اسرار موفقیت ( جلد دوم )

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

توسّل باعث مستجاب شدن دعاست

پیغمبر اکرم‌صلی الله علیه وآله وسلم به امیرالمؤمنین‌علیه السلام فرمودند:
یاعَلیُّ مَنْ تَوَسَّلَ إِلَی اللَّهِ بِحُبِّکُمْ فَحَقٌّ عَلَی اللَّهِ أَنْ لایَرُدَّهُ، یا عَلیُّ مَنْ أَحَبَّکُمْ وَتَمَسَّکَ بِکُمْ، فَقَدْ تَمَسَّکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی.(141)
یا علی هر کس به خداوند بوسیله محبّت شما خاندان توسل جوید، پس حقّ است بر خدا که او را ردّ نکند. یا علی هر کس شما را دوست داشته باشد و به شما خاندان متمسّک شود، به ریسمان محکم چنگ زده است.
مسائل اعتقادی در توسّل
کسی که متوسّل به خاندان وحی می‌شود، در حقیقت ناخودآگاه ایمان خود را به یک سری مسائل اعتقادی مهمّ اظهار و تقویت می‌نماید.
1- عقیده به حیات اهل بیت‌علیهم السلام پس از رحلت و درگذشت آنان از جهان فانی. خداوند کریم می‌فرماید:
»وَلاتَحْسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوُا فی سَبیلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقوُنَ «(142)
آنان را که در راه خدا کشته شده‌اند، مرده نپندارید، بلکه آنان زنده هستند، در نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند.
2- عقیده به علم و آگاهی معصومین‌علیهم السلام و اعتقاد به این نکته که انسان در هر گوشه جهان که باشد، می‌تواند به این بزرگواران متوسّل شود و آنان از حاجت و خواسته همه با اطّلاع و آگاه هستند؛ زیرا توسّل به اهل بیت‌علیهم السلام در صورتی متین است که معتقد باشیم از هر کجا که به آنان روی آوریم و آنان را بخوانیم، علم و آگاهی کامل نسبت به حاجت ما دارند.
3- عقیده به قدرت و ولایت معصومین‌علیهم السلام از طرف خداوند. این حقیقت دیگری است که در ضمن توسّل، ایمان و اعتقاد باطنی خود را نسبت به آن ظاهر می‌کنیم؛ زیرا از نظر عقلی از کسی باید استمداد نمود که قدرت کمک و دستگیری داشته باشد و معنای توسّل ما به این بزرگواران، علم و اعتقاد ما به این حقیقت است و به آن افتخار می‌کنیم، همان گونه که موجودات آسمانی به آن افتخار می‌کنند.
پیغمبر اکرم‌صلی الله علیه وآله وسلم به امیرالمؤمنین‌علیه السلام فرمودند:
یا عَلیُّ یَتَفاخَروُنَ أَهْلُ السَّماءِ بِمَعْرِفَتِکَ وَیَتَوَسَّلوُنَ إِلی اللَّهِ بِمَعْرِفَتِکَ وَانْتِظارِ أَمْرِکَ.(143)
یا علی، موجودات آسمانی به معرفت تو افتخار می‌نمایند و به وسیله شناخت تو و انتظار امر تو، متوسّل به خداوند می‌شوند.
بنابراین، معرفت اهل آسمانها مایه افتخار و شناخت و انتظار ساکنین آسمانها، سبب توسّل آنان می‌باشد.
آری، حتی موجودات آسمانی در انتظار فرا رسیدن روزی هستند که ولایت مطلقه حضرت امیرالمؤمنین‌علیه السلام سراسر جهان هستی را فرا می‌گیرد و با دست قدرتمند حضرت بقیةاللَّه ارواحنا فداه، نشانه‌ای از جبت و طاغوت و قدرتهای شیطانی باقی نمی‌ماند. در آن روز، غم به خانه‌ای راه نخواهد یافت و انوار معارف اهل بیت‌علیهم السلام بساط سرور و شادمانی را در سراسر جهان می‌گستراند.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

