آشنایی با روایان حدیث شیعه { ام‌سلمه همسر پیامبر(ص)}

[نصرالله عاشق خداومولا]

آشنایی با روایان حدیث شیعه

ام‌سلمه همسر پیامبر(ص)

هند دختر ابوامیة بن مغیرة مشهور به أُمّ سَلَمه از همسران پیامبر اکرم(ص) که ام المومنین خوانده شده‌اند. وی با پذیرش اسلام، در سال‌های نخستین بعثت پیامبر، در زمره اولین مسلمانان در آمد و به دستور پیامبر همراه با عده‌ای از مسلمانان به سرپرستی جعفر بن ابیطالب به حبشه مهاجرت کرد.[۱] او که قبل از پیامبر ازدواج کرده بود[۲] در سال چهارم هجری پس از وفات شوهرش به عقد پیامبر در آمد. اکثر مورخان، تاریخ رحلت ام سلمه را بعد از واقعه عاشورا دانسته‌اند.

[نصرالله عاشق خداومولا]

نام و نسب


نام وی هند است و با توجه به اینکه پسری به نام سلمه داشته است، کنیه‌اش را ام سلمه گفته‌اند.


نام پدر او ابوامیة بن مغیرة[۳] و نام مادر وی عاتکه است. بعضی معتقدند عاتکه دختر عبدالمطلب بوده،[۴] ولی بیشتر مورخان مادر ایشان را عاتکه دختر عامر ابن ربیعه کنانی دانسته‌اند.[۵]


از تاریخ ولادت ایشان خبری در دست نیست.

[نصرالله عاشق خداومولا]

اسلام و هجرت به حبشه


ام سلمه که پیش از ازدواج با حضرت محمد(ص)، همسر برادر رضاعی آن حضرت، عبدالله بن عبدالاسد بود،[۶] در مکه به همراه شوهرش به جمع مسلمانان پیوست. ام سلمه و شوهرش هنگام هجرت مسلمانان به حبشه با آنان هجرت کردند.[۷] همه روایات مربوط به سفیران قریش در حبشه و مناظرات ایشان با جعفر بن ابی طالب در حضور نجاشی پادشاه حبشه از طریق ام سلمه نقل شده است. ابن هشام داستان ورود مهاجرین به حبشه و برخورد همراه با مهربانی پادشاه حبشه با آنان را از قول ام سلمه نقل می‌کند.[۸]

[نصرالله عاشق خداومولا]

هجرت به مدینه


پس از دستور پیامبر اسلام(ص) مبنی بر هجرت به مدینه، اولین کسی که به مدینه هجرت نمود ابو سلمه بود. ام سلمه و پسرش سلمه نیز به همراه او عازم مدینه بودند، ولی بنی مغیره که از نزدیکان ام سلمه بودند مانع رفتن او به مدینه شدند. ام سلمه دباره جدایی از فرزند و شوهرش می‌گوید تا یک سال شب وروز می‌گریستم و هر روز بر سر راه می‌رفتم و از هر کس که از مدینه می‌آمد خبر آنان را می‌گرفتم؛ چون خویشاوندان من بی‌تابی مرا دیدند به من اجازه دادند که به مدینه سفر کنم و پس از یک سال من نیز به مدینه مهاجرت کردم.[۹]

[نصرالله عاشق خداومولا]

ازدواج با پیامبر(ص)


ام سلمه قبل از پیامبر باابوسلمه عبدالله بن عبدالاسد ازدواج کرده بود، پس از درگذشت ابوسلمه در ۴ق بر اثر جراحتی که در جنگ احد برداشته بود، پیامبر اسلام(ص) با ام سلمه ازدواج کردند. گفته‌اند، پس از انقضای عده، ابوبکر و سپس عمر از او خواستگاری کردند، و ام سلمه نپذیرفت. آنگاه پیامبر خواستگار فرستاد و وی قبول کرد.[۱۰] به نقل شیخ صدوق از امام صادق(ع)، ام سلمه پس از خدیجه(س)، بافضیلت‌ترین زنان پیامبر(ص) بوده است.[۱۱] ام سلمه دارای فضائل و کمالاتی بود که مورد حسادت عایشه و مایه‌اندوه او می‌شد.[۱۲]

[نصرالله عاشق خداومولا]

شرکت درغزوات وسریه ها


ام سلمه در غزوات و سریه‌های متعددی چون مُرَیسیع، خیبر، حدیبیه، خندق، فتح مکه و حنین، رسول خدا را همراهی کرد.[۱۳] بعدها هر ماه به میدان جنگ احد می‌رفت و بر شهیدان سلام می‌فرستاد.[۱۴]

[نصرالله عاشق خداومولا]

ام سلمه واهل بیت


ام سلمه همواره در همراهی اهل بیت می‌کوشید بنابر روایات، ام سلمه پس از رحلت پیامبر(ص) یکی از مدافعان اهل بیت (علیه‌السلام) به شمار می‌رفت، چنانکه از حضرت فاطمه علیهاالسلام در برابر انکار ابوبکر نسبت به میراث پیامبر(ص) دفاع کرد و در آن سال خود از عطاء محروم ماند.[۱۵]

[نصرالله عاشق خداومولا]

جنگ جمل


پس از قتل عثمان وقتی که طلحه و زبیر به مکه رفتند و عایشه را به جنگ با علی(ع) تشویق کردند. عایشه نیز قصد داشت ام سلمه را برای جنگ برانگیزد، اما وی آنرا نپذیرفت و عایشه را نیز از این کار بر حذر داشت.[۱۶]


سپس که از عایشه مأیوس شد، امام علی(ع) را از قصد اصحاب جمل آگاه کرد و پسرش عمر بن ابی سلمه را به خدمت آن حضرت فرستاد. امیرالمؤمنین(ع) بعداً این پسر را والی بحرین، سپس والی فارس و بنابر قولی، والی حلوان و ماه و ماسبذان کرد.[۱۷]

[نصرالله عاشق خداومولا]

محبت به امام حسین


محبت وی به اهلبیت تا بدانجا بود که تربیت امام حسین(ع) -در دوران کودکی- به ایشان محول شده بود[۱۸] وحتی در دوران یزید پس از شهادت حضرت امام حسین(ع)، به عزاداری پرداخت.[۱۹]

[نصرالله عاشق خداومولا]

نقش ام سلمه در واقعه کربلا


امام حسین(ع) پیش از سفر به کربلا، علم و سلاح پیامبر(ص) و ودایع امامت را به او سپرد تا از بین نرود.[۲۰]


طبق بعضی از نقلها پیامبر، مقداری از خاک کربلا را به‌ام سلمه داده بود و او نیز آنرا در شیشه‌ای نگهداری می‌کرد. حضرت فرموده بود هر‌گاه دیدی که این خاک، به خون تبدیل شد، بدان که فرزندم حسین کشته شده است. روزی ام سلمه در خواب، رسول خدا را با چهره‌ای غمگین و لباسی خاک آلود دید، که حضرت به او فرمود: از کربلا و از دفن شهدا می‌آیم. ناگهان از خواب برخاست، نگاه به آن شیشه کرد، خاک را خونین یافت، دانست که حسین(ع) شهید شده است. آنگاه شیون و زاری نمود و وقتی همسایه‌ها آمدند، ماجرا را به آنان بیان کرد.[۲۱] این ماجرا در روایات، به «حدیث قاروره» معروف است.