نظام خانواده در اسلام

[خادمه زینب کبری(س)]

به چند طايفه دختر ندهيد

در معارف الهى آمده فرزند امانت خدا و نعمت حق و احسان پروردگار به انسان است .
حفظ امانت حق به اين است كه به تربيت دينى و اخلاقى او توجه شود ، و به هنگام ازدواج براى او همسر پاك و پاكيزه اى انتخاب شود .
دخترى كه به خانه شوهر مى رود تحت تأثير خانه و خانواده شوهر و خود شوهر قرار مى گيرد ، و در هر صورت در آن محيط برنامه هائى به وسيله شوهر از او خواسته مى شود ، بايد به آن خانه اى كه مى رود خانه اى الهى و خانواده اى مؤمن باشد ، و همسرش از حسنات باطنى و ظاهرى در حدّ استعداد و طاقتش برخوردار باشد ، به اين خاطر آئين الهى از شوهر دادن دختر به افرادى كه واجد شرايط الهى و اسلامى نيستند منع اكيد فرموده در روايتى از قول رسول حق آمده:
اِنَّمَا النِّكاحُ رِقٌّ فَاِذا اَنْكَحَ اَحَدَكُمْ وَليدَةً فَقَدْ اَرَقَّها فَلْيَنْظُرْ اَحَدُكُمْ لِمَنْ يُرِقُّ كَريمَتَهُ . [142]
نكاح يك نوع بندگى و اطاعت است ، فردى از شما وقتى دخترش را شوهر مى دهد ، او را در مدار طاعت و بندگى شوهر درمى آورد ، لازم است هر يك از شما دقت كند ، كه دخترش را در اختيار
چه كسى قرار مى دهد .
شوهر دادن دختر به كسى كه پاى بند به دين و فرائض الهى و عقايد حقّه نيست و به تعبير كتاب خدا فاسق است جايز نيست .
شوهر دادن دختر به مرد بداخلاق كه آلوده به كبر ، فخر ، حسادت ، حرص ، طمع ، بخل و بدزبانى است ، ممنوع است .
شوهردادن دختر به مرد نادان و سفيه و كم عقل كه قدرت اداره زندگى را ندارد ، و چيزى براى زن جز مشكلات بوجود نمى آورد كارى خلاف شرع و دور ازانسانيت است .
شوهر دادن دختر به مرد شرابخوار و آن پليد و پستى كه از حرام الهى خوددارى نمى كند اكيداً ممنوع است . اكنون به روايت بسيار مهم اين قسمت توجه كنيد .

[خادمه زینب کبری(س)]

قالَ النَّبِىُّ(صلى الله عليه وآله وسلم) : مَنْ زَوَّجَ كَريمَتَهُ مِنْ فاسِق نَزَلَ عَلَيْهِ كُلَّ يَوْم أَلْفُ لَعْنَة . [143]
كسى كه دختر عزيز و باكرامتش را به فرد بى دين شوهر دهد ، روزى هزار بار لعنت بر او نازل مى شود .
كَتَبَ حُسَيْنُ بْنُ بَشّار اِلَى الْكاظِمِ(عليه السلام) : اِنَّ لى قَرابَةً قَدْ خَطَبَ اِلَيَّ وَ فى خُلُقِهِ سُوءٌ قالَ : لا تُزَوِّجْهُ اِنْ كانَ سَيِّئَ الْخُلُقِ . [144]
حسين بن بشار به موسى بن جعفر(عليه السلام) نوشت : يكى از اقوام من از دخترم خواستگارى كرده ، ولى اخلاق بدى دارد ، حضرت جواب نوشتند : اگر دچار سيّئات اخلاقى است به او نده .
امام صادق(عليه السلام) با استناد به آيه 5 سوره نساء از دختر دادن به سفيه و نادان كه لياقت ندارد مال به او بدهند ، و نمى توان به
او در امور اجتماعى و فردى و مسئله امانات اعتماد كرد ، منع اكيد فرمودند . [145]
قالَ النَّبِىُّ(صلى الله عليه وآله وسلم) : مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ بَعْدَ ما حَرَّمَهَا اللّهُ عَلى لِسانى فَلَيْسَ بِأَهْل اَنْ يُزَوَّجَ اِذا خَطَبَ . [146]
هر كس شراب را بعد از اينكه من مأمور اعلام حرام بودنش از جانب خدا شدم بنوشد ، هرگاه به خواستگارى دختر يك خانواده آمد ، بدانيد كه شايستگى پاسخ شنيدن ندارد .