چند نکته اساسی درباره توسّل

اشاره

آنان که دوست دارند با توسّل به أهل بیت‌علیهم السلام، قدرتها و نیروهای غیبی را به سوی خود جذب کنند و توسّلاتشان همیشه مؤثّر و پرثمر باشد، باید به نکات بسیار مهم و ارزنده‌ای که درباره توسّل و شرائط تأثیر آن وجود دارد، کاملاً توجّه داشته باشند و آن گاه که به توسّل می‌پردازند، آنها را رعایت کنند؛ تا علاوه بر آن که از ثواب و بهره‌های معنوی در جهان آخرت برخوردار می‌شوند، در دنیا نیز به نتیجه برسند و حاجتی را که به خاطر آن متوسّل شده‌اند، به دست آورند. و گرنه بدون توجّه به نکات و شرایطی که یادآوری می‌نمائیم؛ اگر چه به ثواب و اجر معنوی نائل می‌شوند، ولی ممکن است - جز بعضی از موارد - حاجتی را که در نظر گرفته‌اند، روا نشود و آن گونه که دوست دارند به مقصود خود نرسند.
اینک به شرائطی که زمینه ساز تأثیر توسّل می‌باشند، توجّه کنید:
1- تطهیر قلب
پاکسازی درون و تطهیر قلب، از شرائط بسیار مهم برای توجّه به امور معنوی است. نه تنها در توسّل؛ بلکه در دعاها و مناجات نیز پاک بودن دل از آلودگیهای روحی، دارای نقش بسیار مهمّی است.
به همین دلیل دعا و توسّل اولیاء خدا و شخصیتهایی که در دربار خداوند دارای تقرّب هستند، دارای آثار شگفت می‌باشد و از آن نتیجه‌های عالی گرفته می‌شود. ولی توسّل افرادی که دارای کردار صحیح نیستند، این گونه نیست. از این جهت در مواردی که تعداد آنها کم نیست، می‌بینیم توسّل آنها، آن گونه تأثیری که باید داشته باشد، ندارد.
یکی از رازهای مهمّی که باعث می‌شود دعای افرادِ مستجاب الدعوة، مستجاب شود؛ پاکی درون و باطن آنها از آلودگیها است. پاک بودن نفس آنان، باعث می‌شود که هیچ گونه غرضهای شخصی در دعاها و توسّلات آنان وجود نداشته باشد.
اخلاق ناپسند و آلودگیهای روحی، روح و روان انسان را در بند می‌کشد و نمی‌گذارد روح انسان به پرواز درآید. ولی مردان خدا که سوخته‌اند و خود را ساخته‌اند، این زنجیرهای گران را از روح و روان خود دور نموده‌اند. به همین خاطر هیچ گاه دعا و توسّل آنان بر اساس تظاهر، خودنمایی و سایر گناهانی که همچون زنجیری گران، تأثیر نَفَس انسان را می‌رباید، نیست. به این جهت آنان در توسّلاتی که دارند، موفّق هستند.
اگر شما نیز دوست دارید با توسّل به اهل بیت‌علیهم السلام از قدرتهای نامرئی و نیروهای غیبی خداوند بهره‌مند شوید و توسّلات شما پرثمر باشد، حتماً به این نکته بسیار مهمّ »تطهیر باطن« توجّه داشته باشید. با پاک ساختن باطن خویش از آلودگیها، موانع را از سر راه خویش بردارید. آن گاه به حبل‌اللَّه المتین چنگ زنید و در صراط مستقیم معنوی گامهای پرنتیجه بردارید. بنابر این از این نکته حیاتی وحسّاس غفلت نورزید و عمر گرانبهای خود را با آغشته بودن باطن به پایان نرسانید! اگر باطن خود را پاک کنید، کلید موفقیت در دست شماست و می‌توانید در دعاها وتوسّلات از آن استفاده کنید.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

