روح بهار {امام زمان(عج) در آیینه دعا به ضمیمه بخش هایی از مناجات شعبانیه}

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«20» قلب مشتاق

اِلهی هَبْ لی قَلْبا یُدْنیهِ مِنْکَ شُوقُه(1)
پرنده ای کوچک، سفید بال و پرنور، از درون تنگی سینه ام، پر می کشد به آسمان دعا تا نامه رسان طلبی باشد برای دوست؛
مهربانا، سرای محبتی که بنا کردی گوهری می خواهد، سینه ای که مهرت را در آن جاری ساختی، دلی می خواهد مهرآفرین، قلبی می خواهد مشتاق تو؛ دریچه ای می خواهد گشاده به سوی تو، ریسمانی می خواهد کشیده از درون تا اوج نزدیکی به تو:
اِلهی هَبْ لی قَلبا یُدْنیهِ مِنْکَ شُوقُهُ
خدایا قلبی به من عطا کن که مشتاق مقام قرب تو باشد.
رحیما مرا دریاب، آن گاه که قلبم در پرده ی تاریکی فرو می رود(2)، آن گاه که نام
________________________________________
1- فرازی از مناجات شعبانیه.
2- فرازی از دعای صباح، «الهی قلبی محجوب».
ص:137
تو قلبم را به تلاطم نمی اندازد، آن گاه که صدای دعوتت به نماز را می شنوم، امّا قلبم در تارهای تنیده ی شیطان اسیر گشته و از شوق تو و راز و نیاز با تو، به طپش در نمی آید، آن گاه که به گناه دست می برم و قلبم اندیشه ی حضورت است، یاریم کن.
مهربانا، قلبم را دریاب که قفل بی مهری بر او نخورد(1)، قلبم را دریاب که از فکر تو غافل نگردد(2)، قلبم را دریاب تا تن به افسار شیطانی هوای نفس نسپرد؛ ای مهربانِ سراسر محبت، چه می شود اگر با قلبم چنان کنی که چون نامت می آید به تپش درآید و چون هنگامه ی راز گفتن با تو می شود، بی خود از خود، مرا به تو بخواند، چون سحرگاه می شود، به تلنگری بیدارم کند و چون به ورطه گناه نزدیک می شود، دریای شرم از حضورت را در وجودم جاری کند؛ با آن قلب سراسر عشق، من چقدر به تو نزدیک می شوم، چه لذتی خواهد داشت هر دَمَش؛
بارالها، یگانه خدای من تویی، تنها یاوری که مرا از برهوت عدم، به دنیای پر شرّ و شور وجود آورده، یگانه مهربانی که تمام وجودم نیاز به اوست؛ به تو ایمان آوردم و تو را یگانه دانستم، پس قلبم را هدایت فرما(3)، دلی سالم از هر بیماری شیطانی به من عطا کن تا با آن به سوی تو رو کنم(4)؛
عزیزا، آفتاب آرامش را بر قلبم بتابان تا نور ایمانت آسمان دلم را روشن کند.(5) سرای قلبم را از جام کوچکی که از مهر دنیوی پر گردد، به دریایی
________________________________________
1- جاثیه، آیه 23، «و ختم علی سمعه و قلبه».
2- کهف، آیه 28، «ولا تطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا و اتبع هواه».
3- تغابن، آیه 11، «و من یؤمن بالله یهد قلبه».
4- شعرا، آیه 89، «الاّ من اتی اللّه بقلب سلیم».
5- سوره ی فتح، آیه 4، هوالذی انزل السکینه فی قلوب المؤمنین لیزداد و ایمانا.
ص:138
ژرف که مهر تو را در خود گیرد وسعت ده؛ درون قلبم زلال محبتت را جاری کن تا آن چه مایه دوری من از توست به آبِ مهر بشوید و مرا به تو نزدیک گرداند.
لطیفا، لحظه ای دلم را از زلال اشتیاقت خالی مگردان که در عطش دوری تو خواهد پژمرد، نور یادت را هرگز از سرای دلم باز مگیر که به تاریکی غفلت خواهد افسرد.
چشم دلم را از آن چه محبتت را دور می دارد، کور کن(1) و آن چه در نهانِ دلم می گذرد در راه رضای خود قرار ده.(2)
مهربانا، نامت، ساحل سکون است و یادت گرمابخش وجود، قلب مضطرب من در کمند شیطان اسیر گشته و به ریسمان های رنگ وارنگش در غل و زنجیر آمده، قلب مضطرب من که از اصل دور مانده و به وصل نرسیده، قلب آشفته ی من، که در این دنیای آهنی تکنولوژی، از حیات محبت دور مانده و به دست ساخته های بشر گرفتار آمده است و در گرداب هیاهوی پوچ مادّی غوطه ور شده، اینک فقط به ذکر نام تو آرام می گیرد و به فقط به شمیم یاد تو زنده می ماند.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«21» زبانِ صدق

