
- هر كه علم بياموزد تا با آن با بى خردان ستيز و منازعه كند يا با آن با دانشمندان به خصومت و مجادله برخيزد يا مردم را بسوى خود بخواند، او اهل جهنم است .

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعليق :
در سفينة البحار آمده : قال الصادق (عليه السلام ): من دعى الناس الى نفسه ، و فيهم من هو اءعلم منه ، فهو مبتدع ضال .(772)
فرمود هر كه مردم را بسوى خود بخواند در حاليكه در بين آنها كسى داناتر و اعلم از او باشد، پس او بدعت گذار گمراه است .
نقل كرده اند: مرد فاضل و دانشمندى در حوزه علميه نجف اشرف ، ساليان درازى به تحصيل علوم مشغول بوده ، و در دوره تحصيل و مطالعات خود، خلاصه و فشرده اندوخته هاى علمى خود را در سه جلد جمع آورى كرده بود، تصميم مى گيرد كه به شهر زادگاه خود براى تبليغ و خدمت به دين اسلام برگردد.
براى توديع و خداحافظى به محضر يك يك استادان خود مى رسد، تا اينكه به محضر استاد اخلاق خود رسيده و از او نيز وصيت و سفارشى بعنوان ارمغان درخواست مى كند.
استاد اخلاق به او مى گويد: برو، انشاء الله كارت مى گيرد، جاى نگرانى نيست . عرض مى كند كه آقا؛ من براى كاسبى نمى روم كه كار و بارم بگيرد، مى خواهم با اندوخته دانش خود كه در اين مدت بدست آورده ام ، دين خود را به پروردگار خود اداء كنم ، و از شما نصيحتى و اندرزى مى خواهم كه بعنوان ارمغان با خود ببرم كه در آينده رهنمون من باشد.
استاد مى فرمايد: اگر بگويم قبول نخواهى كرد! عرض مى كند: كه آقا؛ چطور ممكن است نپذيرم ، هر چه بفرمائيد حاضرم با جان و دل بپذيرم .
مى فرمايد: حالا كه اينطور است ، موقع رفتن ، آن سه جلد كتاب اندوخته خود را به رود دجله بيانداز و برو!
او قدرى بفكر فرو مى رود و مى بيند به هيچ وجه آمادگى اينكار را ندارد. بموجب ضرب المثل : (ثروت و اندوخته تاجر در كيسه او، و سرمايه و اندوخته عالم در دفترهاى اوست ) او چگونه مى تواند اندوخته ده ها سال زحمت درس و مطالعه خود را كه تنها سرمايه علمى اوست به رود دجله بياندازد؟ عرض مى كند: براى اين كار سه روز مهلت مى خواهم تا قدرى فكر كنم ، پس از سه روز بخدمت استاد مى رسد و مى گويد: آقا با كمال تاسف ، هرچه فكر كردم ديدم نمى توانم اين كار را بكنم . استاد محترم مى گويد: مى دانستم ! خوب ، حالا كه مى روى ، برو، و حتما كارت هم خوب مى گيرد، فقط سعى كن كه مردم را بنام خدا بسوى خويش دعوت نكنى ! عرض ‍ مى كند: آقا؛ اين چگونه ممكن است ؟ من سالها عمر خود را صرف اين كرده ام كه دانشى اندوخته كنم ، تا بتوانم مردم را بسوى خدا دعوت كنم ، چطور مى شود تصور كرد كه مردم را بنام خدا بسوى خود دعوت كنم ؟ استاد مى گويد: آزمايش آن خيلى آسان است . مى توانى همين العان خود را آزمايش كنى ، تصور كن كه رفتى ، و در آن شهر كارت رونق گرفت و هزاران نفر دور تو را گرفتند و همه بدست تو راهنمائى شدند، روزى دانشمندى مانند تو وارد شهر شد و خواست او هم در اين كار به تو كمك كند، متوجه شدى كه او خيلى بهتر از تو مى تواند مردم را هدايت كرده و بسوى حق دعوت نموده و بخدا نزديك گرداند. آيا حاضر مى شوى كه دست از رياست چند ساله خود بردارى و جاى خود را به او واگذار كرده و از مردم بخواهى كه بعد از آن دور او جمع شوند و از او استفاده بيشتر بكنند، و تو هم به او يارى كنى ؟ در اينصورت تو در ادعاى خود صادق هستى . و اگر هدايت مردم را مى خواهى بشرط آنكه با دست تو باشد، آنگاه مردم را بنام خدا بخود دعوت كرده اى .
907 - من صلى بالليل ، حسن وجهه بالنهار.
- هر كس در شب ، نماز (شب ) بخواند، در روز سيماى او زيبا مى شود.
908 - من تمنى موتهن ، حرم اءجرهن (يعنى البنات .(773))
- هر كس آرزوى مرگ (دخترانش را) بكند، از پاداش و اجر آن محروم مى ماند.
909 - من كفل يتيما، ينفقه (774) من ماله ، حتى يستغنى ، وجبت له الجنة اءلبتة .
- هر كس يتيمى را كفالت كند و از دارائى خود هزينه زندگى او را بپردازد تا وقتى كه او بى نياز شود، قطعا بهشت بر او واجب مى شود.
قال النبى (صلى الله عليه و آله ): من كفل يتيما و كفل نفقته كنت انا و هو فى الجنة كهاتين . و قرن بين اءصبعين المسبحة والوسطى .(775)
فرمود: هر كس يتيمى را سرپرستى كند و خرجى او را به عهده بگيرد. (دو انگشت نشانه و وسط را نزديك هم كرد) و فرمود: من و او در بهشت مانند اين دو در يكجا هستيم .(776)
910 - من اءتى ذا بدعة ، فوقره ، فقد هدم الاسلام .
- هر كس بدعت گذارى را احترام كرده و بزرگ شمارد، در حقيقت بنياد اسلام را ويران ساخته است .
911 - من فصل بينى و بين آلى بعلى ، لم يشم رايحة ، الجنة و ان ريحها ليوجد من خمسماءة عام .(777)
- هر كه ميان من و ميان اولادم با على جدائى اندازد، بوى بهشت را استشمام نمى كند. با اينكه بوى آن از پانصد سال (راه ) به مشام مى رسد.
912 - من تساوى يوماه فهو مغبون .
- هر كه دو روز او مساوى باشد مغبون است .
913 - من صبر على الرزية ، يعوضه الله .
- هر كس بر مصيبت صبر كند، خدايتعالى عوض او را مى دهد.
914 - من ظلم ، لا يظلم .
- كسى كه ستم ديده ، ستم نمى كند.
915 - ما من مومن يعزى اءخاه لمصيبة الا كساه الله حلل الكرامة يوم القيامة .(778)
- هيچ مومنى برادرش را هنگام مصيبت او تسليت نمى دهد مگر اينكه خداوند در روز قيامت جامه هاى بهشتى بر او مى پوشاند.
916 - ما خلقتم للفناء، بل خلقتم للبقاء و انها فى الاءرض غريبة ، و فى الاءبدان مسجونة .
- براى فانى شدن آفريده نشده ايد، بلكه براى باقى ماندن آفريده شده ايد.
(نفس ناطقه ) شما در روى زمين غريب و در بدنها زندانى است .
917 - مثل المراءة مثل الضلع الاءعرج ، ان اءقمته انكسر، و ان تركته استمتعت به .
- مَثَل زن مَثَل شاخه كج است ، اگر راستش كنى مى شكند و اگر به حال خودگذارى از او بهره مند مى شوى .
918 - ملعون ملعون من وضع رداؤ ه فى مصيبة غيره .(779)
ملعون ملعون است كسى كه در مصيبت ديگرى عباى خود را (مانند صاحب عزا) زمين گذارد.