2- توجّه و تمرکز فکر در توسّل

تمرکز فکر، توجّه و دقّت کامل در انجام هر گونه عبادت، بر تأثیر آن می‌افزاید و آن را پرثمر می‌نماید. جریانی که ذکر می‌کنیم دلیل بر اهمیّت توجّه در دعا و توسّلات است:
شخصی از بزرگان با یکی از اولیاء خدا در ارتباط بود و گاه گاه مطالب نهان را از گذشته و آینده از او جویا می‌شد و صدق و راستی و درستی او برای ایشان ثابت و حتمی بود.
از او پرسیدم: ایشان چگونه به این مقام رسیده است و اسراری را که بیان کردید، چگونه متوجّه می‌شود؟
ایشان فرمود: این شخص قبلاً از شاگردان خودم بود و گاهی اذکاری را از من می‌گرفت و آنها را انجام می‌داد. اگرچه او ساعات زیادی را به انجام این اذکار نمی‌پرداخت، زیرا آنها اذکار و یا دعاهای طولانی نبودند؛ ولی خصیصه‌ای در این شخص وجود داشت که به خاطر آن، این همه پیشرفت نمود و اینک او استاد من است . بطوری که گاهی من مجهولاتم را از او سئوال می‌کنم و او پاسخ صحیح آنها را برایم می‌آورد. حتّی در موارد متعددی بدون آن که من به او ابراز نمایم، پاسخ مطالبی را که لازم داشتم، برایم بیان نموده است.
سپس ایشان فرمودند: خصوصیتی که در ایشان وجود دارد، این است که هر دعا یا ذکری را که به او می‌گویم و او می‌خواند با توجّه کامل انجام می‌دهد. حالت توجّه و حالت حضور و دقّت او، او را به این مقامات عالیه رسانده است.
اینک به این کلام کوتاه؛ ولی باعظمت حضرت امیرالمؤمنین‌علیه السلام توجّه کنید و اهمیّت دقّت و توجه را دریابید. آن بزرگوار می‌فرمایند:
الدِّقَّةُ اِسْتِکانَةٌ.(144)
دقّت، فروتنی و تواضع است.
کسی که در برابر خداوند و اهل بیت‌علیهم السلام فروتنی کند، خدا او را سربلند می‌سازد و اموری که به ظاهر غیر ممکن است، به دست او جاری می‌شود.
آری دقّت و توجّه، غیر ممکن را برای شما ممکن می‌سازد و شما را به مقامات ارزنده‌ای که شاید آن را محال بدانید، می‌رساند. همان گونه که یک شخص عادی که به جریان او اشاره کردیم بر اثر توجّه در حال دعا و توسّل، به مقام ارتباط با عالم غیب رسیده بود.
به همین جهت حضرت امام صادق علیه السلام می‌فرمایند:
فَإِذا دَعَوْتَ فَأَقْبِلْ بِقَلْبِکَ ثُمَّ اسْتَیْقِنْ بِالْإِجابَةِ.(145)
هر گاه دعا نمودی با حالت توجّه و اقبالِ قلبی دعا کن، آن گاه یقین به اجابت داشته باش.
توجّه و اقبال قلب در دعا و توسّل، آن چنان مؤثّر و پرثمر است که امام صادق‌علیه السلام می‌فرمایند: پس از دارا بودن حالت توجّه، به اجابت آن یقین پیدا کن!
بنابر این پس از تطهیر باطن و پاکسازی درون، مسئله تمرکز فکر و توجّه حواسّ در دعاها، مناجات و توسّلات نقش بسیار مهمّی را داراست.
همان گونه که عبادتهای بدون توجّه، اثرات مهمّی ندارد؛ توسّلاتی که در آن توجّهی وجود ندارد نیز دارای اثر کلّی نیست و آن گونه که باید آدمی را به مقصد و حاجتی که دارد، نمی‌رساند.
توسّلی پرثمر و دارای اثرات کلّی است که در آن توجّه وجود داشته باشد؛ زیرا توسّل در صورتی که با توجّه باشد و از درون دلی پاک بجوشد، رمز ارتباط با خداوند و خاندان وحی است. بر اثر این گونه توسّل، راه‌های بسته شده گشوده می‌شوند و دربهای قفل شده، باز می‌شوند. و آن گاه که ارتباط با خدا و اهل بیت‌علیهم السلام برقرار شد، هیچ گونه دعا و توسّلی بی‌پاسخ نمی‌ماند.
بنابر این اگر می‌خواهید توسّل شما اثر فوری داشته باشد و دارای نتیجه عالی باشد، علاوه بر خودسازی سعی کنید در هنگام توسّل، توجّه شما به این سو و آن سو جلب نشود و با تمرکز و توجّه کامل دست به دامان خاندان وحی شوید و آنان را وسیله برآوردن حاجات خود بدانید.
پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم می‌فرمایند:
نَحْنُ الْوَسیلَةُ إِلَی اللَّهِ.(146)
ما، وسیله به سوی خداوند هستیم.
آری اعتقاد هر انسانِ آگاه و روشن دل، این است که خاندان وحی پشتیبان و وسیله او به سوی خداوند هستند. در یکی از زیارات امام حسین‌علیه السلام وارد شده:
بِکُمْ یا آلَ مُحَمَّدٍ أَتَوَّسَلُ، اَ لْاخِرُ مِنْکُمْ وَالْأَوَّلُ.(147)
ای آل محمّد، بوسیله شما من متوسّل می‌شوم؛ به اوّلین شما تا آخرینتان.
نه گاه‌گاه، بلکه برای رسیدن به همه حاجتها و مشکلات باید به این بزرگواران متوسل شویم.
در زیارت جامعه کبیره که حضرت امام هادی علیه السلام دریاهایی از نور را با بیانی کوتاه آورده‌اند، می‌خوانیم:
وَمَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِکُمْ.(148)
کسی که خداوند را قصد نماید، به سوی شما متوجّه می‌شود.
با بیانات گذشته، روشن شد برای گرفتن حاجتها و برآورده شدن نیازها علاوه بر پاکی دل، توجّه و تمرکز اندیشه لازم است. بنابراین از راه‌های مهمّ تأثیر توسّل، »تطهیر باطن« و »توجّه فکر« است. با این بیان بنگرید که توسّل از چه عظمت والائی برخوردار است، وکسی که به توسّل دست می‌زند، باید دارای چه حالاتِ مهمّ روحی باشد؟
اگر افرادی مغرض همچون وهّابیان بی‌بها، ارزش و بهائی برای توسّل نمی‌بینند، پندار باطل آنان از کوتاهی فکر و عدم آگاهی خودشان سرچشمه می‌گیرد و گرنه کسی که می‌داند توسّل یعنی چه و توسّل بر چه اساسی بنیان گذاری شده است، چگونه می‌تواند به انکار بزرگترین و بهترین حالات روحی انسان بپردازد، و ناآگاهانه گنجینه‌های عظیم روحی را بی‌بها جلوه دهد؟
انسان متفکّر چگونه می‌تواند جذّاب‌ترین حالات روحی را به دلیل آن که خود آن را نیافته است، ردّ نماید؟!

