نظام خانواده در اسلام

[خادمه زینب کبری(س)]

در روايت ديگرى از رسول باكرامت اسلام مى خوانيم:
اَلْكاسِبُ حَبيبُ اللّهِ .
آنكه در مقام كسب است ، حبيب خدا است .
بدون شك بالاترين كسب و برترين تجارت ، كسب فضائل ، و حقايق ، و اقدام براى به دست آوردن معارف ، و كمالات و حسنات اخلاقى و انسانى است .
چنين كاسبى همچون رسول خدا ، محبوب خدا ، و وجودى پرارزش ، و موجودى وزين است .
بيائيم از ناقص ماندن بپرهيزيم ، از اينكه دو روز ما مساوى باشد ، دورى بجوئيم ، و از اين كه دست خود را از كسب كمالات كوتاه نگاه داريم بپرهيزيم ، كه هركس در قيامت از امور معنوى و رشد عقلى ،
و كمالات اخلاقى و عملى كم داشته باشد ملعون و مطرود و مغبون و در ترازوى قيامت سبك وزن ، و در نتيجه مستحق عذاب ، و آنكه داراى وزن معنوى و به عبارت ديگر سنگينى ايمان و اخلاق و عمل باشد اهل فلاح و نجات و رستگارى و پيروزى است ، در اين زمينه به دو آيه بسيار مهم از قرآن مجيد عنايت كنيد:
وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ . [159]
وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَأُولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا اَنْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ . [160]
ترازو در روز قيامت حق است ، آنان كه در آن ميزان ، ايمان و عمل و اخلاقشان سنگين است اهل فلاح و رستگارى اند .
و آنان كه در آن ميزان از نظر واقعيات سبك وزنند ، وجودشان مبتلاى به خسارت است ، چرا كه متجاوز از حدود خداوند بودند .

[خادمه زینب کبری(س)]

راه كمال

خداوند مهربان در قرآن مجيد براى پيمودن راه كمال ، به همه انسانها به دست آوردن دو واقعيت را ، با لحاظ كردن شرايط الهى و انسانى سفارش مى نمايد:
پيمودن راه حيات مادى ، پيمودن راه حيات معنوى ، اين دو معنا در چهار آيه از سوره مباركه آل عمران بيان شده است:
زيّن للنّاس حبّ الشّهوات من النّساء و البنين و القناطير المقنطرة من الذّهب و الفضة و الخيل المسوّمة و الانعام و الحرث ذلك متاع الحيوة الدّنيا و الله عنده حسن المآب .
قل اَؤنبّئكم بخير من ذلكم للّذين اتّقوا عند ربّهم جنّات تجرى من تحتها الانهار خالدين فيها و ازواج مطهّرة و رضوان من الله و الله بصير بالعباد .
الّذين يقولون ربّنا انّنا آمنّا فاغفر
لنا ذنوبنا و قنا عذاب النّار .
الصّابرين و الصّادقين و القانتين و المنفقين والمستغفرين بالاسحار . [161]
زينت داده شد براى همه انسانها ، دوست داشتن خواسته ها و اميال ، كه عبارت است از ميل به زنان و فرزندان ، و ثروت فراوان از طلا و نقره ، و اسبهاى
نشاندار ، و چهارپايان و زراعت و كشاورزى ، اين است آنچه موجب بهرهورى انسانها در چهارچوب حيات دنيائى است ، و نزد خداوند بازگشتگاه نيكوست ، كه عبارت است از جنّت لقاء و نعمت ابد و جاويد حق در بهشت عنبر سرشت . بگو اى رسول من ، شما انسانها را به بهتر از اينها خبر دهم ؟ براى آنان كه در تمام برنامه هاى زندگى ، از تشكيل خانواده و زن و فرزنددارى ، و كسب مال و بدست آوردن احشام و زراعت ، و رابطه بين خود و تمام مردم تقواى الهى پيشه كردند ، و در انجام هر برنامه اى از دستورات حق پيروى نموده ، و از هواى نفس و شهوات حرام و خواسته هاى شياطين خود را حفظ كردند و راه پرهيزكارى پيش گرفتند ، بهشت هائى نزد پروردگارشان دارند كه نهرها از زير آن جارى است ، و براى آنان ازواج پاك و رضوان الهى است ، و خداوند آگاه به وضع بندگان است ، آنان كه مى گويند : پروردگارا ايمان آورديم ، پس گناهان ما را مورد مغفرت قرار بده ، و ما را از عذاب روز قيامت در پناهت نگهدار .
