نظريه نيوتن
نيوتن در اين باره نظريه خود را مبنى بر جاذبه عمومى ابراز كرد و
حركت و گردش نجوم را تحت يك قانون منظم كلّى گنجانيد. او مى گويد: قانون «جاذبه عمومى» به همراه نيروى «گريز از مركز» بر تمامى سيارات حكمفرماست و در هر يك از اجرام بالا، اين دو نيرو به طور متعادل وجود دارد و از طرفى چون نيروى جاذبه، نسبت مستقيم با جرم دو جسم و نسبت معكوس با مجذور فاصله ها دارد; به همين دليل جرم هر يك از سيارات، متناسب با فاصله و سرعت سير آنهاست. بنابراين اگر در بين اين دو، تساوى برقرار نبود، مثلا نيروى جاذبه، بيشتر از دافعه مى شد، جسم بزرگ تر، جسم كوچك تر را به سوى خود جذب مى كرد و اگر نيروى دافعه زيادتر مى شد، سيارات به تدريج از مركز خود دور شده و نابود مى گرديدند
پاورقي
1- andromede.
صفحه77.
از مباحث ذكر شده به نتايج زير مى رسيم:
1. در اجرام سماوى، اين دو نيرو به طور يكسان حكمفرماست، زيرا اگر كوچك ترين تخلفى روى دهد، يعنى اگر نيروى جاذبه يا نيروى گريز از مركز، كم و زياد گردد و به طور كلى اگر سيارات، فاصله، حجم و يا سرعت سيرى را كه دست قدرت براى آنها تعيين كرده است از دست بدهند، وضع آنها به كلى به هم مى خورد و اين خود، يكى از مصاديق نظم در جهان بالاست.
2. حركت سيارات يكى از شواهد بارز نظم است، زيرا كه روى يك حساب منظم و دقيقى به صورت يكنواخت در حركت اند. به گونه اى كه طى هزاران سال، كمترين تغييرى در وضع آنها ديده نمى شود.
3. بُد دانشمند معروف آلمانى كه در قرن 18و19 زندگى مى كرد،
فاصله هاى سيارات را تحت يك قانون معينى درآورد. او مى گفت: فاصله هر سياره اى از خورشيد، بدون قاعده نيست ،بلكه هر يك از سيارات، طبق يك حساب دقيق، در فاصله معينى قرار گرفته اند. جالب توجه اين كه دانشمند مذكور با تكيه بر همين قانون، جاى ستاره نپتون را تعيين كرد و بعدها منجمين در همان جا، به وسيله تلسكوپ، ستاره مذكور را مشاهده كردند.
صفحه78
4. مسئله خسوف و كسوف هم از موضوعات قابل ملاحظه است، زيرا مى توان وقوع آنها را از سالها قبل، دقيقاً پيش بينى كرد و اين خود حكايت از گردش دقيق و منظم كواكب مى كند.
به طور كلى در هر 18 سال و 11 روز، 43 مرتبه كسوف و 28 مرتبه خسوف صورت مى گيرد. پس از گذشتن اين مدت، باز كسوف و خسوف در اوقات معين تكرار مى شود.
اين بود مختصرى از عظمت و نظم آسمان. حال كه به مقدارى از عظمت و نظم جهان هستى، آگاه شديد، حقايقى كه درباره خورشيد، ماه، مريخ، زهره، مشترى و سرانجام كهكشان ها و سحابى ها گفتيم، در نظر بياوريد و از طرفى پيرامون حركت سيارات، فاصله آنها، عظمت ثوابت، قانون جاذبه عمومى و خلاصه نيروى گريز از مركز، تأمّل كنيد. آن وقت به وجدان خود مراجعه كرده و سئوال كنيد: آيا ممكن است اين سازمان عظيم و منظم، معلول تصادف و اتفاق باشد؟ آيا امكان دارد كه فاصله هاى شگفت انگيز ثوابت و حركات دقيق سيارات را به مسئله تصادف و اتفاق نسبت داد؟
پاسخ اين سئوال مانند روز روشن است!