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

2- توجّه و تمرکز فکر در توسّل

تمرکز فکر، توجّه و دقّت کامل در انجام هر گونه عبادت، بر تأثیر آن می‌افزاید و آن را پرثمر می‌نماید. جریانی که ذکر می‌کنیم دلیل بر اهمیّت توجّه در دعا و توسّلات است:
شخصی از بزرگان با یکی از اولیاء خدا در ارتباط بود و گاه گاه مطالب نهان را از گذشته و آینده از او جویا می‌شد و صدق و راستی و درستی او برای ایشان ثابت و حتمی بود.
از او پرسیدم: ایشان چگونه به این مقام رسیده است و اسراری را که بیان کردید، چگونه متوجّه می‌شود؟
ایشان فرمود: این شخص قبلاً از شاگردان خودم بود و گاهی اذکاری را از من می‌گرفت و آنها را انجام می‌داد. اگرچه او ساعات زیادی را به انجام این اذکار نمی‌پرداخت، زیرا آنها اذکار و یا دعاهای طولانی نبودند؛ ولی خصیصه‌ای در این شخص وجود داشت که به خاطر آن، این همه پیشرفت نمود و اینک او استاد من است . بطوری که گاهی من مجهولاتم را از او سئوال می‌کنم و او پاسخ صحیح آنها را برایم می‌آورد. حتّی در موارد متعددی بدون آن که من به او ابراز نمایم، پاسخ مطالبی را که لازم داشتم، برایم بیان نموده است.
سپس ایشان فرمودند: خصوصیتی که در ایشان وجود دارد، این است که هر دعا یا ذکری را که به او می‌گویم و او می‌خواند با توجّه کامل انجام می‌دهد. حالت توجّه و حالت حضور و دقّت او، او را به این مقامات عالیه رسانده است.
اینک به این کلام کوتاه؛ ولی باعظمت حضرت امیرالمؤمنین‌علیه السلام توجّه کنید و اهمیّت دقّت و توجه را دریابید. آن بزرگوار می‌فرمایند:
الدِّقَّةُ اِسْتِکانَةٌ.(144)
دقّت، فروتنی و تواضع است.
کسی که در برابر خداوند و اهل بیت‌علیهم السلام فروتنی کند، خدا او را سربلند می‌سازد و اموری که به ظاهر غیر ممکن است، به دست او جاری می‌شود.
آری دقّت و توجّه، غیر ممکن را برای شما ممکن می‌سازد و شما را به مقامات ارزنده‌ای که شاید آن را محال بدانید، می‌رساند. همان گونه که یک شخص عادی که به جریان او اشاره کردیم بر اثر توجّه در حال دعا و توسّل، به مقام ارتباط با عالم غیب رسیده بود.
به همین جهت حضرت امام صادق علیه السلام می‌فرمایند:
فَإِذا دَعَوْتَ فَأَقْبِلْ بِقَلْبِکَ ثُمَّ اسْتَیْقِنْ بِالْإِجابَةِ.(145)
هر گاه دعا نمودی با حالت توجّه و اقبالِ قلبی دعا کن، آن گاه یقین به اجابت داشته باش.
توجّه و اقبال قلب در دعا و توسّل، آن چنان مؤثّر و پرثمر است که امام صادق‌علیه السلام می‌فرمایند: پس از دارا بودن حالت توجّه، به اجابت آن یقین پیدا کن!
بنابر این پس از تطهیر باطن و پاکسازی درون، مسئله تمرکز فکر و توجّه حواسّ در دعاها، مناجات و توسّلات نقش بسیار مهمّی را داراست.
همان گونه که عبادتهای بدون توجّه، اثرات مهمّی ندارد؛ توسّلاتی که در آن توجّهی وجود ندارد نیز دارای اثر کلّی نیست و آن گونه که باید آدمی را به مقصد و حاجتی که دارد، نمی‌رساند.
توسّلی پرثمر و دارای اثرات کلّی است که در آن توجّه وجود داشته باشد؛ زیرا توسّل در صورتی که با توجّه باشد و از درون دلی پاک بجوشد، رمز ارتباط با خداوند و خاندان وحی است. بر اثر این گونه توسّل، راه‌های بسته شده گشوده می‌شوند و دربهای قفل شده، باز می‌شوند. و آن گاه که ارتباط با خدا و اهل بیت‌علیهم السلام برقرار شد، هیچ گونه دعا و توسّلی بی‌پاسخ نمی‌ماند.
بنابر این اگر می‌خواهید توسّل شما اثر فوری داشته باشد و دارای نتیجه عالی باشد، علاوه بر خودسازی سعی کنید در هنگام توسّل، توجّه شما به این سو و آن سو جلب نشود و با تمرکز و توجّه کامل دست به دامان خاندان وحی شوید و آنان را وسیله برآوردن حاجات خود بدانید.
پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم می‌فرمایند:
نَحْنُ الْوَسیلَةُ إِلَی اللَّهِ.(146)
ما، وسیله به سوی خداوند هستیم.
آری اعتقاد هر انسانِ آگاه و روشن دل، این است که خاندان وحی پشتیبان و وسیله او به سوی خداوند هستند. در یکی از زیارات امام حسین‌علیه السلام وارد شده:
بِکُمْ یا آلَ مُحَمَّدٍ أَتَوَّسَلُ، اَ لْاخِرُ مِنْکُمْ وَالْأَوَّلُ.(147)
ای آل محمّد، بوسیله شما من متوسّل می‌شوم؛ به اوّلین شما تا آخرینتان.
نه گاه‌گاه، بلکه برای رسیدن به همه حاجتها و مشکلات باید به این بزرگواران متوسل شویم.
در زیارت جامعه کبیره که حضرت امام هادی علیه السلام دریاهایی از نور را با بیانی کوتاه آورده‌اند، می‌خوانیم:
وَمَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِکُمْ.(148)
کسی که خداوند را قصد نماید، به سوی شما متوجّه می‌شود.
با بیانات گذشته، روشن شد برای گرفتن حاجتها و برآورده شدن نیازها علاوه بر پاکی دل، توجّه و تمرکز اندیشه لازم است. بنابراین از راه‌های مهمّ تأثیر توسّل، »تطهیر باطن« و »توجّه فکر« است. با این بیان بنگرید که توسّل از چه عظمت والائی برخوردار است، وکسی که به توسّل دست می‌زند، باید دارای چه حالاتِ مهمّ روحی باشد؟
اگر افرادی مغرض همچون وهّابیان بی‌بها، ارزش و بهائی برای توسّل نمی‌بینند، پندار باطل آنان از کوتاهی فکر و عدم آگاهی خودشان سرچشمه می‌گیرد و گرنه کسی که می‌داند توسّل یعنی چه و توسّل بر چه اساسی بنیان گذاری شده است، چگونه می‌تواند به انکار بزرگترین و بهترین حالات روحی انسان بپردازد، و ناآگاهانه گنجینه‌های عظیم روحی را بی‌بها جلوه دهد؟
انسان متفکّر چگونه می‌تواند جذّاب‌ترین حالات روحی را به دلیل آن که خود آن را نیافته است، ردّ نماید؟!

