بر مدار خطبه غدیر

[ملکوت* گامی تارهایی *]

آزار دادن مردم

کثره أذاهم لی غیر مره ؛ بارها مرا آزار رسانده اند .

یؤذون النبی ؛ پیامبر را می آزارند .

العصمه من الناس ؛ امنیت از آزار مردم .

«إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَهِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُهِینًا» (1).

آنها که خدا و پیامبر را می آزارند خدا آنها را از رحمت خود در دنیا و آخرت دور کرده و برای آنها عذاب خوار کننده آماده کرده .

کسانی که مؤمنی را بدون گناه می آزارند گناه آشکاری به دوش می کشند .

هرکه مؤمنی را اندوهناک کند و سپس دنیا را به او بدهد گناهش بخشیده نمی شود.

هرکه به مؤمنی آزار رساند برای جنگ با من آماده باشد. آنگاه که تو را می رنجانند صبر کن و تسبیح بگو و با خوش رفتاری

ص: 71

1- سوره احزاب ، آیه 57.
از آنها دور شو.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

هرکه مؤمنی را به ناحق بیازارد چنان باشد که خانه خدا را ویران کرده و هزار فرشته مقرب را کشته باشد.

هرگونه آزار دهی به صورت گفتار و کردار و رفتار قطع رحم حساب می شود و عدم آزار و صله رحم حساب می شود.

انجام صله رحم نیازی به ثروت فراوان ندارد . دین مقدس اسلام می فرماید: حتی با آزار نرساندن به یکدیگر هم این وظیفه را انجام دهید و از اجر و پاداشی که خدا برای صله رحم مقرر فرموده بهره ببرید.

خدایا ، ما را از جور و آزار هر مرد و زن مسلمان باز دارد، هر آن بندهای از بندگانت که اذیت و المی یا ظلم و جوری از ما یا به سبب ما به او رسیده از ما راضی بگردان و از نزد خود حق او را عطا فرما.

ص: 72

[ملکوت* گامی تارهایی *]

یاری دین خدا

ناصر دین الله ، والمجادل عن رسول الله ؛ یاور دین خدا و دفاع کننده از رسول خدا.

الناصر لین الله ؛ یاور دین خداست .

ثلاث لا یتم علیهن قلب امرئ مسلم : إخلاص العمل لله ، والنصیحه لأئمه المسلمین، واللزوم لجماعتهم(1).

سه خصلت است که دل هیچ مسلمانی نسبت به آنها خیانت نکند : اخلاص عمل برای خدا، خیرخواهی برای رهبران و امام مسلمین، شرکت در اجتماع مسلمانان.

در این سخن نصیحت به معنیا تصدیق کتاب خدا و عمل به آن و پیروی از اوامر و نواهی معصومین علیهم السلام است.

من یضمن لی خمسا أضمن له الجنه ، قیل : وما هی یا رسول الله ؟ قال : النصیحه لله عزوجل ، والنصیحه لرسوله ، والنصیحه لکتاب الله ، والنصیحه لدین الله، والنصیحه

ص: 73

1- تحف العقول، ص 30، خصال، ج 1، ص 157.
لجماعه المسلمین(1).

[ملکوت* گامی تارهایی *]

هرکس برای من 5 چیزی را ضمانت کند بهشت را برای او ضمانت میکنم :

خیر خواهی برای خدا، خیر خواهی برای پیامبر خدا، خیر خواهی برای کتاب خدا، خیر خواهی برای دین خدا، خیر خواهی برای جامعه مسلمین.

خدایا ، آنان را که در راه یاری دین به بلیات آزموده شدند و برای رضای تو در راه احیای دین قدم برداشتند فراموش مکن .

ص: 74

1- خصال صدوق، ج 1، ص 265.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

ادای امانت

ما قصرت فی تبلیغ ما أنزل الله ؛ در تبلیغ آنچه خدا نازل کرده کوتاهی نکردم .

بلغ ما أنزل إلیک من ترک فی حق علئ ؛ آنچه از سوی پروردگار بر تو نازل شده در حق علی ابلاغ کن.