نظام آفرينش در جهان كوچك
بحث در برهان نظم و مطالعه در نظام حيرت انگيز
جهان آفرينش، سرانجام ما را به اعماق آسمان ها كشانيد و براى اثبات وجود نظم و نشانه هاى توحيد در سرتاسر جهان هستى كه يكى از دو ركن اساسى برهان نظم بود بار اين سفر طولانى را بسته و سير در آسمان ها و مطالعه نظام شگفت انگيز آن عالم بى نهايت بزرگ پرداختيم.
صفحه79
اينك گوشه بسيار كوچكى از اين جهان راز آلود را در نظر گرفته و به مطالعات و بررسى هاى توحيدى ادامه مى دهيم.(1)
گرچه به ظاهر، اين عوالم كوچك، آن عظمتى را كه در عالم بى نهايت بزرگ آسمانها جلوه گر بود، ندارند; ولى دقت و ريزه كارى هاى حيرت آور آنها، فوق العاده جالب است و نشانه هاى آشكارى از علم و لطف بى پايان آفريننده جهان و نمونه روشنى از نظام عمومى عالم هستى مى باشد.
در اين عالم كوچك نيز همانند عالم آسمان ها، دو جهت كاملا جلب توجه مى كند:
1.كوچكى فوق العاده و اجزاء بسيار دقيق و تشكيلات پيچيده اين عالم.
2. نظم بسيار عجيب و دقيقى كه در سازمان وجود آنها حكمفرماست.
بنابراين خيلى به جاست كه ما توجه و فكر خود را كه به عشق جستجو آفريدگار جهان در اعماق آسمان بيكران به پرواز در آمده بود به عوالم كوچكى كه زير قدم ما هستند جلب نموده و با نظر علمى، عجايب و شگفتى هاى آنها را از نزديك مطالعه كنيم. آن وقت به
خوبى خواهيم ديد كه شگفتى هاى نظم و دقائق و اسرار توحيدى اين عوالم در پاره اى از موارد حتى از شگفتى ها و دقائق آسمان ها نيز جالب تر بوده و نظم در آنها دقيق تر
و پيچيده تر ميباشد زيرا هر اندازه دستگاهى كوچكتر و اجزاء آن ريزتر و دقيق تر باشد، شرايط نظم در آن پيچيده تر و مشكل تر و بالاخره جالب تر خواهد بود. مانند: يك ساعت مچى كوچك در مقابل يك ساعت بزرگ ديوارى. اين علوم، از اين حقيقت روشن چشم پوشى كرده و از نتايج واضح توحيدى آنها غفلت و يا صرف نظر كرده اند. البته به اندازه كافى هنگام طرح اشكالات مادى ها درباره علل غفلت آنها از اين حقيقت روشن، صحبت خواهد شد.
پاورقي
1- هدف اين است كه قسمتى از پديده هاى اين جهان را كه در علوم طبيعى، تحقيق شده است از نظر خداشناسى تجزيه و تحليل كرده و ثابت كنيم كه طبق همان تحقيقات، نظام دقيق و حيرت آورى بر جهان حكومت مى كند كه بزرگ ترين دليل بر وجود يك منبع قدرت و علم و عقل بى پايان است. بگذريم از اين كه بعضى از دانشمندان و متخصصين صفحه80
ناگفته پيداست همان گونه كه علم در مورد آسمان ها پيشرفت هاى زيادى كرده، در اين محيط كوچك از جهان هستى هم كه ما در آن زندگى مى كنيم، مناطقى وسيع و اسرار و شگفتى هاى فراوانى را كشف نموده است كه اين خود براى پويندگان راه توحيد، بهترين وسيله براى مطالعه عظمت، قدرت و علم بى پايان "آفريدگار جهان" هستى مى باشد.