[خادمه زینب کبری(س)]

امام هشتم حضرت رضا(عليه السلام) فرمود :

وَ اِيّاكَ اَنْ تُزَوِّجَ شارِبَ الْخَمْرِ ، فَاِنْ زَوَّجْتَهُ فَكَأَنَّما قَدَّمَتْ اِلَى الزِّنا . [147]
بترس از اين كه دختر به شرابخوار بدهى ، كه اگر او را به چنين تبهكارى شوهر دهى گويا آن عفيفه كريمه را به زنا داده اى!!
آرى آنكه پاى بند به واجبات الهى نيست ، و از فسق و فجور پرهيز ندارد ، و آنكه از حسنات اخلاقى برخوردار نيست ، و آلوده به بداخلاقى است ، و آنكس كه از عقل و فكر لازم بهره ندارد ، و آن سست اراده اى كه از مشروبات حرام پرهيز ندارد ، اهليت ندارد كه دخترى پاك و مؤمنه كه امانت حق است به او سپرده شود ، كه نه تنها دختر ضايع مى گردد ، بلكه فرزندانى كه آن دختر براى آن تبهكار مى آورد متأثر از آثار سوء وجودى آن شوهر خواهند شد ، كه قبل از اينكه دانش بشر به اين حقيقت برسد امام ششم(عليه السلام) اين حقيقت را اعلام فرموده است :
الْحَرامُ يَبينُ فِى الذُّرِّيَّةِ . [148]
آثار حرام در نسل آشكار مى گردد!!

[خادمه زینب کبری(س)]

با اينگونه زنان ازدواج مكنيد

همانطور كه اسلام اجازه شوهر دادن دختر را به چند طايفه از جمله فاسقان ، سفيهان ، بداخلاقان ، مشروبخواران ، نمى دهد ، و حرمت و ارزش زن را با ممنوعيت ازدواج با اين چند طايفه حفظ مى كند ، به همين نسبت به جوانان مؤمن و باكرامت اجازه ازدواج با زنانى كه واجد شرايط الهى و اسلامى نيستند نمى دهد .
روايات بسيار مهمى در اين زمينه از مصادر وحى در معتبرترين كتب نقل شده ، كه به پاره اى از آنها اشاره مى شود ، رسول خدا فرمود:
اِيّاكُمْ وَ تَزَوَّجَ الْحَمْقاءِ فَإِنَّ صُحَبَتَها ضَياعٌ وَ وَلَدَها ضِباعٌ . [149]
از ازدواج با زن كودن و دچار حماقت بپرهيزيد كه همنشينى با آنان تباهى عمر و فرزندش متجاوز و ستمكار است .
و نيز آن حضرت فرمود:
اِيّاكُمْ وَ خَضْراءَ الدِّمَنِ قيلَ يا رَسُولَ اللّهِ وَ ما خَضْراءُ الدِّمَنِ . قالَ: اَلْمَرْأَةُ الْحَسْناءِ فى مَنْبَتِ السُّوءِ . [150]
از سبزه مزبله پرهيز كنيد ، پرسيدند سبزه مزبله كدام است ؟ فرمود: زن زيباروى كه در خانواده اى پست و بد و فرومايه بار آمده!
رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:
كانَ(صلى الله عليه وآله وسلم) يَقُولُ فى دُعائِهِ: اَللّهُمَّ اِنّى اَعُوذُ بِكَ مِنْ وَلَد يَكُونُ عَلَيَّ رَبّاً ، وَ مِنْ مال يَكُونَ عَلَيَّ ضَياعاً ، وَ مِنْ زَوْجَة تُشيبُنى قَبْلَ أَوانِ مَشيبى وَ مِنْ خَليل ماكِر . [151]
رسول حق در دعايش به پيشگاه حضرت حق عرضه مى داشت: خداوندا به تو پناه مى برم از فرزندى كه به جاى فرمانبرى از من فرمانگذار من باشد ، و مالى كه بدون سود تباه گردد ، و زنى كه مرا پيش از وقت « بر اثر كودنى و حماقت و
بدخلقى » پير كند ، و دوستى كه اهل مكر و حيله باشد .