إنهم أمناء الله فی خلقه ؛ آنها امانتداران خداوند در میان آفریدگان اند .

ألا وقد أدیت ، ألا وقد بلغت ؛ وظیفه ام را انجام دادم و پیام را رساندم.

قد بلغت ما أمرت ؛ مأموریت تبلیغی خود را انجام دادم.

امینه فی سره وعلایته ؛ امانتدار امور آشکار و پنهان است .

قد بینت لکم وأفهمتکم؛ پیام خدا را برایتان آشکار و تفهیم کردم.

خدا در قرآن مجید انبیا را با صفت رسول امین و ناصح امین معرفی می کند.

«وَلَکِنِّی رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِینَ * أُبَلِّغُکُمْ رِسَالَاتِ رَبِّی وَأَنَا لَکُمْ نَاصِحٌ أَمِینٌ »(1)

ص: 75

1- سوره اعراف ، آیات 67 - 68
من فرستاده ای از پروردگار جهانیانم، رسالتهای خدا را به شما ابلاغ میکنم و خیرخواه امین برای شما هستم.

-«أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ» (1).

[ملکوت* گامی تارهایی *]

رسول بزرگواری به سراغ آنها آمد که بندگان خدا را به من بسپارید که من فرستاده امینی هستم .

- لا دین لمن لا أمانه له (2).

کسی که امانتداری ندارد دین ندارد .

- فإن علیا علیه السلام إنما بلغ ما بلغ به عند رسول الله بصدق الحدیث وأداء الأمانه(3).

به راستی علی علیه السلام آن همه مقام را نزد پیامبر جز به خاطر راستگویی و ادای امامت پیدا نکرد.

إن الله عزوجل لم یبعث نبیا إلا بصدق الحدیث وأداء الأمانه إلی البر والفاجر(4).

خدای بزرگ هیچ پیامبری را مبعوث نکرد جز با راستگویی و ادای امانت، خواه صاحب امانت نیکوکار باشد یا بدکار باشد .

امانت ابعاد گسترده ای دارد که شامل امانتهای خدا (ولایت)

ص: 76

1- دخان 18
2- بحار الانوار، ج 23، ص 116
3- اصول کافی، ج 2، ص 105.
4- اصول کافی ، ج 2، ص 105.
امانتهای پیامبران ، امانتهای مردم می باشد.

خدایا ، تمام توجه و اهتماممان را برای کاری که برای توست اختصاص ده و ما را بر آن کار بدار و به واسطه آن، مرتبه ان نزد خود رفعت بخش و بهره مان را وافر کن.

ص: 77

دوستی و دشمنی در راه خدا- تولی و تبری (حب و بغض)

لاحلال إلا ما أحله الله ورسوله وهم، ولا حرام إلا ما حرمه الله علیکم ورسوله وهم؛ روا نیست آنچه خدا و رسول و امام روا ندارند و ناروا نیست مگر آنان ناروا دانند.

وال من والاه وعاد من عاداه ، وانصر من نصره واخذل من خذله ؛ دوست بدار آن را که ولایت او را بپذیرد، و دشمن بدار هرکه او را دشمن بدارد.

کل امرئ علی ما یجد لعلی فی قلبه من الحب والبعض ؛ پایه کار هر کس بر مهر یا خشم علی در دلش است.

از گامهای مؤثر برای رسیدن به هدف آفرینش حب و بغض فی الله است . حب و بغض فی الله از ایمان شروع می شود و باعث تکامل ایمان می شود. حالات نفسانی در حب و بغض به اعمال انسان جان می بخشد.

- «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّکُمْ أَوْلِیَاءَ

ص: 78

تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّهِ وَقَدْ کَفَرُوا بِمَا جَاءَکُمْ مِنَ الْحَقِّ »(1).

ای مؤمنان، دشمنان من و دشمان خود را به ولایت مگیرید که با آنها دوستی کنید در صورتی که آنها به حقیقت آنچه برای شما آمده کفر می ورزند.

- «الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ »(2)

دوستان امروزی در آن روز با یکدیگر دشمن می شوند مگر آنها که دارای تقوی باشند.