عباد خدا آنان هستند كه علاوه بر اين واقعيات ، در تمام حوادث اهل صبر و
استقامت ، و صدق و راستى ، و بندگى و عبادت ، و انفاق و استغفار در وقت سحرند .
فعل « زيّن » در آيه شريفه از نظر ادبى مجهول آمده ، مجهول آورده شدن فعل ، شايد براى نشان دادن ارزش و عظمت برنامه باشد ، بدين جهت بايد گفت فاعل فعل حضرت حق است ، اوست كه آن واقعيات را براى تمام انسانها آراسته ، تا نسبت به ميل خود در برابر آنها شائق و راغب و عاشق و دلباخته باشند ، و از طريق اين عشق و رغبت به تشكيل زندگى از طريق ازدواج و كسب مال و منال و تسخير كردن حيوانات ، و آباد كردن زمين برخيزند ، و از اين راه به بهرهورى از حيات مادى برسند ، و از جهت ديگر آراسته به تقوا ، ايمان ، دعا ، ترس از عذاب آخرت شده ، و به كسب صبر و صدق و عبادت و انفاق و استغفار برخيزند ، تا به بهشت حق و رضاى دوست و همسران پاكيزه آخرتى برسند .
در هر صورت بر اساس آيات كريمه قرآنيه ، ظرافت خلقت زن ، چهره زيباى وى ، وقار و حياى ذاتى او ، صداى لطيف و جاذب اين موجود ، راه رسم طنّازى و عشوه گرى اين مخلوق فوق العاده ، همه و همه از موجبات آراستگى و زينت اوست ، كه باعث دلربائى ، و دلبرى و جذب ميل و شهوت مرد ، و علّت بسيار مهم علاقه او و عشق وى به انتخاب زن و تشكيل زندگى و فرزنددار شدن ، و فعاليت و كوشش
كسبى و تجارتى و زراعتى براى تأمين حيات مادى ، و تداوم حيات خانه و خانواده است ، و اين راهى است كه اگر توأم با تقوا و دورى از گناه و معصيت ، و همراه با ايمان و مناجات و صبر و صدق و عبادت و انفاق و استغفار در سحر گردد ، سعادت دنيا و آخرت ، و خير مادى و معنوى تأمين مى شود ، و انسان از امور لذت بخش دنيا ، و منافع سرشار و ابدى آخرت و از همه مهمتر رضوان و رضايت حضرت محبوب براى ابد بهره مند مى گردد .

[خادمه زینب کبری(س)]

راه انتخاب همسر در اسلام

راه انتخاب همسر در اديان و مكاتبى كه رنگ و بوى وحى را از دست داده اند ، يا از ابتدا از ويژگى آسمانى بودن محروم بودند ، با راه انتخاب همسر در فضاى ملكوتى اسلام فرق مى كند .
اسلام به مرد مسلمان و انسان مؤمن اجازه انتخاب هر زنى را كه بخواهد نمى دهد ، چنانكه به زن مسلمان و بانوى مؤمنه اجازه اختيار هر شوهرى كه بخواهد نمى دهد ، چرا كه در انتخاب و اختيار همسر بايد خير دنيا و آخرت ، و سعادت امروز و فرداى انسان ملاحظه شود ، و پاك ماندن انسان از آلودگيها و پاكيزه ماندن زندگى از برنامه هاى شيطانى لحاظ گردد ، زيرا در بناى ازدواج در اسلام فقط شهوت و تمتع و لذت بدنى و مادى منظور نيست ، بلكه هدف اسلام از مسئله ازدواج حفظ دين زنان و مردان ، و ساخته شدن خانه اى الهى ، و بوجود آمدن فرزندانى شايسته ، و تأمين رضايت
حق است ، به همين خاطر در چنين چهارچوبى اصل ازدواج ، آئين همسردارى ، عشقورزى به زن شرعى ، تأمين نياز جنسى به هر اندازه اى كه مزاج مرد و زن اقتضا كند ، رعايت حقوق ، فرزنددار شدن ، تربيت اولاد ، و به عهده داشتن وظايف لازم ، و كار و كوشش و كسب براى تأمين مسكن و لباس و تغذيه زن و بچه به عنوان عبادت خدا شناخته شده ، و براى هر قدمى كه انسان در اين زمينه برمى دارد اجر عظيم و ثواب زياد منظور شده است .