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعليق :
عن ابى بصير، عن ابى عبدالله (عليه السلام ) قال : ينبغى لصاحب المصيبة اءن لا يلبس ردائه و اءن يكون فى قميص حتى يعرف .(780)
شايسته است بر صاحب عزا و مصيبت كه عباى خود را نپوشد و با پيراهن باشد تا اينكه شناخته شود (و اين كار براى غير از صاحب عزا نهى شده است .)
(ظاهرا در بين عرب معمول بود كه صاحب عزا عباى خود را زمين بگذارد كه مردم او را بشناسند، به همين جهت براى غير عزادار، آن را نهى مى كند كه تا با صاحب عزا اشتباه نشود.)
919 - ما من نفقة اءحب الى الله من نفقة قصد، و يبغض الاسراف ، الا فى الحج و العمرة .
- هيچ خرجى نزد خدا محبوبتر از خرج ميانه رو نيست ، و خداوند پرخرجى و زياده روى را دوست ندارد، مگر در حج و عمره .
920 - ما عال من اقتصد.
- كسى كه (در هزينه و خرج زندگى ) ميانه رو باشد، محتاج نمى شود.
921 - ما اءنفق المومن ، من نفقة ، الا خلفها على الله ، الا فى بنيان ، اءو معصية .
- مومن هيچ خرج و هزينه اى نمى كند مگر اينكه جايگزينى آن بر عهده خداوند است جز در ساختمان (و خانه بيش از نياز) و در معصيت .
تعليق :
عن ابى عبدالله (عليه السلام ) قال : كل بناء، ليس بكفاف ، فهو وبال على صاحبه يوم القيامة .(781)
هر بنائى كه بيش از حد نياز باشد، در روز قيامت وبال گردن صاحبش ‍ خواهد بود.
در روايت آمده : كل بناء وبال على صاحبه الا ما لابد منه .(782)
هر بنا و خانه اى به ضرر صاحبش است مگر بمقدار ضرورت .
گفته اند: مراد، بناى زايد بر احتياج آن است كه براى فخرفروشى و به ناز و نعمت مسترق شدن باشد، نه بناهاى نيكوكارى ، مانند: مساجد، مدارس ، بيمارستانها و پل سازى و امثال آن (و آنچه براى مردم جامعه مفيد باشد.)
و فرمود: اتقوا البنيان فى الحرام ، فانه اءساس الخراب .(783)
از بنيان گذارى بنائى در (راه ) حرام بپرهيزد، زيرا آن ، پايه خرابى (دين و دنيا) است .
922 - ما من والد، علم ولده القرآن ، الا توج الله والديه يوم القيمة بتاج الملك ، و كسيا حلتين .(784)
- پدرى به فرزندش قرآن نمى آموزد، مگر اينكه خداوند در روز قيامت پدر و مادرش را با تاج پادشاهى ، تاجدارش كند، و به هر دو لباس بهشتى مى پوشاند.
923 - ما اءخاف على اءمتى الفقر، ولكن اءخاف عليها سوء التدبير.
- من از فقير شدن امتم نمى ترسم ، ولى از سوء تدبير آنان مى ترسم .
تعليق :
الامدى فى الغرر عن اميرالمومنين (عليه السلام ) انه قال : التبذير عنوان الفاقة .
و قال (عليه السلام ): اذا اءراد الله بعبد خيرا، اءلهمه الاقتصاد، و حسن التدبير، و جنبه سوء التدبير، والاسراف .
و قال (عليه السلام ): سبب الفقر الاسراف .
و قال (عليه السلام ): من اءشرف الشرف ، الكف عن التبذير والسرف .(785)
اميرالمومنين (عليه السلام ) فرمود: اسراف و زياده روى در خرج سرآغاز فقر و تنگدستى است .
و فرمود: هرگاه خداوند (از بنده اى راضى بود) و خير او را بخواهد ميانه روى و حسن تدبير را بر دل او مياندازد و او را از سوء تدبير و اسراف باز دارد.
و نيز فرمود: علت تنگدستى و فقر، خرج كردن غير ضرورى و اسراف است .
و فرمود: خوددارى از پرخرجى و اسراف از بالاترين مراتب شرف است .
قال ابو عبدالله (عليه السلام ): يا عبيد؛ ان السرف يورث الفقر، و ان القصد، يورث الغنى .(786)
فرمود: اى عبيد؛ زياده روى و اسراف در خرج ، فقر مى آورد و ميانه روى و اعتدال ، انسان را غنى و بى نياز مى كند.
924 - ما من شيى ء اءثقل فى الميزان من خلق حسن .
- چيزى سنگين تر از خوش خلقى در ترازوى (سنجش ارزشها) نيست .
925 - ما سترالله على عبد فى الدنيا الا ستر عليه فى الاخرة .
- خدايتعالى هيچ عيب بنده اى را در دنيا پرده نكشيد مگر اينكه در آخرت نيز آن عيب را پوشانيد.(787)
926 - ما من اءحد يشاور اءحدا، الا هدى الى الرشد.
- احدى با احدى مشورت نمى كند مگر اينكه به راه صحيح راه مى يابد.