- «کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَی شَاکِلَتِهِ»(3)

رفتار هرکس طبق ساختار درونی اش است .

- هل الإیمان إلا الحب والبغض(4).

ایمان جز حب و بغض چیز دیگری نیست. محکمترین دستاویز ایمان دوستی و دشمنی در راه خداست(5).

امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر بخواهی بدانی که خیری در تو هست به قلب خود نگاه کن ؛ اگر اهل طاعت خدا را دوست داری و معصیت کاران را دوست نمی داری در تو خوبی هست و خدا تو را

ص: 79

1- سوره ممتحنه، آیه 1
2- سوره زخرف، آیه 67
3- سوره اسراء، آیه 84.
4- اصول کافی ، ج 2، ص 125.
5- بحار الانوار، ج66، ص 239.
دوست دارد، و اگر اهل بندگی خدا را دشمن می داری و اهل معصیت را دوست داری هیچ خیری در تو نیست و خدا تو را دوست نمی دارد . آدمی با کسی است که او را دوست می دارد.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

پیامبر صلی الله علیه و آله به یکی از صحابه فرمودند: ای بنده خدا، دوستی و دشمنی خود را برای خدا و در راه او قرار ده. موالات و معادات باید در این راستا باشد زیرا جز از این طریق به ولایت الله نمی توان رسید و جز از این راه کسی طعم ایمان را نخواهد چشید.

هرچند نماز و روزه اش فراوان باشد. امروزه بیشترین انگیزه برای دوستی ها و دشمنی های امروزی اغراض دنیوی است و این گونه اغراض در پیشگاه خدا هیچ گونه ارزشی ندارد. دوست علی دوست خدا و دشمن علی دشمن خداست ؛ پس او را دوست بدار هرچند قاتل پدر و فرزندت باشد، و دشمن او را دشمن بدار هرچند پدر و فرزندت باشد(1).

مغضوب من رد علی قولی ؛ خشم باد بر آنکه گفته مرا نپذیرد .

واغضب علی الجاحدین الکافرین ؛ خشم گیر بر منکران کافر.

واغضب علی من جحد حقه؛ خشم خود را بر ناباوران فرود آور.

من عادی علیا ولم یتوله فعلیه لعنتی وغضبی ؛ هرکه با علی ستیزد العنت و خشم من بر او باد .

ص: 80

1- بحار الانوار، ج 66، ص236.
خدایا، بر دلهای پاک اهل ایمان محبت و دوستی اهل بیت را قرار بده و ما را به طریق و سنت شان زنده بدار.

ص: 81

[ملکوت* گامی تارهایی *]

پرهیز از نفاق

کثره المنافقین وإدغال اللائمین؛ فزونی منافقان و دسیسه ملامتگران .

یقولون بألسنتهم ما لیس فی قلوبهم ؛ به زبان آنچه را در دلشان نیست گویند.

زخرف القول غرورا؛ برای گمراهی مردم سخنان پوچ را پراکنده می کنند.

- «فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ- الَّذِینَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ - الَّذِینَ هُمْ یُرَاءُونَ - وَیَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ »(1).

وای بر نمازگزارانی که از یاد خدا غافل اند، در عبادت جز ریا و خودنمایی انگیزه ای ندارند.

- «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ خَرَجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ »(2).

مثل منافقان نباشید که برای جهاد در راه خدا از روی غرور بیرون می آیند و در پنهان مردم را از راه خدا باز می دارند .

ص: 82

1- سوره ماعون ، آیات 4 - 7.
2- سوره انفال ، آیه 47.

[ملکوت* گامی تارهایی *]

- (إِنَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ أَنْ یُوقِعَ بَیْنَکُمُ الْعَدَاوَهَ وَالْبَغْضَاءَ) (1).

شیطان می خواهد میان شما دشمنی ایجاد کند.

امیر مؤمنان ع در خطبه 176 نهج البلاغه می فرماید : مبادا در دین و آیین خدا متلون و دو رنگ باشید که اتحاد در راه حق گرچه از آن کراهت داشته باشید بهتر از پراکندگی در راه باطلی است که مورد علاقه شماست. خدای سبحان به هیچ کس در اثر تفرقه چیزی نبخشیده است.