اينجاست كه معجزه اسلام در اصرار به مسئله كفويّت روشن مى شود ، و انسان در برابر شرايط الهى ازدواج كه در اسلام مطرح است با تمام وجود به خضوع وادار مى شود ، كه اگر آن شرايط الهى و معنوى لحاظ نشود ، از سر و روى زندگى شرّ و فتنه برخواهد خاست ، و فضاى خانه به فضائى پر از عذاب و رنج ، و درد و محنت ، و تأسف و غصّه تبديل خواهد شد ، و كار به طلاق و جدائى يا تلخى هميشگى و يا اگر ظرفيتى در كار نباشد به جنون و ديوانگى و يا خودكشى يكى از طرفين منجرّ
خواهد گشت .
از زنى كه به رشد عقل و فكر خود با كسب معرفت ، و به كمال خود با كسب ايمان و اخلاق و تقوا كمك نكرده بايد پرهيز كنيد ، و از ازدواج با چنين زنى خوددارى نمائيد ، زنى كه در خانواده اى به دور از خداپرستى ، و اخلاق و تقوا ، و
توحيد و عبادت بار آمده و براى مرد جز فتنه و فساد ، و هلاكت و تباهى
چيزى ندارد .
روايت بسيار مهم و فوق العاده اى در اين زمينه از حضرت باقر (عليه السلام) بدين صورت نقل شده :
مَرَّ رَسُولُ اللّهِ عَلى نِسْوَة فَوَقَفَ عَلَيْهِنَّ ثُمَّ قالَ: مَا رَأَيْتُ نَواقِصَ عُقُول وَ دين اَذْهَبَ بِعُقُولِ ذَوِى الاَْلْبابِ مِنْكُنَّ ، اِنّى قَدْ رَأَيْتُ اَنَّكُنَّ اَكْثَرُ اَهْلِ النّارِ عَذاباً فَتَقَرَّبْنَ اِلَى اللّهِ مَا اسْتَطَعْنَ . . . [162]
رسول خدا به عده اى از زنان گذشت ، ناگهان ايستاد و به آنان خطاب كرد ، چون شما جمعيتى با نقصان عقل و دين نديدم كه عقل خردمندان را از دست آنان بگيرد ، من چنين ديدم كه عذاب شما از تمام دوزخيان بيشتر است ، من به شما سفارش اكيد مى كنم كه به حضرت حق ، با تكميل ايمان و كسب معرفت ، و آراسته شدن به حسنات تقرب جوئيد .
امام صادق (عليه السلام) فرمود :
اَغْلَبُ الاَْعْداءِ لِلْمُؤَمِنِ زَوْجَةُ السُّوءِ . [163]
كوبنده ترين دشمن مؤمن همسر بد است .
در روايت ديگرى آمده :
اَوَّلُ ما عُصِيَ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِسِتِّ خِصال: حُبُّ الدُّنْيا ، وَ حُبُّ الرِّئاسَةِ ، وَ حُبُّ النَّوْمِ ، وَ حُبُّ النِّساءِ وَ حُبُّ الطَّعامِ ، وَ حُبُّ الرّاحَةِ . [164]
نخستين مايه گناه ، كه نسبت به آن عصيان و معصيت حق صورت گرفت شش چيز است :
دنياپرستى ، رياست پرستى ، عشق به خواب ، زن پرستى ، شكم پرستى ، راحت طلبى .
بنابراين خود را در انتخاب همسر ، به شرايطى كه اسلام اعلام فرموده ، و اينجانب آن شرايط را از طريق روايات
بيان خواهم كرد ، مقيد نمائيد ، و سعى كنيد زيبائى تنها ، و عشق به زن گرفتن ، و چشم دوختن به مال و ثروت زن ، براى شما موجب انتخاب همسر نشود .