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

نقش یقین در توسّلات

زدودن شک و ایجاد حالت یقین، از مسائلی است که بحث تطهیر قلب، شامل آن می‌شود؛ ولی به خاطر اهمیّتی که دارد، به توضیح آن می‌پردازیم و راه ازدیاد آن را بیان می‌کنیم:
اعتقاد و یقین به لطف و عنایت أهل بیت‌علیهم السلام در توسّلات نقش بسیار عمده‌ای را داراست. اگر در توسّلات یقین به عنایت آن بزرگواران وجود داشته باشد، و قطع به عنایت و لطف آن بزرگواران داشته باشیم، نوعاً به مقصود می‌رسیم و حاجت خود را می‌گیریم.
اثر اعتقاد و یقین به لطف آن بزرگواران آن قدر زیاد است که در موارد زیادی افرادی که به حاجت خود دست می‌یابند، دارای تطهیر قلب - که قبلاً اهمیّت آن را ذکر کردیم - نیستند. ولی قطع و یقین آنان کمبود آن را جبران می‌کند و با آن که دارای قلبی پاک از گناه نیستند، قطع و یقین آنان به عنایات اهل بیت‌علیهم السلام، باعث می‌شود به زودی به نتیجه توسّلات خود دست یابند.
در سال 1348 شمسی که چند ماه توفیق زیارت عتبات عالیات را داشتم، مکرّر در حرم حضرت اباالفضل‌علیه السلام شاهد شفاگرفتن بیماران و روا شدن حاجت گرفتاران بودم.
گاهی از اوقات افرادی که مریض خود را به ضریح مقدّس آن حضرت دخیل می‌بستند؛ در کمتر از یک ساعت، حاجت خود را می‌گرفتند. و زنان عرب طبق رسم خودشان پس از گرفتن حاجت خود به هلهله می‌پرداختند و به سوی ضریح مطهّر و زوّار نقل می‌پاشیدند و شور و شعف فضای حرم مطهّر را فرا می‌گرفت. گاهی از اوقات برای آن که بیشتر اظهار تشکر نمایند، همراهِ نقل، »فلس« که پول رائج عراق است، می‌ریختند.
اعتقاد و یقین آنان در آن حدّ بود که گاهی همراه با مریض، نقل و فلس را نیز با خود می‌آوردند و در لحظه‌ای که مریضشان شفا می‌یافت، فوری به هلهله می‌پرداختند و به پاشیدن نقل و فلس مشغول می‌شدند و به شادی و اظهار تشکّر می‌پرداختند و می‌گفتند: »ابوفاضل نشکرک«.
روزی جوان دیوانه‌ای را به حرم مطهّر آوردند و تا سه روز به ضریح، دخیل بسته و بستگانش اطراف او را گرفته بودند. این باعث تعجّب بود که چگونه در این مدّت طولانی آنها نتوانسته‌اند حاجت خود را بگیرند!
شفا نیافتن یک مریض به مدت سه روز مایه تعجّب بود، چون خلاف معمول بود؛ زیرا طبق متعارف کسانی که به آن حضرت متوسل می‌شدند، اعتقاد عجیبی داشتند و احتیاج به زمان طولانی و وقت زیاد نداشتند. آنان با یقین کامل اظهار می‌داشتند: »ابوفاضل باب الحوائج« و حضرت اباالفضل‌علیه السلام حاجت آنان را می‌دادند؛ چون با یقین به لطف حضرت اباالفضل‌علیه السلام به آن بزرگوار متوسّل می‌شدند.
مقصود از بیان این مطالب این است که در بسیاری از توسّلات، جهاتی دیگری وجود دارد که جایگزین تطهیر قلب می‌شود. در مواردی لطف اهل بیت‌علیهم السلام و در مواردی دیگر، یقین و اعتقاد مردم، باعث عنایت آن بزرگواران می‌گردد.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