اِلهی هَبْ لی... لِسانا یُرفَعُ اِلَیکَ صِدْقُه
________________________________________
1- صحیفه سجادیه، دعای 9، «اعم ابصار قلوبنا عمّا خالف محبّتک».
2- صحیفه سجادیه، دعای 9، «واجعل همسات قلوبنا... فی موجبات ثوابک».
ص:139
در هیاهوی صداهای جورواجور و کلامهای بی انتها، در میان کلماتی که بی هدف به دنبال هم ردیف می شوند، کلماتی از نور صداقت می درخشند و ریسمانی می شوند، از فرش تا عرش، از انسان تا خدا، دستانی به آسمان بلند می شود که:
الهی هَبْ لی... لِسانا یُرفَعُ اِلَیکَ صِدْقُه
خدایا زبانی به من ببخش که سخن صدقش به سوی تو بالا رود
زبانی که جز کلام صداقت نداند، کلامی بی هیچ رنگی از دروغ، کلامی که بوی شکوفه های حیات می دهد، بوی طراوت و سبزی، به دور از آلودگی ها و زشتی ها، یکپارچه صدق و راستی، یکپارچه نور و روشنی، یکپارچه شفافیّت و پاکی.
کاش زبان هامان، دسته دسته گل صداقت می چید، کاش به بدگویی دیگران نمی نشست،(1) به بطالت نمی رفت و به باطل نمی پرداخت(2)، به دروغ آن چه در دلمان نیست فریاد نمی کرد(3)، دیگران را که شاید برتر از ما هستند به سخره نمی گرفت، علف های عیبجویی را آب نمی داد(4)، و دروغ را از دریچه ی بی ایمانی به درون خود راه نمی داد،(5) کاش کریمانه، بذر راستی می پاشید و به بهانه ی عزیز کردن ما، دیگران را خوار نمی کرد، از خوبیها می گفت، از مهربانی ها، از سرچشمه مهر و صفا، از رسول محبت، از دوستی و ولایت، کاش زبانمان همیشه نام تو را می برد، تا روح صفا گیرد و جان تا بالاترین
________________________________________
1- حجرات، آیه 12، «ولا یغتَب بعضکم بعضا».
2- مدثر، آیه 45، «وکنّا نخوض مع الخائضین».
3- فتح، آیه 11، «یقولون بالسنتهم ما لیس فی قلوبهم».
4- همزه، آیه 1، «ویل لکل همزه لمزه».
5- نحل، آیه 105، «انما یفتری الکذب الذین لایؤمنون بایات اللّه».
ص:140
شفافیّت ها پرواز کند.
کاش زبانمان به جای چانه زدن بر سر تخیلات و اوهام، از شیدایی دل می گفت در وادی نور، کاش به جای پاشیدنِ بذر کینه و نفاق، یک دنیا دوستی و مهر و سپاس می افشاند.
باید به زبان هامان یاد بدهیم که با انسان ها از خوبی ها بگویند،(1) باید با کلاممان پرده ای ببافیم از صداقت و خوبی و همه ی دروغ ها، بدگویی ها، چاپلوسی ها و همه ی نگفتنی ها را با این پرده ی نورانی بپوشانیم. باید زبان مان که هدیه ی اوست، فقط به عشق او در کام بگردد.
باید به زبان مان یاد بدهیم که تسبیح بگوید تا دلمان روشن شود.
سبحان الله، شکرا للّه، عفوا للّه.
لطیفا، تو یاری مان کن که ما ناتوانیم، مهربانا، از کلام مان ریسمانی بساز تا به سوی تو آییم، زلال صداقت و راستی را بر زبانمان جاری کن و نام خود را ذکر دایم مان قرار ده.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«22» سرچشمه ی فیض

فانی لا أقدِرُ لِنَفسی دَفعا وَ لا اَمْلِکُ لَها نفعا(2)
این دنیای فانی و زودگذر، به چشم ما طولانی و ماندگار آمده و چه فریبکارانه، دل ما را به خود مشغول داشته، چه پرده غفلتی بر وجود ما
________________________________________
1- بقره، آیه 83، «قولوا للناس حسنا».
2- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:141
افکنده، تا آنجا که خود را از یاد برده ایم، از یاد برده ایم که حاجت محض و فقر تمامیم، از یاد برده ایم که نبوده ایم و فیض او، ما را بود کرده، از یاد برده ایم که هرچه هست، اوست و ما هیچ ایم، نه توان به دست آوردن سودی داریم و نه قدرت دور کردن شرّی، گمان کرده ایم که جاودانه خواهیم بود و بر دنیا حکومت می رانیم، اگر در خود قدرتی گمان برده ایم، از آن جهت است که گناه می کنیم، به آینده مان نمی اندیشیم، از ترس او، از گناهان توبه نمی کنیم، غرق غفلت و مست لذّت گناه گشته ایم، دیری نخواهد پایید که غرورمان درهم شکند و پوچی گمانمان رخ بنمایاند.
و اگر آن روز عذرخواهی سودی نبخشد(1)، فرصت پشیمانی هم که گذشته باشد، چه باید کرد؟
باید از هم اکنون بیشتر بیاندیشیم، جدّی تر فکر کنیم، دقیق تر بنگریم، بفهمیم فقر و ناچیزمان را، درک کنیم حاجت محض مان را و به او پناه ببریم و به او توکل کنیم.
فَانّی لا اَقدرُ لِنَفسی دَفعا و لا اَملِکُ لَها نفعا
خدایا مرا توان جلب سودی برای خودم یا دفع شری نیست
توان بازگشت از گناه ندارم(2)، مرا قدرتِ مقابله با طوفان فریبکاری دنیا و اغوای شیاطین نیست. جز به نور محبت تو، راه به سوی طاعت و هدایتت نخواهم برد، جز به مهر تو ریسمان رستگاری را نخواهم یافت. درهای سعادت به یاری تو بر من گشوده می گردد، حتی مرا قدرت آن
________________________________________
1- غافر، آیه 52، «یوم لاینفع الظالمین معذرتهم».
2- مناجات شعبانیه، «لم یکن لی حول فانتقل به عن معصیتک».
ص:142
نیست که کار نیکم را چون توشه ای گرانبها حفظ و نگهداری کنم(1) و آن را از دست ندهم.
لطیفا، دستم را بگیر و به ناچیزیم رحم آور، ناتوانیم را ببین و مددم کن، عجزم را بنگر و یاریم رسان، که اگر تو بخواهی به سرچشمه ی زلال هدایت دست خواهم یافت وگرنه به وادی سیاه هلاکت خواهم افتاد. نه سودی برای خودم می توانم به دست آورم و نه ضرری را دور کنم مگر آن چه را که تو بخواهی(2)، تمام دارایی من دعایی است که به سوی تو عرضه می دارم، آن چه دارم دست طلبی است که به سوی تو دراز می کنم و یک سینه امید که با آن رحمت و فیض تو را به انتظار می نشینم، دست طلبم را کوتاه مکن و سینه ی امیدم را به ناامیدی به درد نیاور، یاریم کن که تو غنی و ستوده ای و من ناچیزم و فقیر درگاهت،(3) ناامیدم مخواه، و افتادن در ورطه هلاکت را بر من مپسند، مددم کن که امیدم به توست.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«22» سرچشمه ی فیض