موجودات كوچك
موجودات كوچك را مى توان به سه دسته تقسيم كرد
1. موجودات زنده اى كه بسيار كوچك هستند، اما با چشم عادى مى توان آنها را ديد. مانند: مورچه و بعضى ديگر از حشرات.
2. جانداران بسيار ريزى كه با چشم غير مسلح ديده نمى شوند، مانند باكتريهاو ويروس ها.
3. موجوداتى
كه حتى با چشم هاى مسلح معمولى و ميكروسكوپهاى نورى هم ديده نمى شوند و تنها با ميكروسكوپهاى بسيار نيرومند الكترونى مى توان آنها را ديد. مولكول ها و اتم ها.
صفحه81
اكنون بايد اين سه دسته از موجودات ريز را مورد بررسى قرار داده و نظم; اسرار و نكات توحيدى آنها را مطالعه نماييم.
1- حشرات كوچك
به راستى كه مطالعه در عالم حيوانات ريز براى انسان متفكر، قابل توجه است.
مشاهده يك حيوان بزرگ مانند: اسب يا فيل آن قدر حس كنجكاوى انسان را تحريك نمى كند كه جثه ريز و دقيق يك مورچه، به خصوص اين كه قسمت مهم فعاليت هاى حياتى حيوانات بزرگ به گونه دقيق ترى در زندگى همين مورچه مشاهده مى شود. اين مطلب به قدرى مهم و در عين حال، نشاط آور است كه عده اى از دانشمندان ساليان دراز از عمر گرانبهاى خود را در اين راه صرف نموده و پس از كوشش هاى زياد به قسمتى از حقايق علمى و اسرار شگفت انگيز آنها پى برده اند. (1)
گرچه جانداران ريزى كه به چشم ديده مى شوند همه از نظر اندازه جثه، سازمان بدنى و فعاليت هاى حياتى يكسان نيستند و حتى پاره اى از آنها با چشم عادى به زحمت ديده مى شوند و نيز گروهى از آنها داراى زندگى پيچيده و تشكيلات اجتماعى وسيعى هستند و نظم و قانون حيرت آورى هم بر جامعه آنها حكومت مى كند;1 ولى در مقابل، زندگى بعضى ديگر بسيار ساده و بدون تشريفات مى باشد.
پاورقي
1-از جمله مى توان از ميشله، لودويگ، آلمانى، آريستو فانوس(فيلسوف باستانى)، كلونيوس فنلاندى، سوامردان هلندى، رئو مور فرانسوى، فرانسواهوبر و سرانجام
موريس مترلينگ بلژيكى و فرانك استوارت آمريكايى را نام برد.
صفحه82
ولى در هر حال، همه آنها از خواص و آثار موجود زنده برخوردار بوده و داراى يك سلسله فعاليت ها، وسايل و دستگاه هاى مختلف حياتى هستند كه وجود آنها در بقاء هر جانورى ضرورى است.2 مهم ترين قسمت هاى مزبور عبارت اند از:
1. وسيله جنبش و حركت
حركت در حيوانات نيازمند به وسايلى است كه به دليل اختلاف در كم و كيف حركت، دستگاه سلسله اعصاب و اعضا مخصوص ديگر كه عوامل و وسايل جنبش مى باشند در همه آنها يكسان نيست; با اين حال، تقريباً همه حيوانات، اين وسايل را دارند.(سلسله اعصاب كه به منزله خطوط مخابراتى مى باشند از مركز مخصوص خود، دستورات لازم را به اعضاء مختلف داده و حركت و جنبش حيوان را كنترل مى نمايند.)
2. وسيله تبادل ماده و انرژى
هر جاندارى براى جنبش و حركت به نيرو و انرژى نيازمند است: در اثر فعاليت هاى حياتى، قسمتى از انرژى خود را صرف مى كند، امّا دوباره انرژى مصرف شده را از همين راه تأمين مى نمايد. همچنين قسمت هاى از دست رفته و فرسوده را تعمير و مرمت مى كند.