معرفت بر یقین انسان می‌افزاید

راهِ یقین پیدا نمودن به قدرت اهل بیت‌علیهم السلام، معرفت نسبت به مقام آن بزرگواران است. برای آن که یقین و اعتقاد به انجام گرفتن حاجت توسط آن بزرگواران داشته باشیم، باید بر معرفت خود نسبت به مقام آن بزرگواران بیفزاییم و آگاهی‌های لازم و واجب را که داشتن آنها بر ما ضروری است، کسب کنیم.
مرحوم محدّث قمی که دارای معرفت به دربار اهل بیت‌علیهم السلام بود، نمونه‌ای از توسّلات خود را پس از بیان جریان جالبی از مرحوم علاّمه سیّد عبداللَّه شبّر ذکر می‌کند. اینک به گفتار ایشان توجّه کنید:
مرحوم سیّد عبداللَّه شبّر از علمای بزرگی است که بر اثر کثرت تألیفات در زمان خویش به مجلسیِ ثانی شهرت یافت. روزی علامه محقق، مرحوم شیخ اسداللَّه، صاحب کتاب مقابس الانوار به دیدار مرحوم سید عبداللَّه شبّر رفت و از کثرت تصنیفات مرحوم شبّر شگفت زده شد. زیرا نوشته‌های خودش با فهم و دقت علمی زیادی که داشت، اندک بود.
سرّ کثرت تصنیفات مرحوم شبّر را از او پرسید. سیّد گفت: علّت آن که من توفیق به نگاشتن کتابهای زیاد پیدا نموده‌ام، توجه و عنایت حضرت موسی بن جعفرعلیهما السلام است. زیرا آن حضرت را در خواب دیدم که قلمی به من عنایت نمودند و فرمودند: بنویس. از آن وقت من موفّق به تألیف و نگارش شدم. پس هر چه را که من نوشته‌ام، از برکت آن قلم شریف است.
مرحوم محدث قمی پس از نقل جریان فوق، گفته است:
مطلب چنین است که سیّد فرموده؛ زیرا من نیز هر گاه متوسّل به اهل بیت عصمت‌علیهم السلام می‌شوم، توفیق عظیمی در خود می‌یابم و قلم به نوشتن جاری می‌شود و گاهی که توفیق توسّل ندارم، ماه‌ها بر من می‌گذرد و حال آن که نتوانسته‌ام جزوه‌ای بنویسم. پس تمام آنچه نگاشته‌ام از برکات اهل بیت اطهار صلوات اللَّه علیهم اجمعین است.(149)
معرفت و شناخت آن بزرگوار، باعث شده است که ایشان با جزم و یقین به حقیقتی که آن را بیان نموده است، معتقد باشد.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

