|❀❀|فضیلت گریه هنگام تلاوت قرآن|❀❀|

[نرگس منتظر]

فضیلت گریه هنگام تلاوت قرآن

تلاوت با حالت حزن


یكى از مستحبات تلاوت قرآن ، آمیختن تلاوت با حزن و گریه است . قارى قرآن باید هنگام تلاوت ، خود را محزون و اندوهگین ، فروتن و با گریه جلوه دهد. روایاتى در این باره وارد شده است از جمله :
رسول اكرم صلى الله علیه و آله فرمود: قرآن را تلاوت كنید و بگریید و اگر نگریستید، حالت حزن و گریه به خود بگیرید.(1) در صورتى كه قلب محزون شود زمینه گریه فراهم مى شود. از این رو پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله در سخن دیگرى فرمود: قرآن با حزن و اندوه نازل شده است پس هنگام تلاوت آن ، محزون شوید و بگریید.(2)
نیز از امام صادق علیه السلام روایت شده است كه فرمود: قرآن همراه با اندوه نازل شده پس با صداى حزین بخوانید.(3)
در همین مورد حفص مى گوید:
ندیدم كسى را مانند امام كاظم علیه السلام كه بر خود بیم ناک و هم امیدوار باشد. قرآن را با حزن و اندوه مى خواند. هنگامى كه قرآن را تلاوت مى كرد گویا انسانى را مخاطب خود ساخته بود.(4)
نیز نقل شده است ، هنگامى كه آن حضرت قرآن را تلاوت مى فرمود صدایش را حزن انگیز مى كرد و مى گریست و شنوندگان تلاوت حضرتش نیز مى گریستند.(5)

تلاوت قرآن با صوت حزین اثر معنوى و روحانى خاصى را به قارى مى بخشد و زمینه بسیار خوبى براى گریه اش فراهم مى كند.
نشان معرفت قلب حزین است دل پاكان به درد و غم قرین است
درخت معرفت بار آورد درد *******سرشک سرخ بارد بر رخ زرد
ز هر غم خاطرى باشد پریشان******غم یار و غم جسم و غم جان
چو مشتاقى ز قید جسم و جان است***** به چهره اشک خونین ز اشتیاق است
غم آن آتش بود كز شعله طور******* دل غمدیدگان را كرد پر نور
غم آن نور است كز طور تجلى******* دل بشكسته را بخشد تسلى
غم دین شادى هر دو جهانست ******* غم دنیاى دون خوردن ، زیان است
چو خوش گفت : آن حكیم ذوق پرور ******غم دین خور مخور اندوه دیگر
غم دین خور كه دنیا غم ندارد******* عروس یك شبه ماتم ندارد
عروسى زشت و بى مهر و وفا هم*******ندارند از فراقش عاقلان غم
چو كار این جهان كارى است باطل******چرا در غم نشیند مرد عاقل (6)

راه محزون شدن قارى قرآن این است كه در وعده ها و عهد و پیمان هاى قرآن دقت كند و سپس به اعمال خویش بنگرد كه اگر در اجراى امرها و ترک نهى ها كوتاهى كرده است ، محزون شود و گریه كند.
امیرالمؤ منین علیه السلام درباره صفات متقین مى فرماید: پرهیزكاران ، با خواندن قرآن جان خویش را محزون مى سازند.(7)

[نرگس منتظر]

علماى اخلاق حزن را چنین تعریف كرده اند:
حسرت و ناراحتى براى از دست دادن شخصى كه او محبوب انسان بوده ، یا از دست رفتن چیزى كه مطلوب او بوده است .(8)
حزن جهت ترس از خدا


حزن متقین و قاریان حقیقى قرآن ، به علت وعید الهى است ، و این كه مبادا این تهدیدها گریبان گیر آن ها شود. از این رو به یاد عذاب افتاده و محزون مى شوند.
آنان با تلاوت قرآن ، به یاد طولانى بودن راه آخرت و كمى زاد و توشه مى افتند و نمى دانند در نهایت ، عاقبت آن ها بر چه پایه اى استوار است .

با تلاوت قرآن به یاد فرصت هاى از دست رفته مى افتند كه مى توانستند بیشتر بهره ببرند ولى نبردند. آن ها به یاد مرگ و قبر و سئوال نكیر و منكر و برزخ و عقاب و فراز و نشیب مسیر خود به طرف آخرت مى افتند، گرچه امیدوارند، ولى محزونند كه آخرالامر چه مى شود.
آیا با این مقدار طاعات و عبادات ، جوابگوى سؤالات دادگاه الهى خواهیم بود یا خیر؟! این ها واقعا خداترسان روزگاراند، این ها كسانى هستند كه با تلاوت و مرور به قرآن به خود آمده و بر خود مى لرزند، گویا پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله را مى بینند كه آیات قرآن را بر آنان مى خواند. چرا نترسند! خداوند خطاب به پیامبرش مى كند و مى فرماید:
«وَ أُوحِیَ إِلَیَّ هَذَا الْقُرْآنُ لأُنذِرَكُم بِهِ وَمَن بَلَغَ» ‌(9) ؛ اى پیامبر (به مردم ) بگو این قرآن به سوى من نازل شد تا شما را و كسانى كه این آیات به آنها مى رسد بترسانم .
این خدا ترسان ، نمونه هاى بارزى هستند كه انذار خدا و رسولش را پذیرفتند و به دنبال این ترس ، از جهل و بى خبرى خویش محزون شدند، آن ها نواى قرآن را در فضاى گوش جان خود جاى دادند. گویا قرآن با آنها گفتگو نموده و امر و نهى مى كند این ویژگى قرآن است . چرا آنان نترسند؟ زیرا جاى تعجب نیست ، كسانى كه با دل و جان ، كلام الهى و سخنان ائمه و هادیان راه را مى شنوند بلرزند و قالب تهى كنند. كسانى كه حقیقت روز واپسین را درک كنند و قابلیت معارف الهى را داشته باشند، باید بترسند.

منبع : تأثیر قرآن در جسم و جان مولف: نعمت الله صالحى حاجى آبادى
تنظیم: محمدی_گروه دین و اندیشه تبیان
پی نوشت ها :
1- سنن ابن ماجه ، حدیث 4196
2-راه روشن ، ج 2، ص 311.
3- اصول كافى ، ج 2، ص 612.
4- اصول كافى ، باب فضل حامل قرآن ، حدیث 10.
5- ارشاد، ج 2، ص 235.
6- الهى قمشه اى .
7- خطبه همام ، نهج البلاغه ، خطبه 184 فیض .
8- جامع السعادات ، نراقى ، ج 3، ص 213.
9- سوره انعام ، آیه 19.