رسول حق فرمود :
زن را براى مال و جمالش انتخاب نكنيد ، مالش موجب طغيان و جمالش
مايه تباهى است ، در ازدواج دين و ايمان زن را لحاظ كنيد . [165]
رسول خدا در روايتى فرمود :
اِنْ كانَ الشُّؤْمُ فى شَيْء فَفِى النِّساءِ . [166]
اگر شومى در چيزى باشد ، در زنان است .
آرى زنى كه از معرفت و ايمان و اخلاق و خوشرفتارى ، و وقار و كرامت برخوردار نباشد ، شوم و موجب تباهى زندگى و هلاكت شوهر است .
و نيز آن حضرت فرمود :
شَرُّ الاَْشْياءِ الْمَرْأَةُ السُّوءُ . [167]
بدترين اشياء زن بد است .
داستانى حيرت آور
در تفسير ابوالفتوح رازى آمده : جوانى در اوقات نماز بالاى مأذنه مسجد اذان مى گفت ، يك روز در حال اذان گفتن به خانه هاى اطراف مسجد نظر انداخت ، نظرى كه اسلام از بابت مصلحت انسان و حفظ وى از فتنه ها حرام كرده است .
ناگهان ديده اش در خانه اى به دخترى نيكو منظر و صاحب جمال افتاد ، دل به او داد ، پس از اذان در آن خانه را كوبيد ، صاحب خانه در را باز كرد ، جوان به او گفت اگر دختر به شوهر مى دهيد ، من به او مايلم ، صاحبخانه گفت ما « آسورى » مذهبيم ، اگر مذهب ما را انتخاب كنى من از اينكه دخترم را به تو تزويج كنم منعى نمى بينم
.
جوان كه دل به زيبائى و جمال دوخته بود ، و از انتخاب هم كفو روى گردانده بود ، و دلاّلِ خود را در ازدواج چشم و شهوت و جمال و زيبائى قرار داده بود ، از پذيرش شرط پدر دختر استقبال كرد ، از اسلام دست برداشت ، به شرك روى آورد ، به روز عقد دختر ازبالاى پله هاى خانه با سر به زمين آمد وبه هلاكت ابدى دچارشد!
شرايط اسلامى و انسانى در انتخاب همسر
1 _ لازم است خانواده هاى عزيز قبل از ازدواج دختر و پسر ، زمينه ديدار آن دو را با هم فراهم نمايند ، در اين زمينه خواندن عقد و ايجاد محرميّت لازم نيست ، اين واقعيتى است كه اسلام آن را اجازه مى دهد ، و فقه اسلامى آن را بى مانع مى داند ، اين ديدار براى هر دو ضرورى است ، تا با ديدن يكديگر كمالات و عيوب ظاهرى را بفهمند ، و سپس در تصميم گيرى اقدام نمايند ، علاوه راه ردّ و ايراد و اشكال تراشى را براى بعد از ازدواج ببندند ، البته در اين ديدار بايد قصد و نيت ازدواج ، و پسند و عدم پسند مطرح باشد ، تا فضاى برنامه از معصيت حق پاك بماند ، به رواياتى كه در اين زمينه وارد شده عنايت كنيد :
قالَ النَّبِىُّ لِلْمُغيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَ قَدْ خَطَبَ إِمْرَأَةً لَوْ نَظَرْتَ اِلَيْها فَإِنَّهُ اَحْرى اَنْ يَدُومَ بَيْنَكُما . [168]
رسول حق به مغيرة بن شعبه كه با زنى ازدواج كرده بود فرمود : اگر قبلاً او را مى ديدى اميد توافق و سازش در بين شما بيشتر بود .