نقش اضطرار در توسّلات

انقطاع، بریدن دل، شدّت اضطرار و اضطراب و فشارهای شدید، گاهی آن چنان مهمّ و کارساز است که می‌تواند با همه آلودگیهای روحی، زنجیرهای گران باطنی را پاره نموده تا روح و روان انسان در فضای نورانی معنویّت با اولیاء و انبیاء پیوند معنوی برقرار نماید.
برای آن که بدانید چگونه گاهی افراد آلوده حاجت‌های خود را با توسّل به اهل بیت‌علیهم السلام می‌گیرند و آلودگی‌های آنان مانع گرفتن حاجتشان نمی‌شود و با گریه و ناله خود، توجه ائمّه اطهارعلیهم السلام و یا امام زادگان بزرگواری را که متوسّل به آنان شده‌اند، به سوی خود جلب می‌کنند. مثالی می‌آوریم تا راز تحقق معجزه به خاطر توسّل افرادی که دارای روح پاک نیستند روشن شود.
اگر بخواهند یک سفینه فضایی را بر فراز کره زمین به پرواز درآورند، باید وسیله قدرتمندی داشته باشند تا توسّط آن بر اثر فشار، سفینه را از جوّ خارج کنند. چون هنگامی که سفینه از جوّ خارج می‌گردد، از قدرت جاذبه زمین رها می‌شود و به راحتی می‌تواند در فضا به گردش در آید؛ زیرا تا وقتی که از جاذبه زمین رها نشده است، قدرت جاذبه، او را به سوی خود می‌کشد و قدرت سیر و پرواز او را کم می‌نماید. برای فرار از قدرت جاذبه، باید آن قدر بر سفینه فشار وارد شود تا از قید جاذبه زمین خارج شده و آزاد گردد.
نظیر این مطلب در مسائل معنوی و روحی نیز وجود دارد؛ زیرا با آن که آلودگیها و گناهان، انسان را از سیر روحی و گرفتن نتیجه معنوی باز می‌دارد و همچون جاذبه زمین که سفینه را به سوی خود می‌کشاند، گناه انسان گناه‌کار را از پرواز باز می‌دارد و جاذبه گناهان او را به سوی خود جذب می‌کند، ولی گاهی گرفتاریها و شداید آن چنان زیاد و پرتوان است که فشارِ ناراحتیها می‌تواندانسان را از جاذبه گناهان رهائی بخشیده و با آن که باطن به آلودگیها گرفتار است، او را از قدرت جاذبه گناهان رهائی بخشد و به گرفتن نتیجه، موفّق نماید.
بنابر این برای موفقیّتِ سریع در توسّلات یا باید انسان باطن خود را تطهیر کند و روح و روان خود را پاک نماید تا قدرت جاذبه گناهانِ گذشته، درهم شکسته شود و نتواند او را از پرواز باز دارد و یا باید آنچنان در تحت فشار ناراحتی‌های شدید قرار گیرد که همچون دستگاهی که سفینه‌های فضائی را بر اثر فشار، از جاذبه زمین رها می‌کند؛ شدّت گرفتاری‌ها و ناراحتی‌ها، انسان را از قید و بند گناهان و جاذبه آنها رها کند. در این هنگام می‌تواند توجّه اهل بیت‌علیهم السلام را به خود جلب نماید و عنایت و مرحمت آن بزرگواران را به سوی خود جذب کند و شاهد رخ دادن معجزه باشد.
بنابر این برای نتیجه گرفتن از توسّل، اگر انسان مردانه همّت نماید و باطن خود را پاک نماید، به مقصود خود دست می‌یابد و همچنین اگر شدّت گرفتاری‌ها به گونه‌ای باشد که بتواند در انسان حالت انقطاع ایجاد کند و همچون سفینه‌ای که بر اثر فشار از جاذبه زمین دور می‌شود، او را از جاذبه گناهان و آلودگی‌ها رها نماید، در این هنگام نیز توسل او به نتیجه می‌رسد.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

دختر مضطرّ در حرم حضرت ابوالفضل‌علیه السلام

در مواردی که بر اثر اضطرار، حالت انقطاع پیش می‌آید، توسّل به آن خاندان، اثربخش بوده و دارای اثر فوری است.
از این رو دوستان مکتب اهل بیت‌علیهم السلام در شدائد و گرفتاری‌ها به آن بزرگواران پناه برده و اضطرار خود را با توسّل به آنان برطرف می‌نمایند. نمونه جالبی از این گونه توسّلات را برای شما می‌آوریم.
یکی از بزرگان قم می‌گوید: روزی در حرم مطهّر حضرت اباالفضل‌علیه السلام مشرف بودم، ناگهان دیدم جمعیّت زیادی از اعراب همراه با دختری سراسیمه وارد حرم شدند و حرم مطهّر از انبوه جمعیّت پر شد.
آن دختر شبکه‌های ضریح را گرفت و با صدای بلند کلماتی جسورانه گفت که توجه زائرین را به خود جلب کرد. ناگهان متوجه شدم آن دختر و سایر مردم چنان ساکت شدند که گویا نفَس همه قطع شده است.
یک مرتبه صدائی بلند شد و کلامی به این مضمون به گوش همه رسید:
»پدر من، شوهر مادر من است« این صدا از کودکی برخاست که در شکم دختر بود. یک مرتبه صدای هلهله در حرم بلند شد. زنها بسوی دختر هجوم بردند و عده‌ای با کوشش فراوان او را از دست زنها رها کرده و در بقعه‌ای که مرکز کلیددار آستان مقدّس حضرت اباالفضل‌علیه السلام بود، بردند.
پس از آن که دختر را بردند و خلوت شد، چون که من با کلیددار حرم آشنا بودم، نزد او رفتم و جریان را از او سئوال کردم. کلیددار حرم گفت:
اینها طائفه‌ای از عربهای صحرانشین اطراف کربلا هستند، این دختر را به عقد پسر عمویش در آورده‌اند و چون در زمان عقد، ارتباط عروس و داماد نزد آنها بسیار زشت و ننگین است، جوان مراقب بوده مخفیانه همسرش را ملاقات کند. او پس از آن که با همسرش ملاقات و ارتباط پیدا می‌کند، دختر باردار می‌شود. جوان از ترس فرار می‌کند و مدتی مخفی می‌شود تا حمل دختر آشکار می‌شود. نزدیکان دختر از او سئوال می‌کنند، او می‌گوید: از شوهرم حامله شده‌ام. آنها جوان را پیدا کرده و از او سئوال می‌کنند. او از ترس، جریان را انکار می‌کند.
بستگانِ دختر تصمیم می‌گیرند دختر را بکشند. او هر چه التماس می‌کند و خود را بی‌گناه معرفی می‌کند، فایده‌ای نمی‌بخشد تا سرانجام می‌گوید: حضرت اباالفضل العبّاس‌علیه السلام را حاکم قرار دهیم هر چه آن بزرگوار حکم کردند انجام دهید. از این رو به حرم مشرّف شده و به معجزه حضرت عبّاس‌علیه السلام کودک در رحم مادر اقرار به پاکی او نمود.(150)
این نمونه‌ای از هزاران معجزه است که بر اثر عنایات کریمانه خاندان رسالت جلوه‌گر شده است.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