فانی لا أقدِرُ لِنَفسی دَفعا وَ لا اَمْلِکُ لَها نفعا(2)
این دنیای فانی و زودگذر، به چشم ما طولانی و ماندگار آمده و چه فریبکارانه، دل ما را به خود مشغول داشته، چه پرده غفلتی بر وجود ما
________________________________________
1- بقره، آیه 83، «قولوا للناس حسنا».
2- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:141
افکنده، تا آنجا که خود را از یاد برده ایم، از یاد برده ایم که حاجت محض و فقر تمامیم، از یاد برده ایم که نبوده ایم و فیض او، ما را بود کرده، از یاد برده ایم که هرچه هست، اوست و ما هیچ ایم، نه توان به دست آوردن سودی داریم و نه قدرت دور کردن شرّی، گمان کرده ایم که جاودانه خواهیم بود و بر دنیا حکومت می رانیم، اگر در خود قدرتی گمان برده ایم، از آن جهت است که گناه می کنیم، به آینده مان نمی اندیشیم، از ترس او، از گناهان توبه نمی کنیم، غرق غفلت و مست لذّت گناه گشته ایم، دیری نخواهد پایید که غرورمان درهم شکند و پوچی گمانمان رخ بنمایاند.
و اگر آن روز عذرخواهی سودی نبخشد(1)، فرصت پشیمانی هم که گذشته باشد، چه باید کرد؟
باید از هم اکنون بیشتر بیاندیشیم، جدّی تر فکر کنیم، دقیق تر بنگریم، بفهمیم فقر و ناچیزمان را، درک کنیم حاجت محض مان را و به او پناه ببریم و به او توکل کنیم.
فَانّی لا اَقدرُ لِنَفسی دَفعا و لا اَملِکُ لَها نفعا
خدایا مرا توان جلب سودی برای خودم یا دفع شری نیست
توان بازگشت از گناه ندارم(2)، مرا قدرتِ مقابله با طوفان فریبکاری دنیا و اغوای شیاطین نیست. جز به نور محبت تو، راه به سوی طاعت و هدایتت نخواهم برد، جز به مهر تو ریسمان رستگاری را نخواهم یافت. درهای سعادت به یاری تو بر من گشوده می گردد، حتی مرا قدرت آن
________________________________________
1- غافر، آیه 52، «یوم لاینفع الظالمین معذرتهم».
2- مناجات شعبانیه، «لم یکن لی حول فانتقل به عن معصیتک».
ص:142
نیست که کار نیکم را چون توشه ای گرانبها حفظ و نگهداری کنم(1) و آن را از دست ندهم.
لطیفا، دستم را بگیر و به ناچیزیم رحم آور، ناتوانیم را ببین و مددم کن، عجزم را بنگر و یاریم رسان، که اگر تو بخواهی به سرچشمه ی زلال هدایت دست خواهم یافت وگرنه به وادی سیاه هلاکت خواهم افتاد. نه سودی برای خودم می توانم به دست آورم و نه ضرری را دور کنم مگر آن چه را که تو بخواهی(2)، تمام دارایی من دعایی است که به سوی تو عرضه می دارم، آن چه دارم دست طلبی است که به سوی تو دراز می کنم و یک سینه امید که با آن رحمت و فیض تو را به انتظار می نشینم، دست طلبم را کوتاه مکن و سینه ی امیدم را به ناامیدی به درد نیاور، یاریم کن که تو غنی و ستوده ای و من ناچیزم و فقیر درگاهت،(3) ناامیدم مخواه، و افتادن در ورطه هلاکت را بر من مپسند، مددم کن که امیدم به توست.
ای تنها امید امیدواران
«23» پرواز تا بی نهایت
«23» پرواز تا بی نهایت
اِلهی هَب لی کمالَ الاِنقطاعِ اِلیکَ(4)
________________________________________
1- سوره ی بقره، آیه 264، لایقدرون علی شی مما کسبوا.
2- اعراف، آیه 188، «قل لا املک لنفسی نفعا و لا ضرّا الا ما شاء اللّه».
3- فاطر، آیه 15، «یا ایها الناس انتم الفقراء الی اللّه واللّه هو الغنی الحمید».
4- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:143
دنیا با همه رزق و برق فریبکارانه اش زمامِ دلم را به سوی خود می خواند و نگاهِ مهرم را به سوی رفاه، مقام، ثروت، شهرت و هزار معنای پوچ دیگر می کشاند، شیطان گام به گام، از لذایذ دنیوی، تور غفلتی می سازد و بر من می اندازد. بارها فریبم می دهد و مرا به خطا می خواند، به بیراهه ها، به ورطه های هلاک و بدبختی، که با مکر و حیله، آذین شده اند. حاجت مندیَم را به رخ می کشد و دست طلبم را به سوی غیر می کشاند، در میان این همه فریب، بیراهه و آذین های دروغین، من مانده ام ضعیف و ناتوان، حاجت مند و سرشار از نیاز، تشنه مهر تو، عطشناک پرستش تو با تمام یگانگی ات، مهربانا، مرا دریاب که در این دنیا رشته ی مهر تو را گم کرده و در پی اش اشک می ریزم.
اِلهی هَب لی کَمالَ الاِنقطاعِ اِلیکَ
خدای من، بال رَستن از همه چیز تا رسیدن بخودت را به من مرحمت کن
کویر خشکیده ی دلم، در انتظار جرعه جرعه آب مهربانی توست. نگاهم به دنبال انوار محبتت، همه جا را گشته، دستهای نیازم به سوی تو بلند است و ندای ناله ام بر آسمان، خدایا تو را می خواهم، ای مهربان، مرا بخواه.
همه چیز این دنیا، دست و دلم را دربند کشیده، دلم از فراوانی نعمت به فتنه ی لذت افتاده، نسیم سلامتی، مستی بی خبری از عبادت بر من افکنده، هوای نفس گرفتارم کرده و دنیا بر من دست یافته(1)، چون به سوی تو رو می کنم، بندها سدّ راهم می شوند.
________________________________________
1- صحیفه سجادیه، دعای 52، بَدَنه غافل لسکون عروقه و قلبه مفتون بکثره النّعم علیه،... و فتنه الهوی و استمکنت منه الدنیا.
ص:144
زندگی با همه تعلقاتش زنجیری شده بر پای پرنده ی دلم که چون قصد پرواز به سوی آسمان محبتت کند، قدرت پرواز از او سلب می گردد.
مباد که این بندها بر پای من بماند و من با این بندها عادت کنم و از تو و از پرواز به سویت غافل شوم، مباد که خود با دست خود این بندها و تعلقات را افزون کنم و به آنها دلخوش دارم. مباد که ندای «فدخلی فی عبادی»(1) بلند شود و من در بند این تعلقات بمانم و از این فوز عظما و رستگاری بزرگ باز مانم.
مهربانا، تو یاریم کن، بندها از پایم بگشا، مهرشان را از دلم بیرون کن، چنان که تنها و تنها به تو بیاندیشم و مهر تو در سینه بدارم.
رحیما، مددم کن که به وقت نیاز فقط به درگاه تو حاجت آورم، در بیچارگی فقط به پیشگاه تو بنالم، چون مضطر شوم جز از تو کمک نخواهم و گاه حاجت به غیر تو فروتنی نکنم؛(2) دلم را به جز از یاد خودت از هر یادی خالی کن، زبانم را جز به شکر خودت از هر سپاسی باز دار، اعضایم را جز به طاعت خود از هر طاعتی نگه دار،(3)
چنان کن که با بریدنم از غیر و پیوستنم به تو از هر شائبه ای خالص گردم و با تمام وجود به تو رو آورم، از نیازمندان عطای تو، رو گردانم و دل بریده از همه چیز، غرق در زلال مهرت، مست شمیم محبتت، به سوی تو آیم؛
قلبم را خلوتگه محبت خود ساز(4) و دلم را جایگه مهرت، چنان که هیچ مهر و
________________________________________
1- فجر، آیه 29، «در میان بندگان داخل شو».
2- صحیفه سجادیه، دعای 20، واسئلک عندالحاجه و اَتَضرّعُ الیکَ عندالمسکنه ولاتفتنّی بالاستعانه بغیرک اذا اضطررت و لا بالخضوع لسؤال غیرک اذا افتقرت.
3- صحیفه سجادیه، دعای 11، واشغل قلوبنا بذکرک عن کل ذکر، والسنتنا بشکرک عن کلّ شکر و جوارحنا بطاعتک عن کلّ طاعه.
4- صحیفه ی سجادیه، دعای 21 «و فرّغ قلبی لمحبتک».
ص:145
محبت دیگری در آن جای نگیرد؛ چشم دلم را از آن چه در مسیر غیر عشق توست، کور ساز(1) و به نور خودت روشن کن.
ریسمان محبتم را از دیگران پاره کن و با مهر خود پیوند ده، چنان که جز رشته محبت تو رشته ای بر گردنم نباشد، ترس از گسستن از دیگران را با پیوستن به خودت از من بردار،(2) از عشق و بندگی دو بال پروازم ده تا سرگشته از هرچیز به سوی تو پرواز کنم.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«24» ندای ملکوتی