[خادمه زینب کبری(س)]

رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:
شِرارُ نِسائِكُمْ العُقَرَةُ ، الدَّنِسَةُ ، اللَّجُوجَةُ ، الْعاصِيَةُ ، الذَّليلَةُ فى قَوْمِها ، الْعَزيزَةُ فى نَفْسِها ، الحَصانُ عَلى زَوْجِها ، الهَلُوكُ عَلى غَيْرِهِ . [152]
بى خيرترين زنان شما: زنان عقيم و زنانى كه پاكيزگى را رعايت نمى كنند و لجباز و نافرمان و در ديد فاميل پست ، و در نظر خود عزيز ، و نسبت به شوهر سركش ، و با ديگران رام و تسليم هستند .

[خادمه زینب کبری(س)]

و آن جناب فرمود:

الشُّؤْمُ فى ثَلاثَةِ أَشْياءَ فى الدّابَّةِ وَ الْمَرْأَةِ وَ الدّارِ فَأَمَّا الْمَرْأَةُ فَشُومُها غَلاءُ مَهْرِها وَ عُسْرُ وِلادَتِها وَ أَمَّا الدّابَّةُ فَشُومُها كَثْرَةُ عِلَلِها وَ سُوءُ خُلْقِها وَ أَمَّا الدّارُ فَشُومُها ضيقُها وَ خُبْثُ جيرانِها . [153]
نامباركى در سه چيز است: در مَركب ، زن ، و خانه . اما نامباركى زن بالا بودن كابين و نازايى اوست ، و نامباركى مركب زيادى بيماريها بدخوبودن ( چموشى ) آن است و نامباركى خانه كوچكى و بدى همسايگان آن مى باشد .
وَ قالَ(صلى الله عليه وآله وسلم) شَرُّ الاَْشْياءِ الْمَرْأَةُ السُّوءُ . [154]
بدترين چيزها زن بد است .

[خادمه زینب کبری(س)]

اميرالمؤمنين(عليه السلام) فرمود:

شَرُّ الزَّوْجاتِ مَنْ لا تُؤاتى . [155]
بدترين همسر آن زنى است كه ناموافق باشد .
رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:
اَلا اُخْبِرُكُمْ بِشِرارِ نِسائِكُمْ ؟ الذَّليلَةُ فى اَهْلِها ، الْعَزيزَةُ مَعَ بَعْلِها ، الْعَقيمُ الْحَقُودُ ، الَّتى لا تَتَوَرَّعُ عَنْ قَبيح ، الْمُتَبَرَّجَةُ اِذا غابَ عَنْها بَعْلُها ، الْحَصانُ مَعَهُ اِذا حَضَرَ ، لا تَسْمَعُ قَوْلَهُ ، وَ لا تُطيعُ اَمْرَهُ ، وَ اِذا خَلى بِها
تَمَنَّعَتْ كَما تَمَنَّعَ الصَّعَبَةُ عِنْدَ رُكُوبِها ، وَ لا تَقْبَلُ مِنْهُ عُذْراً ، وَ لا تَغْفِرُ لَهُ ذَنْباً . [156]
بدترين زنانتان را معرفى نكنم ؟ آنكه در فاميلش پست و بى مقدار ، و نسبت به شوهرش فخر فروش ، نازا ، كينه توز ، از كار زشت روى نگرداند ، و در غياب شوهر خود را زينت دهد ، و در حضور وى بى پيرايه باشد ، از شوهر اطاعت نكند ، فرمانش را نپذيرد ، در خلوت نسبت به خواسته شوهر تمكين نكند ، عذر شوهر را نپذيرد ، و از خطايش در نگذرد .
(النكاح سنتى فمن رغب عن سنتى فليس من_ى )
« بحار ، ج 103 ، ص 220 »

[خادمه زینب کبری(س)]