نکته دیگر

نکته دیگری که توجّه به آن لازم است، این است که: در برخی از توسّلات، فردی که متوسّل شده است، نه دارای روح پاک است و نه بر اثر اضطرار و فشارهای شدید از جاذبه گناهان و آلودگیها خود را رها ساخته است؛ بلکه به خاطر جهات دیگری که در آینده و یا گذشته او وجود دارد و ائمّه اطهارعلیهم السلام با آگاهی و علم احاطه‌ای خود، آنها را در نظر دارند و از دید ما نامعلوم است؛ به این گونه افراد با چشم مرحمت نگاه می‌کنند و در لحظه‌ای کوه‌های غم و غصه را به چمن زار سبزِ شادی تبدیل می‌کنند. زیرا آنان می‌توانند با یک نظر، ذرّه‌ای را همچون خورشید تابان، تابناک کنند.
به ذرّه گر نظر لطف بوتراب کند
به آسمان رود و کار آفتاب کند
با توجّه به این نکته درمی‌یابیم: کسی می‌تواند ولایت و امامت انسان‌ها را به عهده گیرد که تمامی جهات و همه جوانب کار را در نظر داشته باشد و کاملاً محیط بر آنها باشد؛ در این صورت می‌تواند هر گونه خاک تیره را به گوهری تابناک مبدّل سازد و گرنه ادّعا به تنهایی کارساز نیست.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

استمداد از عالم غیب

در بسیاری از موارد برای رفع مسائل اضطراری جز استمداد از عالم غیب و کمک گیری از قدرتهای نهانِ جهان، راه حلّی وجود ندارد. وقتی که کارد به استخوان رسید و همه امکانات مادّی عجز خود را بیان داشتند، چگونه می‌توان با قدرت مادّی که عدم توانایی خود را نشان داده، راه حلّی پیدا نمود؟ برای رفع گرفتاری در این گونه موارد حتماً باید به جستجوی کمک از عالم غیب شتافت و با استمداد از قدرتهای عظیم غیبیِ الهی، بیچارگی‌های طاقت‌فرسا را برطرف نمود.
در این گونه موارد، توسّل و وسیله‌یابی از طریق خاندان وحی که جانشینان خدا بر خلق می‌باشند؛ بهترین، مؤثّرترین و کاملترین نمونه استمداد از عالم غیب است.
در این گونه موارد بعضی از افراد بر اثر اضطرار و اضطراب و حالت انقطاع، با گفتن »یا علی«، »یا حسین« و یا با گفتن یک »یا صاحب الزمان« از اعماق دل و از ژرفای قلب، به وسیله نام این بزرگواران با خداوند بزرگ ارتباط برقرار می‌کنند و بوسیله آنان حاجت خود را می‌گیرند.
تا دلی آتش نگیرد، حرف جانسوزی نگوید
حال ما خواهی بیا از گفته ما جستجو کن
بنابر این توسّل، به معنای جستجوی یافتن وسیله برای ارتباط با خداوند و چاره جویی در مشکلات و یافتن راه حلّ در گرفتاریهای مادّی و معنوی، توسّط خاندان وحی که سردمداران قدرتهای الهی هستند، می‌باشد. و شیفتگان اهل بیت‌علیهم السلام در طول تاریخ از انبیاء و پیامبران گرفته تا انسانهای معمولی و از ابتداء خلقت تا روز قیامت، برای تقرّب به خداوند و یا چاره جویی برای مشکلات خویش، دست نیاز به دامنِ لطف این بزرگواران زده و خواهند زد.