وَاجْعَلنی مِمَّن نادَیتَهُ فَاَجابَکَ(3)
سال هاست که ما را می خوانی، به صدها زبان، که به سویت بیاییم و به سعادت واقعی برسیم، سالهاست که ما را می خوانی، در هر زمان، که به سویت بیاییم و رستگار شویم، دوستمان داری، از خودمان بیشتر و بیشتر، زیرا هرچه سرپیچی می کنیم، بازهم ما را می خوانی.
قبل از آمدن مان، جمع مان آوردی و خواستی که جز تو را بندگی نکنیم، آن گاه که آمدیم به این دیار غفلت، هر روز بارها و بارها شنیدیم صدای اذان را که ندا می کند: حَی عَلَی الفَلاح(4)
________________________________________
1- صحیفه سجادیه، دعای 10، «و اعم ابصار قلوبنا عمّا خالف محبتک».
2- صحیفه سجادیه، دعای 5، «واکفنا وحشه القاطعین بِصلتک».
3- فرازی از مناجات شعبانیه.
4- قسمتی از اذان.
ص:146
بشتابید به سوی رستگاری؛
لطف تو بر ما چگونه است که چنین در پی سعادت مایی؛ صبوری و بردباریت تا کجاست که ما، نافرمانیت را می کنیم و تو، می خوانیمان تا از گناهانمان درگذری؛ عزیزا، مهربانا، ای خدای من:
وَاجْعَلْنی مِمَّن نادَیتَهُ فَاَجابَکَ
از آنانی قرارم ده که چون ندایشان کنی تو را اجابت کنند.
چون به خود بخوانی شان، به سویت آیند، آنان که با تمام وجود خواندند «خدایا ما صدای منادیت را که ندا می داد برای ایمان، که ایمان آورید، شنیدیم و ایمان آوردیم»(1) آنان که تو را و رسولت را اجابت کردند و وعده ی پاداش بزرگ شنیدند(2)، لطیفا، بسیارند آنان که ندای تو را می شنوند و بی توجّه به ندای تو، می گذرند، آنان که چون به نماز خوانده می شوند، آن را به سخره و بازی می گیرند.(3) چه غفلت بزرگی سراپای شان را فرا گرفته است، که ندای تو را که خیرخواه ترین و مهربان ترینی به بیهودگی می پندارند، اینان همانهایند که چون اجلشان در رسد و چشم غفلت شان برداشته شد، زیان کاری و ورطه هلاکی را که در آن افتاده اند، ببینند، به تمنا آیند که خدایا، ما را مهلتی بخش تا دعوت تو را پاسخ گوییم و از فرستادگانت پیروی کنیم(4) و این تمنایی است محال و آرزویی است دست نیافتنی؟ آنان خواهند ماند با زیان ابدی شان و خسران آشکارشان و چه سخت عذابی خواهند کشید.
________________________________________
1- آل عمران، آیه 193، «ربّنا انّنا سمعنا منادیا ینادی للایمان أن آمنوا بربکم، فامنّا».
2- رعد، آیه 18، «للّذین استجابوا لربّهم الحسنی».
3- مائده، آیه 58، «و اذا نادیتم الی الصلاه اتّخذواها هزوا و لعبا».
4- ابراهیم، آیه 44، «ربّنا اخّرنا الی اجل قریب نجب دعوتک و نتّبع الرّسل».
ص:147
ای مهربان، ای لطیف، گفتی که چون بخوانمت، پاسخم می گویی(1)، اینک به عجز تو را می خوانم و به زاری به درگاهت ناله می کنم که بر من مپسند این زیان و خسران را، یاریم کن که چون ندای تو رسد، به جان و دل پاسخش گویم، مددم رسان تا گوشم در انتظار ندایت، از هر شنیدنی غافل بماند، قلبم را چنان مشتاق خود گردان که به شنیدن ندایت به تپش افتد و مرا از خواب غفلت بیدار کند. چنانم کن که ندای «فَاعْبُدنی»(2) تو را با تمام وجود پاسخ گویم، قبل از آن که روزی فرا رسد که از جانب تو بازگشتی نباشد.(3)