محمد بن
مسلم مى گويد از حضرت باقر (عليه السلام) پرسيدم :
عَنِ الرَّجُلِ يُريدُ اَنْ يَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ أَيَنْظُرُ اِلَيْها ؟ قالَ نَعَمْ اِنَّما يَشْتَريها بِاَغْلَى الثَّمَنِ . [169]
مردى كه مى خواهد ازدواج كند ، حق دارد زن مورد نظر براى ازدواج را ببيند ؟ فرمود : آرى به گران ترين قيمت مى خرد ، چرا حقّ ديدن نداشته باشد ؟
حسن سرى گويد :
قُلْتُ لاَِبى عَبْدِاللّهِ الرَّجُلُ يُريدُ اَنْ يَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ يَتَأَمَّلُها وَ يَنْظُرُ اِلى خَلْفِها وَ اِلى وَجْهِها ؟ قالَ نَعَمْ لا بَأْسَ اَنْ يَنْظُرَ الرَّجُلُ اِلَى الْمَرْأَةِ اِذا اَرادَ اَنْ يَتَزَوَّجَها يَنْظُرُ اِلى خَلْفِها وَ اِلى وَجْهِها . [170]
به حضرت صادق(عليه السلام) عرضه داشتم براى مرد جايز است پيش از ازدواج در وجود زن دقت كند ، پشت سر و صورتش را ببيند ؟ فرمود : آرى مانعى ندارد كه زن مورد نظر را از پشت سر يا جلوى رو ببيند .
و مردى به امام ششم گفت :
اَيَنْظُرُ الرَّجُلُ اِلَى الْمَرْأَةِ يُريدُ تَزْويجَها فَيَنْظُرُ اِلى شَعْرِها وَ مَحاسِنِها قالَ لا بَأْسَ بِذلِكَ اِذا لَمْ يَكُنْ مُتَلَذِّذاً _ وَ فى خَبَر : وَ تَقُومُ حَتّى يَنْظُرَ اِلَيْها ؟ قالَ نَعَمْ وَ تُرَقِّقُ لَهُ الثِّيابَ . [171]
جائز است مرد موى سر و زيبائيهاى زنى را كه مى خواهد بگيرد ، ببيند ؟ فرمود : اگر منظور آگاهى از خصوصيات اوست اشكال ندارد ، در خبر ديگرى آمده كه از حضرت سئوال شد ، جايز است زن بايستد تا مرد او را نظر كند ، فرمود : آرى ، بلكه پوشيدن لباس نازك هم در آن وقت مانعى ندارد .
وَ قالَ (صلى الله عليه وآله وسلم) لِصَحابِىٍّ خَطَبَ إِمْرَأَةً
: أُنْظُرْ اِلى وَجْهِها وَ كَفَّيْها . [172]
رسول خدا به مردى از صحابه كه زنى را خواستگارى كرده بود فرمود : صورت و دستهاى او را ببين .
امثال اين روايات مى خواهد بگويد اگر كسى زنى را براى همسرى انتخاب كرد پس از بررسيهاى لازم در رابطه با خانواده و اخلاق و ايمان او ، مانعى ندارد براى آگاهى از خصوصيات بدنى او نظير مو ، قيافه ، زيبائى ، قد و قامت ، اندام ، وى را ببيند ، مبادا نقص و عيبى در وجود او باشد ، يا موردى در او ببيند كه باعث دلسردى ، يا موجب تفرقه شود ، نه اينكه حق دارد خانه به خانه برود ، و ناموس اسلام را يك به يك از نظر بگذراند ، و سراپاى همه را دقت نمايد تا اگر خواست يكى را از آن ميان انتخاب كند . [173]
2 _ چون زن را پسنديد ، و مايل به ازدواج با او شد در عين زيبائى زن ، و آراسته بودنش به جمال و كمال ، و دلبرى و طنازى وى ، نيت خود را در ازدواج با او براى خدا قرار دهد ، و به عنوان عمل به دستور و فرمان حضرت حق و اجراى سنت انبياء الهى ، بخصوص رسول باكرامت اسلام قدم بردارد .
در اين زمينه يعنى اقدام براى ازدواج به قصد قربت و به نيت جلب خوشنودى حق روايت بسيار مهمى از رسول خدا نقل شده :
مَنْ نَكَحَ لِلّهِ وَ أَنْكَحَ لِلّهِ اِسْتَحَقَّ وِلايَةَ اللّهِ . [174]
آنكه براى خدا ازدواج مى كند ، و براى فراهم كردن وسيله ازدواج ديگران
محض خدا قدم برمى دارد استحقاق قرار گرفتن در ولايت خدا را پيدا مى كند .