9 . راه انتخاب همسر
ناقص از رحمت حق محروم است
در يك روايت بسيار مهم از ناحيه رسول باكرامت اسلام آمده:
النّاقِصُ مَلْعُونٌ .
ناقص رانده شده از رحمت حق است .
بدون ترديد ، ناقص كسى نيست كه بدون چشم ، يا دست و پا ، يا نقص ديگر جسمى از مادر به دنيا آمده باشد ، ناقص كسى است كه به كسب معرفت ، و متخلّق شدن به اخلاق حسنه ، و آراسته شدن به اعمال صالحه اقدام ننمايد ، و جز از راه خورد و خواب و لذت و شهوت به خود نرسد .
آرى انسان زمينه رسيدن به تمام كمالات و حقايق و واقعيّات را دارد ، و بايد در اين زمينه بكوشد ، و جنب و جوش از خود نشان دهد ، و تا زنده است به رفع نقايص فكرى و روحى و باطنى خود برخيزد ، و از توقف و سكون ، و تعطيل حركت و خيزش بپرهيزد ، كه
اگر در مقام رفع نقص برنيايد ، و چون آب راكد كه عاقبت بدبو و فاسد مى شود ، معطل بماند ملعون و از رحمت حضرت محبوب رانده مى شود .

[خادمه زینب کبری(س)]

متأسفانه عده اى عمر خود را در سنين هفتاد و هشتاد مى گذرانند ولى هنوز از نظر عقلى و فكرى كودك يك ساله ، و از نظر عمل و اخلاق همچون طفل پنج ساله اند . اينان در گذرگاه حيات ، از مواهب معنوى حق همچون كتب آسمانى نبوت انبياء امامت امامان و عرفان عارفان واقعى و حكمت حكيمان الهى استفاده نكردند ، و چون حيوانات به فربهى خود ، و اضافه كردن طول و عرض و حجم بدن پرداختند ، و نطفه چند گرمى وجود خود را با خورد و خوراك باد كرده ، به وزن هشتاد ، نود كيلو رسانده اند!!
اينان مى توانستند نهال وجود خود را ، تبديل به شجره طيبه كنند ، و از خويشتن خويش منبعى از كمالات و حقايق بسازند ، ولى به امور مادى محض مغرور شده جز به ساختن بدن حيوانى به كار ديگر مشغول نشدند ، و همچون روز اول ناقص و ندار و فقير ماندند .
كسب و تجارت مادى دارند ، شاغل ميز و صندلى هستند ، داراى مال و منال و زن و فرزند ولى ناقص اند .
به علت ناقص ماندن ، مضرّند ، اهل هر نوع گناه و معصيت هستند ، به حقوق ديگران تجاوز مى كنند ، از ظلم و ستم پرهيز ندارند ، با كمال بى شرمى از سفره گسترده نعمت حق بهره مى برند ، ولى با دشمنان خدا يعنى
شياطين جنّى و انسى در تمام زمينه ها همكارى مى نمايند .

[خادمه زینب کبری(س)]

در روايت ديگرى از قول امام هفتم حضرت موسى بن جعفر(عليه السلام) مى خوانيم:
مَنِ اسْتَوى يَوْماهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ ، وَ مَنْ كانَ آخِرُ يَوْمَيْهِ شَرَّهُما فَهُوَ مَلْعُونٌ ، وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفِ الزِّيادَةَ فى نَفْسِهِ فَهُوَ فى نُقْصان ، وَ مَنْ كانَ اِلَى النُّقْصانِ فَالْمَوْتُ خَيْرٌ لَهُ مِنَ الْحَياةِ . [157]
آن كه دو روزش مساوى باشد ، دچار غبن و خسارت شده ، و كسى كه پايان دو روزش بدترين زمان آن دو روزش باشد ملعون است ، و آن كسى كه در وجود خود اضافه اى از واقعيات و كمالات در گذر عمر نبيند ناقص است ، و آن كه بسوى نقصان روى دارد ، مرگ براى او از زندگى بهتر است!!
روايتى نزديك به همين مضمون نيز از امام به حق ناطق ، حضرت صادق(عليه السلام) در كتب پرقيمت شيعه نقل شده . [158]