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«25» فرار از ناامیدی

اِلهی لَمْ اُسَلِّط عَلی حُسْنِ ظَنّی قُنوطَ الاَیاسِ(4)
از آن روز که به فیض لطف بی کرانت از ژرفای محض عدم تا دیار وجود آمدم، هرلحظه از زلال احسانت لبریز بوده ام، هر آنْ در دریای نکویی هایت، بیشتر غوطه خورده ام، آن چنان که نکویی ها را ندیدم و نشناختم، باران مهرت بر من همواره بارید و مرا رویاند، و من نعمتت را شکر نکردم(5)، لطفت را ندیده انگاشتم و جسورانه و بی خیال از احسانت گذشتم.
________________________________________
1- نساء، آیه 17، «اجیب دعوه الدّاع اذا دعان».
2- طه، آیه 14، «مرا پرستش کنید».
3- شوری، آیه 47، «استجیبوا لربّکم من قبل ان یأتی یوم لا مرّد له من اللّه.»
4- فرازی از مناجات شعبانیه.
5- صحیفه سجادیه، دعای 12، «نعمه انعمت بها علیّ فقصّرت فی شکرها».
ص:148
آن چه فرمانم دادی، در انجامش سستی کردم(1)، آن چه خواستی نکردم، آن چه پسندیدی، نادیده گرفتم، و به این بسنده نکردم و دست بر گناه آلودم. آن چه نهیم کردی به سویش شتافتم(2)، خود را به ورطه غضبت افکندم، دست و پای به در زنجیر گناه کشیدم، روح را به زشتی ها آلودم، بی توجه به نگاه همیشگی تو گستاخانه هرچه نباید کردم و پای در راه باطل نهادم و این همه مرا به ناامیدی می کشاند، حال آن که دلم همیشه و همیشه لبریز از امید و ایمان به تو بوده و هست.
اِلهی لَم اُسَلِّط عَلی حُسْنِ ظَنّی قُنوطَ الاَیاسِ
مهربانا، بر این خوش گمانیم، ناامیدی را مسلط مساز.
خدای من، همواره ایمانت را در دل پاس داشته ام و احسانت را همواره به چشم دیده ام امیدت هرگز از دلم بیرون نمی رود و چشم امیدم هرگز از سوی تو به سوی غیر دوخته نمی شود. امّا آن همه ناشکری، آن همه کوتاهی در انجام اوامرت، آن همه بی توجهی به زینهارت، مرا چنان در ظلمات سیاهی ها غرق کرده که راه نجاتی نمی یابم، کم است تا از نجات ناامید شوم، رشته امید رو به پاره شدن می رود و این ناامیدی نه از باب یأس که از رحمت توست،(3) رحمت تو بیکران است و بی نهایت، بارانی است بخشنده که بر هر زمینی می بارد، چه شوره زار و چه مرغزار، نسیم آرام بخشی است که هر چهره ای را می نوازد، چه سیاه و چه نورانی، نه، ناامیدی من از رحمت بیکران تو نیست، از پرده سیاه و ضخیمی است که
________________________________________
1- صحیفه سجادیه، دعای 12، «امر امرت به فابطات عنه».
2- صحیفه سجادیه، دعای 12، «نهی نهیتنی عنه فاسرعت الیه».
3- صحیفه سجادیه، دعای 39، «لا ان یکون یأسه قنوطا».
ص:149
بر روح خود کشیده ام، ناامیدی من از کمی نکویی ها و زیادی بدکاریهایم است.(1) ناامیدی از نامه سیاه منست نه از نگاه مهر تو، سیاهی نامه ام چنان به ناامیدی می کشدم که هرآن می رود تا به آتش یأس بسوزم و اگر نبود فرمان تو به امید همیشگی و نهی تو از یاس از رحمت خدا، هرلحظه پایم در لغزشگاه ناامیدی می لغزید.
اینک که سرشارم از ایمان به توام، و سالهای سال بذر محبت تو را در دل کاشته ام تا خوشه خوشه امید بچینم، از تو چگونه ناامید شوم که خود به مهر همیشگی ات فرموده ای:
«ای بندگان من که بر خود ستم کرده اید از رحمت خدا ناامید نشوید که خدا همه ی گناهان را می آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است».(2)
خدایا! من با همه روسیاهیم به دَرِ امیدت می آیم، می دانم که فقط آنان که به تو کفر می ورزند، از رحمتت مأیوس می شوند(3)، می دانم که گناهکار امیدوار به تو نزدیک تر است تا عابد ناامید(4)، می دانم که بزرگترین بلا و دردمندی بریدن رشته امید است از تو(5)، و می دانم که تو بر هر که تو را بخواند مهربان و رحیمی(6).
پس بارالها، چشم امیدم را مبند، دست خواهشم را کوتاه مکن، به سینه ام که مالامال از امید به توست، دست رد مزن، مهربانا، باران یاریت را بر ما
________________________________________
1- صحیفه سجادیه، دعای 39، «بل لقلّه حسناته بین سیّئاته».
2- زمر، آیه 53، قل یا عبادی الذین اسرفوا عَلی انفسهم لاتقنطوا من رحمه الله ان الله یغفر الذنوب جمیعا انه هو الغفور الرّحیم.
3- یوسف، آیه ی 87، «انّه لا یبأس من روح الله الاّ القوم الکافرون».
4- کنزالعمّال، خ 5869، رسول اللهص: «الفاجر الراجی لرحمه الله تعالی اقرب منها من العابد المقنط».
5- غررالحکم، «اعظم البلاء انقطاع الرجا».
6- صحیفه سجادیه، دعای 11، «انک رحیم بمن دعاک».
ص:150
ببار و ما را از ناامیدان قرار مده(1).