آرى چنين انسانهاى بافضيلتى مشمول اين آيه شريفه مى گردند :
الله ولىّ الّذين آمنوا يخرجهم من الظّلمات الى النّور . [175]
خداوند سرپرست كسانى است كه ايمان آوردند ، آنان را از ظلمت جهل ، ظلم ، ضعف روحى ، بداخلاقى ، سستى در عمل به نورانيت فهم و بصيرت ، عدالت ، قوت قلب خوش خلقى و قدرت در عمل مى برد .
خداوند داشتن زن و فرزند را دوست دارد ، به همين خاطر در سن پيرى به زكريا ، يحيى و به ابراهيم ، اسماعيل را عنايت فرمود ، و در آيه اى از كتابش به رسول مطهّرش فرمود :
و لقد ارسلنا رسلاً من قبلك و جعلنا لهم ازواجاً و ذريّة . [176]
و به تحقيق رسولانى براى هدايت مردم ، پيش از تو فرستاديم و براى آنان زنان و فرزندان قرار داديم .
3 _ عجله در ازدواج كار صحيحى نيست ، در معارف اسلامى آمده كه : عجله كار شيطان است ، انتخاب همسر بايد بادقت و وقت گذارى و مشورت ، و شناخت لازم از او و خانواده اش صورت بگيرد ، مبادا كه در اين زمينه خسارتى به طرفين وارد شود ، و ضربه روحى و روانى ببار آيد .
حضرت صادق (عليه السلام) در اين زمينه فرموده :
اِنَّما الْمَرْأَةُ قِلادَةٌ فَانْظُرْ ما تَتَقَلَّدُ . . . [177]
همانا زن گردن بند است ، دقت كن چه گردن بندى بر گردن زندگى و حيات خود مى افكنى .
4 _ در رواياتى كه از رسول حق و اهل بيت طاهرين
آن حضرت در كتابهاى پرارزش شيعه آمده خصوصيات زنى كه لايق همسرى مرد مؤمن و جوان مسلمان است و با ظرافت و دقت كامل بيان شده :
رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :
اِذا اَرادَ اَحَدَكُمْ اَنْ يَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ فَلْيَسْأَلْ عَنْ شَعْرِها كَما يَسْأَلُ عَنْ وَجْهِها فَاِنَّ الشَّعْرَ اَحَدُ الْجَمالَيْنِ . [178]
به هنگامى كه يكى از شما قصد ازدواج با زنى را داشت ، ( در صورت پيش آمدن مانع از ديدن او ) از مويش تحقيق كند ، چنانكه از رويش ، چه مو هم يكى از مايه هاى زيبائيست .
5 تا 13 _ جابر بن عبد اللّه انصارى گويد : با رسول خدا نشسته بوديم ، سخن از زنان ، و برترى بعضى از آنان بر بعض ديگر به ميان آمد ، رسول الهى فرمود ، من در اين زمينه با شما سخن بگويم ؟ عرضه داشتم آرى .
فرمود : بهترين زنان شما زنى است كه فرزند آورد ، مهربان باشد ، از پاكدامنى نصيب داشته ، نزد فاميل خود عزيز و محترم ، و در برابر شوهر متواضع و فروتن باشد .
براى شوهر زينت كند ، و نسبت به ديگران باوقار و بى اعتنا ديده شود ، سخن شوهر را بشنود ، و از وى فرمان ببرد ، در خلوت در اختيار او باشد ، ولى مانند مردان مبتذل نباشد . [179]
14 تا 18 _ اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود :
خَيْرُ نِسائِكُمْ اَلْخَمْسُ فَقيلَ مَا الْخَمْسُ قالَ : اَلْهَيِّنَةُ اللَّيِّنَةُ الْمُواتِيَةُ الَّتى اِذا غَضِبَ زَوْجُها لَمْ تَكْتَحِلْ بِغُمْض حَتّى يَرْضى ، وَ الَّتى اِذا غابَ زَوْجُها حَفِظَتْهُ فى غَيْبَتِهِ فَتِلْكَ عامِلَةٌ مِنْ
عُمّالِ اللّهِ لا تَخيبُ . [180]
بهترين زنان شما پنج گونه اند ، گفته شد پنج گونه كدام است ؟ فرمود : آسان گير ، نرم خو ، بساز ، چون شوهر به خشم آيد نيارامد تا خوشنودى او را فراهم آورد ، در غياب شوهر حيثيت او را حفظ كند ، اين زن از عمّال حق است و از لطف پروردگار نااميد نشود .