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

تعليق :
قال رسول الله (صلى الله عليه و آله ): يا على ؛ لا تشاورن جبانا، فانه يضيق عليك المخرج ، و لا تشاورن بخيلا، فانه يقصر بك عن غايتك ، و لا تشاورن حريصا، فانه يزين لك شرها، و اعلم اءن الجبن و البخل و الحرص ، يجمعها سوء الظن .(788)
رسول اكرم (صلى الله عليه و آله ) فرمود: يا على ؛ با شخص ترسو مشورت مكن ، زيرا او راه خروج را بر تو تنگ مى كند. و با بخيل مشورت مكن ، زيرا، او تو را از مقصد و منظورت باز مى دارد، و با حريص مشاوره مكن ، زيرا او عيب كار را به تو زينت مى دهد، و بدان كه ترسوئى و بخل و حرص از بدبينى و بدگمانى گرد هم آيد.
شاور ذوى العقول تاءمن الزلل و الندم .(789)
با خردمندان مشورت كن . از لغزش ها و پشيمانى در امان باشى .
لقمان : يا بنى شاور من جرب الاءمور، فانه يعطيك من راءيه ما قام عليه بالغلاء و تاءخذه انت بالمجان .(790)
لقمان به پسرش گفت : پسرم با كسى كه در كارها تجربه ديده است مشورت كن ، زيرا او راءى و نظرى را كه به گرانى فراهم آورده در اختيارت مى گذارد و تو آن را به رايگان بدست مى آورى .
در مجمع البحرين آمده : و فيه : ((استخر ثم استشر)) و معناه انك تستخير الله اءولا، باءن تقول : ((اءللهم انى اءستخيرك خيرة فى العافية )) و تكرر ذلك مرارا، ثم تشاور، بعد ذلك فيه ، فانك اذا بداءت بالله اءجرى الله لك الخيرة على لسان من شاء من خلقه .(791)
نخست از خدايتعالى طلب خير كن و بگو: (خداوندا از تو خيرى در صحت و عافيت مى خواهم ) و اين دعا را بارها تكرار كن ، بعد از آن درباره كار خود مشورت كن .
زيرا: وقتى كه تو با خدا شروع كردى ، خدايتعالى خير و صلاح تو را بر زبان هر كس بخواهد جارى مى سازد.
927 - ملعون ، ملعون ، من يضيع من يعول .
- ملعون ملعون است كسى كه حقى از خانواده اش ضايع كند.
928 - ما اصطحب اثنان الا كان اءعظمهما عندالله ، و اءحبهما اليه المرفق لصاحبه .
- دو نفر با همديگر دوست و مصاحب نشدند، مگر اينكه ، بزرگترين و محبوبترين بين آن دو نفر پيش خدايتعالى آن است كه به دوستش ‍ سودمندتر و مهربانتر باشد.
929 - ما من عمل اءحب الى الله و الى رسوله من الايمان بالله ، و الرفق بالعيال .
- هيچ عملى پيش خدا و رسولش محبوبتر از آن نيست كه انسان ايمان بخدا داشته و با اهل خانواده نرمخو و خوش رفتار باشد.
930 - مثل الدنيا كمثل ماء البحر كلما شربه العطشان از داد عطشا.(792)
- مثل دنيا مثل آب (شور) دريا است ، هر چه آدم تشنه از آن بنوشد، بر تشنگى (او) افزوده شود.
931 - ما علا عال و هبط.
- هيچ بالا رونده اى بالا نرفت (مگر اينكه ) فرو افتاد.
تعليق :
مصراع : فواره چون بلند شود سرنگون شود.
مثنوى مولوى :

نردبان اين جهان ما و منى است

عاقبت اين نردبان افتادنى است هر كه او احمق شد و بالا نشست

استخوان او بتر خواهد شكست

932 - ما رفع الناس اءبصارهم الى شيى ء، الا وضعه الله .
- مردم چشمهايشان را به چيزى خيره نساختند، مگر اينكه خدايتعالى آن را پست و بى ارزش نمود.
933 - ما رفع القلع على راءس عاقل مرتين .
- بر سر (آدم ) عاقل دو مرتبه سنگ نمى خورد.
934 - ما من نبى الا و قد دعا لاءكل خبز الشعير، و بارك به عليه ، و ما دخل جوفا الا و اءخرج كل داء فيه ، و هو قوت الاءنبياء و طعام الاءبرار.(793)
- هيچ پيامبرى نبود مگر اينكه (مردم را) به خوردن نان جو خواند و به آن بركت داد، و آن به شكمى داخل نشد مگر اينكه همه مرض هاى آن را بيرون كرد، و آن خوراك پيامبران ، و طعام نيكوكاران است .
935 - ما عجت الاءرض الى الله كعجتها من دم يسفك عليها حراما.
- زمين هيچ ناله و فريادى به خدا نكرد مانند فريادش از خون به حرام (و ناحق ) ريخته شده بر او.
936 - ما عمر مجلس بالغيبة الا خرب .
- هيچ مجلسى با غيبت كردن آباد نشد، مگر (از دين ) ويران و خراب گشت .
937 - ما حلف رجل بالطلاق ، و ما استحلف به الا منافق .
- هيچ مردى جز منافق به طلاق دادن قسم نخورد و قسم نخواست .