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«26» دستِ طلب

فَلَکَ اسئَلُ(2)
سحرگاهان که نسیمی خوش، عمق وجودم را به پرواز در می آورد، از اندکی دورتر، نظری به خویشتن خویش می اندازم، وقتی نگاهم از پشت پنجره حقیقت بر وجودم می نگرد، وجودی درمانده و سراپا نیاز می بینم که جز حاجت و خواهندگی، هیچ چیز دیگری نیست. همه مان همین وجود سراپا نیازیم، همین فقر محضیم، آن چه هست اوست. ما عدم هاییم که در گروی وجود او پا در عرصه وجود نهاده ایم. بگذریم از این که گاه همین وجود ناچیز سراپا احتیاج، رخت غرور بر تن می افکند و مَنی می شود و قدرتی پوشالی در خود گمان می برد.
کجا ببریم این بار تمنا را؟ از که بخواهیم این دریای حاجت را؟
ای مهربان بخشنده، ای کرامت محض، جز تو که همه چیزی و وجود محضی، جز تو که بخشش کریمانه ات، هر ذره ناچیز را، به باران جود و کرم، تفضلی می کند، جز تو، از که بخواهیم؟ دریغا اگر به سوی حاجتمندان و نیازمندان دست طلبی دراز کنیم.
فَلَکَ أسئَلُ
________________________________________
1- نهج البلاغه، خطبه 143، «اللّهم فاسقنا غیثک و لاتجعلنا من القانطین».
2- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:151
فقط از تو می طلبیم.
این وجود سراسر نیازمان را به درگاه تو عرضه می داریم و به دست کرمت چشم امید می دوزیم، دامن تمنای مان را از امید بخشش و لطف تو پر می کنیم و از تو می خواهیم، تا در وزش نسیم لطفت در اجابت به این تمنای عاجزانه، شمیم خوش وجودت را حس کنیم و لطافت ریسمان مهری را که از بنده تا خدا کشیده شده، با صمیم قلب دریابیم. شاید این تمنا و این حاجت بهانه ای باشد، برای این که از تو بخواهیم، تا با تو باشیم و نور یادت را در قلبمان حس کنیم. شاید نیازمندمان خواسته ای تا هنگام آوردن نیاز به درگاهت، درت را بکوبیم و هم کلامت گردیم تا رشته ی الفتمان نگسلد، تا جاری مهر و عطوفتمان قطع نگردد تا از تو غافل نشویم و تو را از یاد نبریم، تو ما را خواسته ای پس نیاز را به این بهانه در ما نهاده ای و چه زیبا و کریمانه تمناهامان را پاسخ می گویی و چه لطیف، زلال بخشش را به زمین وجودمان جاری می کنی؛دریغا اگر جز به درگاه تو آییم، دریغا اگر درِ خانه دیگری را بزنیم، دریغا اگر خواب غفلت مان آنقدر سنگین باشد که حتی به حاجتی هم به درِ خانه ات کشیده نشویم و دریغا اگر مستی فریب دنیا آن قدر در وجودمان رخنه کرده باشد که از غیر تو، طلب حاجتی کنیم؛ که خواستن و تمنا کردن از تو ما را به تو نزدیک می کند و خواستن از غیرت ما را از آنها دور و نزد آنها کوچک می کند(1) پس این چه غفلتی است که تو را رها کنیم و به دیگران امید بندیم؟
نه، جز از تو حاجتی نمی خواهم، که تو چون عطا کنی، به کرامت عطا کنی و چون
________________________________________
1- غرر الحکم، حضرت علیع: التقرب الی الله تعالی بمسألته و الی الناس بترکها.
ص:152
بازداری خیر و برکت در آن جاری کنی(1).
کریما، من بار حاجت به درگاه تو می افکنم، دست طلب به سوی تو دراز می کنم، مخواه که حاجتمند غیر تو شوم، مپسند که روی طلب به سوی غیر تو باز کنم، مرا دریاب که رد کردن سائل از ساحت تو دور است.(2) مرا به کرانه دریای جود و کرمت راه ده و سایه بخشش همیشگی ات را بر سرم بیافکن.
ای وجودِ سراسر کردم

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«26» دستِ طلب

فَلَکَ اسئَلُ(2)
سحرگاهان که نسیمی خوش، عمق وجودم را به پرواز در می آورد، از اندکی دورتر، نظری به خویشتن خویش می اندازم، وقتی نگاهم از پشت پنجره حقیقت بر وجودم می نگرد، وجودی درمانده و سراپا نیاز می بینم که جز حاجت و خواهندگی، هیچ چیز دیگری نیست. همه مان همین وجود سراپا نیازیم، همین فقر محضیم، آن چه هست اوست. ما عدم هاییم که در گروی وجود او پا در عرصه وجود نهاده ایم. بگذریم از این که گاه همین وجود ناچیز سراپا احتیاج، رخت غرور بر تن می افکند و مَنی می شود و قدرتی پوشالی در خود گمان می برد.
کجا ببریم این بار تمنا را؟ از که بخواهیم این دریای حاجت را؟
ای مهربان بخشنده، ای کرامت محض، جز تو که همه چیزی و وجود محضی، جز تو که بخشش کریمانه ات، هر ذره ناچیز را، به باران جود و کرم، تفضلی می کند، جز تو، از که بخواهیم؟ دریغا اگر به سوی حاجتمندان و نیازمندان دست طلبی دراز کنیم.
فَلَکَ أسئَلُ
________________________________________
1- نهج البلاغه، خطبه 143، «اللّهم فاسقنا غیثک و لاتجعلنا من القانطین».
2- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:151
فقط از تو می طلبیم.
این وجود سراسر نیازمان را به درگاه تو عرضه می داریم و به دست کرمت چشم امید می دوزیم، دامن تمنای مان را از امید بخشش و لطف تو پر می کنیم و از تو می خواهیم، تا در وزش نسیم لطفت در اجابت به این تمنای عاجزانه، شمیم خوش وجودت را حس کنیم و لطافت ریسمان مهری را که از بنده تا خدا کشیده شده، با صمیم قلب دریابیم. شاید این تمنا و این حاجت بهانه ای باشد، برای این که از تو بخواهیم، تا با تو باشیم و نور یادت را در قلبمان حس کنیم. شاید نیازمندمان خواسته ای تا هنگام آوردن نیاز به درگاهت، درت را بکوبیم و هم کلامت گردیم تا رشته ی الفتمان نگسلد، تا جاری مهر و عطوفتمان قطع نگردد تا از تو غافل نشویم و تو را از یاد نبریم، تو ما را خواسته ای پس نیاز را به این بهانه در ما نهاده ای و چه زیبا و کریمانه تمناهامان را پاسخ می گویی و چه لطیف، زلال بخشش را به زمین وجودمان جاری می کنی؛دریغا اگر جز به درگاه تو آییم، دریغا اگر درِ خانه دیگری را بزنیم، دریغا اگر خواب غفلت مان آنقدر سنگین باشد که حتی به حاجتی هم به درِ خانه ات کشیده نشویم و دریغا اگر مستی فریب دنیا آن قدر در وجودمان رخنه کرده باشد که از غیر تو، طلب حاجتی کنیم؛ که خواستن و تمنا کردن از تو ما را به تو نزدیک می کند و خواستن از غیرت ما را از آنها دور و نزد آنها کوچک می کند(1) پس این چه غفلتی است که تو را رها کنیم و به دیگران امید بندیم؟
نه، جز از تو حاجتی نمی خواهم، که تو چون عطا کنی، به کرامت عطا کنی و چون
________________________________________
1- غرر الحکم، حضرت علیع: التقرب الی الله تعالی بمسألته و الی الناس بترکها.
ص:152
بازداری خیر و برکت در آن جاری کنی(1).
کریما، من بار حاجت به درگاه تو می افکنم، دست طلب به سوی تو دراز می کنم، مخواه که حاجتمند غیر تو شوم، مپسند که روی طلب به سوی غیر تو باز کنم، مرا دریاب که رد کردن سائل از ساحت تو دور است.(2) مرا به کرانه دریای جود و کرمت راه ده و سایه بخشش همیشگی ات را بر سرم بیافکن.
ای وجودِ سراسر کردم