البته مواد زايدى هم كه پس از اين تغييرات، باقى مى ماند بايد از بدن جاندار دفع گردد. مجموع اين دستگاه را دستگاه گوارش مى نامند.
بديهى است اين دستگاه در بعضى از حيوانات كامل تر، مجهّزتر و داراى قسمت هاى مختلفى است كه هر كدام كارهاى مخصوصى را به عهده دارند و كار هضم، جذب، و توليد انرژى از شكستن پيوندهاى شيميائى، توليد مواد لازم و دفع هر يك به وسيله دستگاه
مخصوص و جداگانه اى انجام مى گيرد، ولى در بعضى ديگر بسيار ساده است به گونه اى كه تمام اين كارها به وسيله يك يا چند دستگاه كوچك صورت مى گيرد.
صفحه83
3. توليد مثل
حيوانات از هر دسته اى كه باشند براى بقا نوع خود، احتياج به توليدمثل دارند، زيرا در غير اين صورت نسل حيوان محكوم به انقراض و نابودى خواهد شد.
توليد مثل پاره اى از حيوانات به صورت تخم گذارى و در بعضى ديگر از راه زاييدن و تولد و در جانوران تك سلولى نيز به صورت تقسيم انجام مى گيرد.
در هر صورت، جاندار هر اندازه هم كه كوچك باشد، دستگاه توليدمثل را به منظور بقا نوع خود لازم دارد.3
4. دستگاه ارتباطى
از جمله شرائط عمومى حيوانات اين است كه همه آنها با محيط خارج خود ارتباط دارند. اين ارتباط به وسيله دستگاه مخصوصى به نام حواس برقرار مى شود كه به وسيله آن، حيوان مى تواند مطالب و خصوصيات محيط را درك كند.
تنوع حواس و چگونگى آنها در حيوانات گوناگون، مختلف است، چه بسا حيوانى كه از حس شامّه و يا بينايى محروم مى باشد، در صورتى كه همين بينايى در بعضى از انواع حيوانات، كامل تر و قوى تر است، امّا در پاره اى ديگر ضعيف و بسيار ساده مى باشد.
صفحه84
اكنون با ملاحظه نكات بالا درمى يابيم كه حيوانات بسيار كوچك نيز بايد داراى اعضا و دستگاه هاى مختلفى باشند. اين اعضا و دستگاه هاى كوچك نيز هر كدام به نوبه خود، ساختمان ظريف و دقيقى دارند. وجود اين دستگاه ها در موجود كوچكى كه به زحمت با چشم عادى ديده مى شود، شايان
و قابل توجه است و از آن جالب تر آنكه در بعضى از آنها اين دستگاه ها به گونه حيرت آورى مشاهده مى شود، تا آنجا كه حتى در بعضى از جهات، از ما(نوع انسان) هم كامل تر هستند!
طنطاوى دانشمند معروف مصرى 4 از پروفسور «باكرد» در كتاب «حشرات شناسى» خود چنين نقل مى كند كه: حشرات داراى سه عدد چشم بسيط (يعنى سه عدد چشم كه هر كدام داراى يك سطح مى باشند.) و دو عدد چشم مركب كه هر يك از آنها از چندين چشم تشكيل يافته است). هستند.
در حشره اى به نام «ليپريا» تعداد اين چشم ها به 12 و در مورچه به 200 الى 400 و در حشره اى به نام «اسفنكس كونفولغولاى» كه شبيه به «شب پره» و آفت پنبه است به تعداد حيرت آور 27 هزار چشم مى رسد!5 ناگفته نماند كه در عالم نباتات نيز، گياهان فوق العاده كوچكى ديده مى شوند كه دقت و ظرافت دستگاه هاى مختلف آن بسيار جالب و شگفت آور است.6
نقل قول