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

ن : باب ن : باب النون
938 - نعم العون على التقوى الغنى .(794)
- توانگرى و بى نيازى براى تقوى و پرهيزگارى كمك و يار خوبى است .
تعليق :
عن ابى يعفور، قال قلت لابى عبدالله (عليه السلام ): انا لنحب الدنيا، فقال لى : تصنع بها ماذا؟ قلت : اءتزوج منها، و اءحج ، و اءنفق على عيالى ، و اءنيل اخوانى و اءتصدق ، قال لى : ليس هذا من الدنيا، هذا من الاخرة .(795)
راوى گويد به حضرت صادق (عليه السلام ) عرض كردم : ما دنيا را دوست داريم ، از من پرسيد: مى خواهى با آن (دنيا) چه كار كنى ؟
عرض كردم : با آن ازدواج مى كنم . و حج مى روم ، و به عيالم هزينه مى كنم ، و به برادرانم بخشش مى كنم ، و تصدق و زكات مى دهم . به من فرمود: اين از دنيا نيست ، اين از (اعمال ) آخرت است .
و قد روى : نعم المال الصالح للعبد الصالح ، و نعم العون الدنيا على الاخرة .(796)
و در روايت ديگر: چه خوب است مال صالح و حلال در دست بنده صالح و نيكوكار، و يار و مددكار خوبى است دنيا براى اعمال آخرت .
939 - نصرت بالرعب ، و جعل رزقى فى رمحى .
- نصرت و پيروزى يافتم (از خدا) با ترسى كه (در دل دشمنان ) انداخت و روزى من در فقر و ندارى من قرار گرفت .
940 - نصرت بالرعب من مسيرة شهر.
- نصرت و پيروزى يافتم (از خدا) بوسيله ترس و رعبى كه از مسافت يكماهه (بر دل دشمن انداخت .)
941 - نعم الولد البنات ملطفات ،(797) مجهزات ، مونسات مفليات ، مباركات .
- چه خوب است فرزندان دختر كه مهربان و خوشرفتارند، مايحتاجشان مهيا، مونس و همدمند، و پاكيزه و برگزيده اند، با ميمنت و مباركند.
942 - نعم الفاكهة البطيخ .
- كدو مربائى (يا خربزه ) ميوه خوبى است .
943 - نعمة الجاهل روضة فى المزبلة .
- نعمت در دست نادان بوستانى است در ميان سرگين و زباله دان .
944 - نحن و بنو مطلب لم نقترف فى جاهلية و لا اسلام .(798)
- من و فرزندان مطلب چه در دوزه جاهليت (قبل از اسلام ) و چه در دوره اسلام گناهى مرتكب نشديم .
945 - نحن الاءولون ، و نحن الاخرون ، و نحن السابقون .
- ما (خاندان نبوت ) اولين ، ما آخرين و ما سابقين هستيم .
946 - نعم الفص البلور.
- بلور، نگين خوبى است .
947 - نحن نحكم بالظاهر، والله يتولى السرائر.
- ما به ظاهر حكم مى كنيم و خدايتعالى متولى باطن ها و نهانى ها است .
948 - نظر المومن فى وجه اءخيه حبا له ، عبادة .
- نگاه محبت آميز مومن به صورت برادرش ، عبادت است .
949 - نعم شغل المومنة المغزل .
- ريسندگى و بافندگى شغل خوبى براى زنان مومن است .
950 - نية المومن اءبلغ من عمله .
- نيت مومن از عملش رساتر است .
951 - نجا المخفون .(799)
- سبكباران نجات يافتند.
952 - نعم وزير الايمان العلم ، و نعم وزير العلم الحلم ، و نعم وزير الحلم الرفق ، و نعم وزير الرفق اللين .
- علم وزير و (يار) خوبى است براى ايمان و بردبارى يار خوبى است براى علم و خوشرفتارى و مرافقت يار خوبى است براى بردبارى و نرمى و ملايمت يار خوبى است براى خوشرفتارى .