19 _ حضرت باقر (عليه السلام) فرمود :
أَتى رَجُلٌ رَسُولَ اللّهِ (صلى الله عليه وآله وسلم) يَسْتَأْمِرُهُ فِى النِّكاحِ فَقالَ : نَعَمْ اِنْكِحْ وَ عَلَيْكَ بِذَواتِ الدّينِ تَرِبَتْ يَداكَ وَ قالَ اِنَّما مَثَلُ الْمَرْأَةِ الصّالِحِةِ مَثَلُ الْغُرابِ الاَْعْصَمِ الَّذى لا يَكادُ يُقْدَرُ عَلَيْهِ قالَ : وَ مَا الْغُرابُ الاَْعْصَمُ ؟ قالَ اَلاَْبْيَضُ اِحْدى رِجْلَيْهِ . [181]
مردى با رسول خدا در مسئله ازدواج مشورت كرد ، حضرت فرمود : ازدواج كن ، ولى با زن ديندار ، خدايت خير دهد ، زن شايسته مانند كلاغ اعصم است كه دسترسى به او آسان نيست ، عرضه داشت كلاغ اعصم كدام است ؟ فرمود كلاغى كه يك پايش سپيد است .
20 و 21 _ ابراهيم كرخى گويد به حضرت صادق (عليه السلام) گفتم : همسرم از دنيا رفت ، زنى همدم و همساز بود ، اينك به فكر ازدواج هستم ، حضرت فرمود :
أُنْظُرْ أَيْنَ تَضَعُ نَفْسَكَ وَ مَنْ تُشْرِكُهُ فى مالِكَ وَ تُطْلِعُهُ عَلى دينِكَ وَ سِرِّكَ وَ اَمانَتِكَ فَإِنْ كُنْتَ لابُدَّ فاعِلاً فَبِكْراً تُنْسَبُ اِلَى الْخَيْرِ وَ اِلى حُسْنِ الْخُلُقِ . [182]
كمال دقت را به خرج بده كه وجودت را كجا قرار مى دهى و چه كسى را شريك مال و آگاه بر
دين و بر اسرار و امانت خود مى نمائى ، اگر از ازدواج چاره اى ندارى ، دوشيزه اى پيدا كن نيك رفتار و خوش اخلاق .
22 _ رسول حق (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :
إِنَّ مِنَ الَقِسَمِ الْمُصْلِحِ لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ اَنْ تَكُونَ لَهُ اِمْرَأَةٌ اِذا نَظَرَ اِلَيْها سَرَّتْهُ ، وَ اِنْ غَابَ حَفِظَتْهُ ، وَ اِنْ اَمَرَها أَطاعَتْهُ . [183]
از مقدرات الهى براى مرد مسلمان كه وضع او را اصلاح مى كند ، زنى است كه چون شوهر بر وى نظر كند خرسند شود ، در غياب او آبرويش را حفظ كند ، و در حضور وى فرمانش را اطاعت نمايد .
23 _ رسول خدا (عليه السلام) فرمود :
اَفْضَلُ نِساءِ أُمَّتى أَصْبَحُهُنَّ وَجْهاً وَ أَقَلُّهُنَّ مَهْراً . [184]
برترين زنان امّتم زيباترين آنان و كم مهريه ترينشان هستند .
24 _
عَنْ اَميرِ الْمُؤْمِنينَ (عليه السلام) أَنَّ رَسُولَ اللّهِ (صلى الله عليه وآله وسلم) قالَ : أَخْبِرُونى أَىُّ شَيْء خَيْرٌ لِلنِّساءِ ؟ فَقالَتْ فاطِمَةُ (عليها السلام) أَنْ لا يَرَيْنَ الرِّجالَ وَ لا يَراهُنَّ الرِّجالُ فَأَعْجَبَ النَّبِيُّ (صلى الله عليه وآله وسلم) وَ قالَ إِنَّ فاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنّى . [185]
اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود: رسول خدا به مردم گفت: به من خبر دهيد چه چيزى براى زنان بهتر است ؟ فاطمه(عليها السلام) پاسخ داد مردان را نبينند ، و مردان هم آنها را نبينند « هرزه و بى بند و بار غير مقيد به مسائل شرعى و اخلاقى نباشد » رسول حق از اين جواب شگفت زده شد و فرمود: فاطمه پاره تن من است!!