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«27» دوامِ ذکر

اَسئَلُکَ... وَاَن تَجْعَلَنی مِمَّن یُدیمُ ذِکرَک(3)
در این آشفته بازار پرهیاهوی دنیای امروز، در این جنجال بی انتها بر سر بودن ها و چگونه بودن ها، در این مخروبه های بجا مانده از طوفان غفلت ها و فراموشی ها، کسانی تو را می خوانند، در میان امواج صداهای پوچ و توخالی و بی مفهوم صدایی همّ نامِ تو را می آورد و نامت زلال آرامش و قرار را جاری می سازد.
اگر زمینی هست، برکتی هست، بارانی هست و سبزی زندگی هست، فقط از برکت نام توست.
نام توست که زندگی را به راه می اندازد، باران حیات نازل می کند موج
________________________________________
1- غرر الحکم، حضرت علیع: «لاتسألوا الاّ اللّه سبحانه، فانّه ان اعطاکم اکرمکم و ان منعکم خارلکم».
2- ضحی، آیه 10، «و امّا السائل فلا تنهر».
3- فرازی از مناجات شعبانیه.
ص:153
طراوت بر ساحل زندگی می افکند. خوشا دهانی که جز به آوردن نام تو، گشوده نشود(1)، خوشا صدایی که به ذکر اسم تو برآید و خوشا چشمی که بر ساحل نگاهش زورق نام تو لنگر اندازد، خوشا آنان که در هر نفسی، به نام تو، یک دنیا طراوت را به روح سبزشان هدیه می کنند، خوشا آنان که یکسره در پناهِ نام تو اُنس می گیرند و خوشا آنان که به دور از هرکار لهوی، هر سخن هرزی، در کارِ ذکر تواند، سخن شان ذکر توست، گام های شان به نام توست، خاستن و برخاستن شان به نام توست. خوشا آنان که در سایه سار سبز و با صفای نام و یاد تو، زندگی می کنند. مهربانا، لطیفا، من نیز اینک تو را می خوانم که چنینم عطا کنی:
اِلهی... اَسئَلُکَ... أَنْ تَجعَلَنی مِمَّنْ یُدیمُ ذِکرَکَ
خدایا از آنانم قرار ده که همیشه در ذکر تواند
آنان که با نام تو آمدند، به نام تو زیستند و به نام تو رفتند، شیرمردان روز و زاهدان شب که در چشم شان نور آسمانی یاد تو می درخشید و در فرجام نیک زندگی شان، به سوی مغفرت و پاداش بزرگ تو پر کشیدند، متقینی که نام و یاد تو شیوه ی زندگی شان بود(2) و با آوردن نام تو خود را در مجلس محبوب می دیدند.(3)
لطیفا، در این چند راهی های پرفریب زندگی امروز، در این راه پر از دام و فتنه، که هر ذره آوایی دارد و مرا به خود می خواند، نام تو چراغ هدایت من است و پیوستگی یادت، ریسمان فلاح من(4)، در این دریای پراضطراب و این
________________________________________
1- غرر الحکم، 5936، «طوبی لمن صمت الاّ من ذکراللّه».
2- غررالحکم 5163، «ذکرالله شیمه المتقین».
3- غررالحکم 322، «الذکر مجالسه المحبوب».
4- جمعه، آیه 10، «واذکرواللّه کثیرا لعلکم تفلحون».
ص:154
غفلتگاه پرمخاطره که هرکس را به گونه ای به درون گردابهای پرتلاطم خود کشیده است، نامت ساحل آرام و اطمینان قلب من است.(1)
رحیما، من به آوردن نامت و پاشیدن عطر یادت در تمام لحظات زندگی ام، امید رستگاری دارم و چشمِ انتظارْ به گشایش دَرِ فیض و رحمتت دوخته ام؛
عزیزا، مرا در زمره ی آنان که از نام تو بازماندند و شیطان همدم و همنشین آنان گشت، قرار مده، برای ام مخواه قلبی را که دیوارِ قساوتش راه بر عطر جانبخش نام تو بر بندد و مرا به وادی گمراهی و هلاکت افکند، بر من مپسند لحظه ای را که دنیا به فریبی، مرا از نام تو و یاد تو غافل سازد که خود فرمودی:
«ای کسانی که ایمان آوردید، اموال و فرزندان شما، شما را از یاد خدا غافل نکند، و هرکس چنین کند، همانا زیانکار است».(2)
بارالها، این خسران آشکار و زیان ابدی را بر من مپسند، ای خدای مهربان من، شمیم یادت را همواره در کوچه های زندگیم بیفشان و آسمان دلم را به خورشید یادت نور افشان کن. در زمره ی خوبانی قرارم ده که چون نام تو می آید، قلب هاشان به تپش می افتد(3)، آنان که در هر نفسی، نام تو را می آورند. از ذکر دائم برایم بالی بساز تا در آسمان مهرت به پرواز درآیم و از همه پوچی ها و بیهودگی های دنیایی که تاب و تبش، هرکس را در عمق خود فرو می برد، رهاییم ده.
________________________________________
1- رعد، آیه 28، «الابذکرالله تطمئن القلوب».
2- منافقون، آیه 9، «یاایهاالذین امنوا، لاتلهکم اموالکم و لا اولادکم عن ذکرالله و من یفعل ذلک اولئک هم الخاسرون».
3- انفال، آیه 2، «انما المؤمنون الذین اذا ذکر الله وجلت قلوبهم».