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

و: باب و : باب الواو
935 - ويل لتجار من لا والله ، بلى والله .
- واى بر بازرگانان و كاسبان امت من از (قسم خوردن بى جا و گفتن ): نه بخدا، آرى بخدا.
954 - ويل لصناع اءمتى من غد، اءو بعد غد.
- واى و بدا، بحال صنعتگران امت من از (بدقولى ) فردا پس فردا كردن .
955 - ويل لعيون ، تظلم عينا.
- واى بحال چشم زخم زننده ، كه بمردم چشم زخم مى زند.
956 - والذى نفسى بيده ، على و شيعته هم الفائزون .
- قسم به كسى كه جانم بدست اوست ، على و پيروانش پيروزند.
957 - والله فى عون العبد، ما كان فى عون اءخيه .
- خدا يار و مددكار بنده است مادامى كه او در يارى و كمك برادرش ‍ مى باشد.
958 - والذى نفسى بيده ، ان الرجل منهم ، له مثل قوة ماءة رجل فى الاءكل و الشرب ، والجماع ، يعنى اءهل الجنة .
قسم به كسى كه جانم بدست اوست ، براستى مردى از (اهل بهشت ) در خوردن و نوشيدن و آميزش نيروى صد مرد را دارد.
تعليق :
قال رجل (من اهل كتاب ): يا اءبالقاسم ، اءتزعم اءن اءهل الجنة ياءكلون و يشربون ؟ قال : نعم ، والذى نفسى بيده ، ان اءحدهم ليعطى قوة ماءة رجل فى الاءكل والشرب ، قال : فان الذى ياءكل ، يكون له الحاجة ، والجنة طيبة ، لا خبث فيها، قال : عرق يفيض من اءحدهم كرشح المشك فيضمر بطنه .(800)
مردى از (اهل كتاب ) پيش رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) آمد و عرض ‍ كرد: اى ابالقاسم ؛ آيا به گمان شما اهل بهشت مى خورند و مى آشامند؟ فرمود: بلى ، قسم به كسى كه جان من در دست اوست ، بدرستى كه بمردى از آنان در خوردن و آشاميدن قدرت و نيروى صد مرد داده مى شود. عرض ‍ كرد: كسى كه مى خورد نياز به قضاى حاجت پيدا مى كند، و بهشت پاكيزه است و در آن آلودگى نيست . فرمود: از هر كدامشان عرقى مانند ترشح مشك روان مى شود آنگاه شكم آنها باريك و لاغر مى شود.
959 - وددت ان تبارك الله فى قلب كل مومن .(801)
- دوست دارم كه خداوند در دل هر مومنى منزه و بزرگ و برتر باشد.
960 - ويل لقاضى الاءرض من قاضى السماء.
- واى به حال قاضى (حاكم روى ) زمين از قاضى آسمان .
961 - ورثوه من اءول ما يبول منه ، يعنى الخنثى .
- به خنثى (براساس ) اول جائى كه از آن بول مى كند، سهم ارث بدهيد.
وللمتكلف ثلاث علامات : يتملق اذا حضر، و يغتاب اذا غاب ، و يشمت بالمصيبة .
- متكلف را سه علامت است : هنگامى كه حاضر باشد تملق و چاپلوسى مى كند، وقتى كه غائب شد، غيبت و بدگوئى كند، و در مصيبت سرزنش و شماتت نمايد.
963 - و للظالم ثلاث علامات : يقهر من دونه بالغلبة ، و من فوقه بالمعصية ، و يظاهر الظلمة .
- ستمكار سه علامت دارد: پائين تر از خود را با زور غلبه كند، و بالاتر از خود را با نافرمانى و عصيان . و ستمكاران را يارى و پشتيبانى كند.
964 - و للمنافق ثلاث علامات : اذا حدث كذب و اذا وعد اءخلف ، و اذا اؤ تمن خان .
- منافق را سه نشانه است : هرگاه سخن گويد دروغ بافد، و اگر وعده دهد خلاف كند، وقتى كه امانتى به او بسپارند خيانت نمايد.
965 - والله لو ازداد يقينا لمشى على الهواء (كما على البحر) يعنى : اءلخضر.(802)
- قسم بخدا اگر يقينش بشتر از آن بود در هوا راه مى رفت همانگونه كه روى دريا راه مى رود. يعنى : خضر (عليه السلام ).
966 - وسطوا الامام ، و سددوا الخلل .
- امام جماعت را در وسط (جلو) قرار دهيد و جاهاى خالى صف ها را فشرده تر كنيد.

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

ه‍: باب ه‍: باب الهاء
967 - هذا وضوء، لا يقبل الله الصلوة الا به .
- اين وضوئى است كه خداى تعالى نماز را بدون آن نمى پذيرد.
968 - هلاك المرء فى ثلاث : فى قبقبة ، و ذبذبة ، و لقلقة .(803)
- هلاك انسان در سه چيز است : در شكم ، فرج و زبان .
969 - هلك امرؤ ، لم يعرف قدره ، و تعدى طوره .
- به هلاكت افتاد مردى كه حد و مرز خود را نشناخته و از حد و اندازه خود تجاوز كند.
970 - هذه الاءمة من بنى آدم تسعة و تسعون فى النار، و واحد فى الجنة . و فى رواية آخرى : من كل اءلف واحد، و سائرهم للنار و ابليس .(804)
- اين امت از اولاد آدم نود و نه نفر در آتش و يكى در بهشت است و در روايت ديگر: از هر هزار يكى (براى بهشت ) و ديگران سزاوار آتش و ابليس اند.
971 - هدية الله للمومن ، السائل على بابه .
- تحفه خدايتعالى براى مومن سائل بر در (منزل ) اوست .
تعليق :
عن ابى جعفر (عليه السلام ) قال : الفقير هدية الله الى الغنى فان قضى حاجته فقد قبل هدية الله و ان لم يقض حاجته فقد رد هدية الله عزوجل عليه .(805)
فرمود: فقير هديه خدايتعالى است به توانگر، پس اگر حاجت او را بر آورده كند در واقع هديه خدايتعالى را پذيرفته است ، و اگر حاجت او را برآورده نكند در حقيقت هديه خدا را برگردانده است .
972 - هو الطهور ماؤ ه الحل ميتته ، يعنى : به البحر.
- دريا، آبش پاك كننده و ميته اش حلال است .
تعليق :
بحار در بيان اين حديث آورده : لعل المراد بالميتة ، ما لم ينحر و لم يذبح فان السمك يحل بخروجه عن الماء من غير ذبح و نحر.(806)
شايد منظور اين است كه : ماهى هاى حلال گوشت وقتى كه از آب بيرون آمده و مرده باشند احتياج به نحر كردن و سر بريدن و ذبح كردن ندارند و خوردن آن حلال است .