همچنین در خطبه 120 می فرماید : شیطان راه های خویش را برای شما آسان جلوه می دهد و می خواهد پیمانهای دینی شما را گره گره بگشاید و به جای هماهنگی تفرقه و آشوب برقرار سازد. از فریب های او روی برگردانید و نصیحت را از کسی که به شما بگوید بپذیرید و آنها را در وجود خود حفظ کنید.

کسانی که به آخرت ایمان ندارند خدا نفاق را در دلهای آنها می اندازد و تا قیامت آن را رشد می دهد.

منافقین در میان مؤمن و کافر سرگردانند و به دنبال امیال خود هستند. منافق به علت ضعیف ایمان و غفلت به عمل نمی رسد. منافق دروغگو، پیمان شکن و خیانتکار است.

ص: 83

1- سوره مائده، آیه 91

[ملکوت* گامی تارهایی *]

منافق دو چهره دارد. در انظار مردم با شوق عبادت می کند و در تنهایی بی حال است. دوست دارد مردم کارهای او را بستایند و او در این موقع بر عمل خود می افزاید. اهل خدع و فریب است. اعمال نیک خود را بیان می کند. بر دیگران منت می نهد. بر خدا توکل ندارد و چشم طمع به خلق دوخته است. خود پسند و مغرور است. تن پرور و رفاه طلب است. در ظاهر ذکر خدا گوید و در دل کمتر یاد خدا کند (1).

امام علی و نفاق را ننگ خصلتها خوانده است (2). یعنی هر خصلت زیبایی بر اثر اتصاف به نفاق به زشتی تبدیل می شود . نفاق پیشگی مبغوض خداوند است و می فرماید : بدانید که خدای عزوجل از چند رنگی بندگانش نفرت دارد :

یبغض من عباده التلون (3).

چند رنگی در دین و عقیده بسیار زشت تر و خطرناک تر است .

نفاق به واقع یک صفت روحی و روانی است که بر حسب شدت و ضعف آن و مقتضیات زمان، منافق را به ابراز محبت دروغین با خلق خدا وا می دارد حال آنکه دل در جای دیگر نهاده شده است.

ویژگیهای نفاق عبارتند از : 1. شک و تردید: مولا بالا می فرمایند: منافق نیرنگ باز و زبان باز و .

ص: 84

1- اصول کافی ، ج 3، ص 295.
2- غرر الحکم، ج 1، ص 191.
3- تحف العقول، ص 115.
مردد است :

المنافق مکور مضر مرتاب» (1).

2. عبرت نگرفتن : منافق نه درست می نگرد تا عبرت گیرد و نه درست می اندیشد تا بهره گیرد. او در وادی حیرت باقی می ماند.

3. علم بی عمل : از آنجا که منافق دانا از ایمان تهی است دانشی نیز ندارد؛ چرا که به گفته مولا : ایمان و علم برادران همزادند و دو رفیق همراهند (2). و در جای دیگر می فرمایند: دانش منافق در زبان او و دانش مؤمن در کردار اوست (3).

4. پارسائی دروغین : ورع مرد به اندازه دین اوست (4). چون منافق دین ندارد ورع هم ندارد.

5. دنیا طلبی : کار آخرت را وسیله دنیا طلبی قرار نده که این خصلت منافقان و خوی بی دینان است. گروهی برای دنیا در دین تفقه می کنند و برای عمل نکردن می آموزند.. از این رو دیرتر از منافقان رسوا می شوند.

6. نگه نداشتن زبان: زبان وسیله سنجش خرد انسان است. مؤمن هرگاه ارادۂ سخن کند در درون به آن می اندیشد؛ اگر نیکو باشد

ص: 85

1- غرر الحکم، ج 1، ص 360.
2- غرر الحکم، ج 2، ص 47.
3- غرر الحکم، ج 4، ص 350.
4- غرر الحکم، ج ؟؟، ص329.
آشکارش می کند و اگر بد باشد پوشیده اش می دارد. منافق هرچه به زبانش آید می گوید چه به سود او چه به زیان او (1).ص 1