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

«28» پیمان مودّت

اَسئَلُکَ... اَن تَجعَلَنی مِمَّن... لایَنقُضُ عَهدَکَ(1)
وقتی با کسی که دوستش داری و دل در گرو مهرش نهاده ای، پیمانی می بندی، گویی تمام وجودت با آن پیمان قفل می خورد، انگار که آن پیمان، حدِّ زنده بودن توست. خط قرمزی می شود، در زندگیت، که پا از آن فراتر نمی نهی و نه فقط این که به حدودش هم نزدیک نمی شوی، مبادا که گمان کند پیمان را شکسته ای. این پیمان که با محبوب بسته ای قاب بلوری می شود به دور زندگیت که اگر بشکنی اش، گویی زندگی خود را به بازی گرفته ای، تا پای جان، با تمام توان، بر سر پیمانت هستی و هرگز آن را از خاطر نمی بری. و چه پیمانی زیباتر، محکم تر و واقعی تر از پیمان انسان با محبوبش.
آن روز که همه، اول تا آخر، جمع شدند و در جواب «اَلسْتُ بِرَبّکُم»، بلی گفتند(2) و عهد بستند که او را به خدایی باور کنند، بنده ی او باشند، اطاعتش کنند و غیر او را هرگز نپرستند و اطاعت نکنند، همه با هم پیمان بستند که فقط بنده ی خدا باشند، چه زیبا، چه با شکوه، چه پیمان گران قدری، چه پیمان سودمندی، مهربانا، بارالها.
اَسْئَلُکَ... اَنْ تَجْعَلَنی مِمَّن... لایَنقُضُ عَهدَکَ
________________________________________
1- فرازی از مناجات شعبانیه.
2- اعراف، بخشی از آیه 172.
ص:156
مرا از آنانی قرار ده که عهد تو را نشکستند.
عزیزا، مرا از آنانی بشمار آور که با پیمان تو آمدند و با وفای به عهد رفتند و به فلاح و رستگاری رسیدند، از آنان که در این آشفته بازار دنیا، پیمان تو را، به متاعی ناچیز و کم ارزش نفروختند، که سودها کردند. در این خانه غرور و فریب، در این دنیای رنگ رنگِ پر زرق و برق، که چشم و دل آدمی را به خود می خواند، چه بسیارند آنان که غافلانه، پیمان ارجمندشان را شکستند و بنده ی شیاطین شدند، بنده ی هرچه غیرخدا، گوهر عهد و ایمانشان را به بهایی ناچیز، در قبال اندکی لذت زودگذر و ذره ای خوشی پوچ و دروغین، فروختند آنان در آخرت بهره ای ندارند، خدا در روز قیامت با آنان سخنی نمی گوید و بر آنان نظر نمی کند، پاک نمی گردند و عذابی دردناک انتظارشان را می کشد(1)، وای بر آنها، چه زیان روشنی! آن گاه که او رشته مهر پاره کند و جاری لطف را دریغ دارد، چه خواهند کرد آنان که پیمان را گسسته اند؟ آنان که عهد خدا را پس از بستن عهد شکستند و رشته ای را که خدا امر به وصل بودنش می کرد، پاره کردند، راستی که آنان زیانکارند.(2)
مباد که باغ زندگی ما به آتش چنین زیانی بسوزد، مباد که رشته مهر از محبوب پاره کنیم و پیمان بشکنیم، از یاد ببریم که او با ما عهد کرده که شیطان را بندگی نکنیم که دشمنی است آشکار و او را بندگی کنیم و به راه راست رویم.(3) کاش می فهمیدیم همین دو جمله که با او عهد
________________________________________
1- آل عمران، آیه 77، «انّ الذین یشترون بعهدالله و ایمانهم ثمنا قلیلاً، اولئک لاخلاق لهم فی الاخره و لا یکلمهم الله و لاینظر الیهم یوم القیمه و لایزکیهم و لهم عذاب الیم».
2- بقره، آیه 27، «الذین ینقضون عهدالله من بعد میثاقه و یقطعون ما امرالله به ان یوصل... اولئک هم الخاسرون».
3- یس، آیه 60، «الم اعهد الیکم یا بنی آدم ان لا تعبدوا الشیطان، انه لکم عدو مبین و ان اعبدونی هذا صراط مستقیم».
ص:157
بسته ایم، ضامن سعادتی است که دست خیلی ها از آن کوتاه است.
مهربانا تو یاری مان کن تا بر سر پیمان بمانیم و عهدمان را از یاد نبریم. عزیزا، گفتی که اگر ما به عهد خود وفا کنیم و تو را بندگی کنیم، تو نیز به عهد خود در قیامت وفا می کنی(1) و پناهمان می شوی. رحیما، گفتی که هرکس به عهد خود وفا کند، پاداشی گرانقدر نزد تو دارد(2)،
ای عطوفت یگانه، در این وفای به عهد نیز از خودت یاری می خواهیم، تو مخواه که عهدت را بشکنیم و پیمانت را به باد فراموشی بسپاریم، تو مخواه که بنده ی غیر تو باشیم و کلام دیگری را بپذیریم، تو که نورت را از اول بودنمان در ما تابانیده ای، هرگز ما را از نور خود محروم مساز.