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

لا: باب لا : باب اللا
973 - لا انا من دد، و لا الدد منى .
- من اهل لهو و لعب نيستم و لهو و لعب از (خصلت ) من نيست .
974 - لا تشبهوا باليهود.
- خودتان را شبيه يهود نسازيد.
975 - لا يخلون رجل بامراءة ، فان الشيطان ثالثهما.
- مردى با زنى خلوت نكند، زيرا شيطان سومى آنها خواهد بود.
976 - لا يعذب بالنار الا رب النار.
- جز پروردگار آتش ، كسى (ديگرى را) با آتش عذاب نمى كند.
977 - لا يقيم الرجل الرجل من مجلسه ، ثم يجلس فيه ، ولكن يقول : تفسحوا، او توسعوا.(807)
- كسى ديگرى را از جاى خود بلند نكند تا خودش در آنجا بنشيند ولى بگويد: جا باز كنيد و فاصله بگيريد.
تعليق :
نهى النبى (صلى الله عليه و آله ) عن اءن يقام الرجل عن مجلسه و يجلس ‍ فيه آخر. قال (صلى الله عليه و آله ): ولكن تفسحوا، و توسعوا.
و روى : ان النبى (صلى الله عليه و آله ): لعن من جلس وسط الحلقة ، و نهى اءن يجلس الرجل بين الرجلين ، الا باذنهما.(808)
پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله ) نهى كرد از اينكه كسى را از جاى خود بلند كرده و ديگرى را در آنجا بنشانند، فرمود: ولكن صاله بگيريد و جا باز كنيد.
و روايت شده كه نبى اكرم (صلى الله عليه و آله ) لعن كرد كسى را كه در ميان حلقه بنشيند، و نهى نمود كه مردى دو كس را از هم جدا كرده و در ميان آنها بنشيند، مگر به اجازه هر دوى آنها.
978 - لا تلتفتوا فى صلوتكم ، فانه لا صلوة لملتفت .
- در سر نماز روى خود را به اطراف برنگردانيد، و نماز كسى كه به چپ و راست برگردد باطل است .
979 - لا يلسع المومن من حجر مرتين .
- مومن از يك سوراخ دو بار گزيده نمى شود.
980 - لا يحل لرجل ، يومن بالله و اليوم الاخر، اءن يدع عانته اءكثر من اءربعين يوما.
- براى مردى كه بر خدا و روز قيامت باور دارد، جايز نيست كه بيش از چهل روز موى زهار (پائين ناف ) خود را نزدايد.
981 - لا يحل لامراءة تؤ من بالله و اليوم الاخر، اءن تدع ذلك منها (اى : شعر عانيتها) اكثر من عشرين يوما.(809)
- براى زنى كه بخدا و قيامت ايمان دارد جايز نيست كه بيش از بيست روز موى زهار خود را نزدايد.
982 - لا خير فى دين ، ليس فيه ركوع و لا سجود.
- دينى كه در آن ركوع و سجود نباشد در آن خيرى نيست .
983 - لا فقر اءشد من الجهل .
- هيچ فقرى سخت تر و شديدتر از نادانى نيست .
984 - لا اغلال و لا اسلال .
- نه خيانت و نه دزدى نهانى (روا نيست .)
985 - لا يدخل اءحد منكم الجنة الا بجواز: بسم الله الرحمن الرحيم ، هذا كتاب من الله بفلان بن فلان ، ادخلوه جنة عالية .
- كسى از شماها به بهشت وارد نمى شود، مگر بجواز بسم الله الرحمن الرحيم اين نوشته اى از سوى خدا براى فلانى فرزند فلانى است او را به بهشت عاليه وارد كنيد.
تعليق :
و روى عنه (صلى الله عليه و آله ): من حم ثلاث ساعات ، فصبر فيها، باهى الله به ملائكته ، فقال : ملائكتى ، اءنظروا الى عبدى و صبره على بلائى ، اءكتبوا لعبدى براءة من النار. قال : فيكتب : بسم الله الرحمن الرحيم ، هذا كتاب من الله العزيز الحكيم ، براءة من الله لعبده فلان بن فلان ، انى قد آمنتك عن عذابى ، و اوجبت لك جنتى فادخلها بسلام .(810)
از رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) روايت شده : (هر كس سه ساعت تب كرد آنگاه در آن حال تب صبر نمود، خدايتعالى با او به فرشته هايش مباهات مى كند، سپس مى فرمايد: اى ملائكه من ؛ به بنده من و صبر كردن او بر بلاى من نگاه كنيد، براى بنده ام برائتى از آتش بنويسيد، فرمود: پس نوشته مى شود: بسم الله الرحمن الرحيم ، اين نوشته اى است از سوى خداوند عزيز و حكيم برائتى است از خدايتعالى به بنده اش فلانى فرزند فلانى ، بدرستى كه من تو را از عذاب خود پناه دادم ، و بهشتم را براى تو واجب كردم ، آنگاه بسلامتى به بهشت وارد شو.)