25 و26 _
قالَ الصّادِقُ (عليه السلام) :خَيْرُ نِسائِكُمُ الَّتى اِنْ أُعْطِيَتْ شَكَرَتْ وَ اِنْ
مُنِعَتْ رَضِيَتْ . [186]
امام صادق(عليه السلام)فرمود: بهترين زنان شما زنى است كه اگر مال دراختيارش گذاشتى سپاسگزارى كند ، و اگر به مصلحتى از وى منع نمودى خوشنود و راضى باشد .
27 تا 30 _ امام ششم(عليه السلام) فرمود:
خَيْرُ نِسائِكُمُ الطَّيِّبَةُ الرّيحِ ، الطَّيِّبَةُ الطَّبيخِ الَّتى اِذا أَنْفَقَتْ ، أَنْفَقَتْ بِمَعْرُوف وَ اِذا أَمْسَكَتْ ، أَمْسَكَتْ بِمَعْرُوف فَتِلْكَ عامِلٌ مِنْ عُمّالِ اللّهِ وَ عامِلُ اللّهِ لا يَخيبُ وَ لا يَنْدَمُ . [187]
بهترين زنان شما زنى است كه خوشبو و خوش پخت و پز باشد ، بجا خرج كند ، و بجا امساك نمايد ، چنين زنى از كاركنان حق است ، و عامل حق را نااميدى و پشيمانى نيست .
31 _ رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :
أَعْظَمُ النِّساءِ بَرَكَةً أَيْسَرُهُنَّ مَؤُونَةً . [188]
پربركت ترين همسر ، زنى است كه براى شوهر هزينه اش كمتر باشد .
32 تا 34 _ اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود :
خَيارُ خِصالِ النِّساءِ شِرارُ خِصالِ الرِّجالِ: الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذا كانَتِ الْمَرْأَةُ ذاتَ زَهْو لَمْ تُمَكِّنْ مِنْ نَفْسِها ، وَ اِذا كانَتْ بَخيلَةً حَفِظَتْ مالَها وَ مالَ بَعْلِها وَ اِذا كانَتْ جَبانَةً فَرِقَتْ مِنْ كُلِّ شَىْء يُعْرَضُ لَها . [189]
بهترين ويژگيهاى زن در فضاى زناشوئى و شوهردارى بدترين صفات مرد است: كبر ، ترس ، بخل ، اگر زن متكبر باشد تسليم غيرشوهر نمى شود ، اگر بخيل باشد مال خود و شوهر را حفظ مى كند ، و اگر ترسو باشد از هر پيش آمدى بيمناك مى شود و در صدد حفظ خود بر مى آيد ، و در نتيجه به دام ديگران نمى افتد .
35
تا 38 _ رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :
تَزَوَّجُوا الاَْبْكارَ فَإِنَّهُنَّ أَعْذَبُ أَفْواهاً ، وَ اَرْتَقُ أَرْحاماً ، وَ أَسْرَعُ تَعَلُّماً ، وَ أَثْبَتُ لِلْمَوَدَّةِ . [190]
با دختران بكر و دست نخورده ازدواج كنيد كه دهانهاى گواراتر ، و رحِم هاى جمع تر دارند ، يادگيرى آنان سريع تر ، و عشق و علاقه آنان به شوهر و زندگى پايدارتر است .
39 و 40 _ امام صادق (عليه السلام) فرمود :
خَيْرُ نِسائِكُمُ الَّتى اِذا خَلَتْ مَعَ زَوْجِها خَلَعَتْ لَهُ دِرْعَ الْحَياءِ وَ اِذا لَبِسَتْ لَبِسَتْ دِرْعَ الْحَياءِ . [191]
بهترين زنان شما زنى است كه چون با شوهر خلوت كند و جامه از تن برگيرد پرده حيا را نسبت به شوهر خود به دور افكند « همه گونه و به هر شكل در اختيار شوهر باشد » و چون جامه بر تن پوشد ، لباس حيا را نيز همراه آن بپوشد .