986 - لا تسخطوا نعم الله ، و لا تقتر حوا على الله .
- از نعمت هاى خدايتعالى ناراضى نباشيد، و به خدا تحكم نكنيد و دستور ندهيد.
987 - لا اله الا الله حصنى فمن دخل حصنى ، امن من عذابى .
- (كلمه ) لا اله الا الله قلعه و پناهگاه من است ، پس هر كس به پناهگاه من وارد شود، از عذاب و مجازات من در امان است .
988 - لا يدخل الجنة ديبوب و لا قلاع .(811)
- ديوث و سخن چين دروغگو پيش سلطان وارد بهشت نمى شود.
989 - لا خير فى النوافل ، اذا اءضرت بالفرائض .
- در نوافل و مستحباتى كه به واجبات ضرر رساند خيرى نيست .
990 - لا يسمع بى يهودى و لا نصرانى ، ثم لم يومن بى ، الا كان من اءصحاب النار.
- هيچ يهودى و نصرانى نيست كه (سخنان ) مرا بشنود و به من ايمان نياورد مگر اينكه از اصحاب آتش دوزخ است .
991 - لا تجسسوا، ولكن تحسسوا.
- عيب جوى مردم نباشيد، ولى خير و خوبى مردم را جستجو كنيد (يا دلجوئى كنيد.)
992 - لا يؤ آخذ الرجل بجريرة ابنه ، و لا ابن بجريرة اءبيه .
- مردى به خيانت و گناه فرزندش ، و نه فرزندى به گناه پدرش بازخواست نمى شود.
993 - لا صلوة لمن لم يطع الصلوة ، و طاعة الصلوة اءن ينتهى عن الفحشاء و المنكر.(812)
- كسى كه از نماز اطاعت نكند، نمازخوان (واقعى ) نيست و اطاعت نماز آنست كه از اعمال فحشا و منكر باز ايستد.
994 - لا يجتمع المال ، الا بخصال خمس : بخل شديد، و اءمل طويل ، و قطيعة الرحم ، و كد عظيم ، و ايثار الدنيا على الاخرة .(813)
- مال (دنيا) رويهم جمع نمى شود، مگر با پنج خصلت : بخل و امساك شديد (مصرف نكردن به خود و ديگران )، آرزوى طولانى ، قطع رحم (عدم يارى به خويشاوندان )، و تن دادن به مشقت و سخت كوشى در طلب مال ، و گزينش دنيا بر آخرت .
995 - لا صغيرة مع اصرار، و لا كبيرة مع استغفار.
- هيچ گناه صغيره و كوچكى با ادامه دادن و اصرار در آن كوچك و صغيره نيست و هيچ گناهى با استغفار و طلب آمرزش از خدا گناه كبيره نيست .
996 - لا طاعة لمخلوق فى معصية الخالق .
- اطاعت كردن از مخلوق در معصيت خالق جايز نيست .
997 - لا يقولن اءحد زرعت ولكن يقول حرثت .
- هرگز احدى نگويد كه زراعت كردم (رويانيدم ) ولكن بگويد: كاشتم و بذر افشاندم .
998 - لا رهبانية فى الاسلام .
- رهبانيت و ترك كردن دنيا در اسلام (جايز) نيست .
999 - لا يتناج اثنان دون الثالث .
- دو نفر (در حضور سومى ) در گوشى و محرمانه با هم حرف نزنند.
تعليق :
عن النبى (صلى الله عليه و آله ) قال : اذا كنتم ثلاثة ، فلا يتناجى اثنان دون الثالث ، فان ذلك يحزنه .(814)
يعنى : هرگاه سه نفر بوديد، دو نفر محرمانه و در گوشى با هم بدون سومى نجوا نكنند، زيرا اينكار آن سومى را اندوهناك مى كند.
1000 - لا يحل لمؤ من اءن يهجر اءخاه فوق ثلاث ، والسابق اءسبقهما الى الجنة .
- جايز نيست كه مومن بيش از سه روز از برادر خود (بقهر) جدا شود. و هر يك از آن دو، زودتر (در وصل و آشتى ) سبقت جويد او زودتر از ديگرى به بهشت وارد مى شود.
1001 - لا شفاء فيما محرم .
- در چيزى كه حرام شده است شفا و بهبودى نيست .
1002 - لا ياءخذ اءحدكم متاع اءخيه ، لا جادا(815) و لا هازلا.
- هيچ احدى از شما، متاع برادرش را از دستش نگيرد، چه جدى و چه بشوخى .
1003 - لا يحل مال اءمرء مسلم ، الا عن طيب نفس منه .
- مال شخص مسلمان (براى كسى ) حلال نمى شود، مگر با رضايت خاطر او.
1004 - لا شفيع اءنجح من التوبة .
- هيچ شفيعى بهتر از توبه نيست .
1005 - لا يجتمع الشح والايمان فى قلب رجل .
- حرص و بخل ، و ايمان ، در دل مرد با هم جمع نمى شود.