۞*•*♥*•*۞ ويژه نامه گراميداشت هفته دفاع مقدس ۞*•*♥*•*۞

[نرگس منتظر]

چگونگى حفظ آثار مناطق عملياتى دفاع مقدس

در گفتگو با سردار باقر زاده مطرح شد؛
ما در حوزه حفظ آثار در دو بخش علمى و عملى کار کرديم. در بخش علمي، مطالعات پايه و کارشناسى اى را که صورت گرفته در پنج مجلد آماده کرديم که بناى کارهاى تبليغاتى ما در حوزه يادمان‌ها و مناطق عملياتى خواهد بود. يک کار مطالعاتى وسيع از دهانه اروند تا اشنويه صورت گرفته، تمام اين مناطق را بررسى کرديم. البته شناسنامه کاملى از اين مناطق عملياتى در گذشته و در دوره مديريت قبلى تهيه شده بود، سه هزار نقطه که در آن اتفاقاتى افتاده، ثبت شده و الآن در مخزن اطلاعاتى بنياد وجود دارد، اما در بعد عملى ، ما اول بايد مناطق عملياتى را تقسيم بندى بکنيم تا دچار اشتباه نشويم. مناطق عملياتى به سه بخش عمده تقسيم مى‌شوند ؛1 . مناطقى که الآن آزاد تلقى مى‌شوند . 2 . مناطق که محدودند .3 .
مناطقى که ممنوعه هستند. در مناطق آزاد بسيارى از کارهايى که براى حفظ آثار جنگ بايد انجام مى‌گرفت در گذشته و پس از پايان جنگ انجام گرفت و الآن زمان آن سپرى شده است. يعنى الآن ديگر به آن نقطه نمى‌شود برگشت، فرض کنيد منطقه ‌اى مثل دشت عباس ، دشت آزادگان و يا شهر خرمشهر و يا شرق کارون و يا غرب کارون، مردم برگشتند به شهر و روستايشان و شروع کردند به دامداري. تاسيسات زير بنايى آغاز شده، طرح هاى کلان کشاورزى مثل طرح نى ‌شکر ، طرح‌هاى کشاورزى ديگر مثل طرح سد کرخه به دشت عباس براى توسعه کشاورزي، خطوط آب، برق، گاز، تلفن، فيبر نوري، اسکله، بندر، جاده و بازسازى شهرهايى که در مسير حفر چاه هاى نفتى و خود بازسازى شهرها مثل خرمشهر، سوسنگرد، بستان، دهلران، موسيان، مهران و قصر شيرين ، سرپل ذهاب.
اينها مصاديق بارز اين مناطق آزادى است که بعد از جنگ، مردم برگشتند. يکى از مسائلى که در زمان جنگ ارزش بود و بعد از جنگ هم به شدت تعقيب شد و هنوز هم يک ارزش مى تواند باشد، اين است که مناطق جنگى را مردم ترک نکنند، بمانند و بازسازى کنند. در زمان جنگ يک ارزش بود که هيچ ساختمانى را نگذاريم خراب بماند.
آن زمان اصلا کسى با اين نگاه به مسائل آثار دفاع‌ مقدس نگاه نمى‌کرد. بنا بر اين مردم براى اينکه هر طور شده روى دشمن را کم بکنند زير بمباران مى‌ماندند و شهر را و خانه ها را آباد مى‌کردند. خيلى جالب است در آن موقعيت، مردم اين را به عنوان يک مبارزه تلقى مى‌کردند.
بعد از جنگ هم اين نگاه بازسازى به‌ دليل اينکه دولت سازندگى به وجود آمد، گفتند هر جايى که ويرانه‌اى است بايد درست بشود. نقاطى که در خرمشهر ديديد مثل موزه خرمشهر، آن ساختمان را آقاى چمران گرفت يا جايى را در کنار شهر يک مجموعه‌ براى شرکت نفت بود و يا يک جاى ديگرى آن طرف‌ تر چند تا ساختمان را توانستند به زور نگهدارى کنند.

[نرگس منتظر]

در آن موج سهمگين که براى بازسازى بود، ما حتى پالايشگاه آبادان را بازسازى نکرده بوديم.
در آن سال هاى اول امکان بازسازى آن براى ما نبود. يک مقدار ترديد بود که اصلا پالايشگاه را اينجا بسازند يا نسازند چون در برد توپ هاى دشمن بود. در همان زمان آمدند و ابتکارى به خرج دادند و ظاهرا هم جنگ روانى بود که روحيه صداميان را تضعيف کنند که بلافاصله بعد از جنگ و چند ماه که گذشت آمدند اين لوله‌هاى پالايشگاه را ترميم کردند، به صورت ظاهرى در زير آن گاز تزريق کردند با مخزن گاز، آن بالا هم کبريت زدند تا آتش شعله بگيرد و از آن طرف آب وقتى عراقى‌ها مى‌ديدند فکرمى ‌کردند پالايشگاه فعال شده يعنى تظاهر به بازسازى هم داشتيم .
در آن فضا من در ذهن خودم اين بود که اگر من به جاى مسئولين نظام بودم شهر خرمشهر را بازسازى مى‌کردم و شهر را منتقل مى‌کردم به يک نقطه ديگر، به يک جاى نزديک و سهل‌ الوصول تا مردم بروند آنجا سکنى بگزينند و اين شهر را با همه شکل و قالبش براى موزه جنگ حفظش کنيم يعنى ديگر اصلا لازم نبود ما موزه جنگ داشته باشيم.
همين شهر را به عنوان موزه قرار مى‌داديم. من فکر مى‌کردم مسئولين غفلت کرده‌اند ولى دوست عزيزى که با او در ارتباط هستم و در وزارت کشور است و از ابتدا در امر بازسازى بود به من گفت مسئولين مى‌خواستند اين کار را انجام بدهند ولى مردم موافقت نکردند. مردم خرمشهر گفتند ما خانه و زندگى و کاشانه خودمان را دوست ‌داريم و نمى‌خواهيم از شهر خارج شويم. ما خواستار بازسازى شهر هستيم. چون امام در آن فرمانى که داده بودند امر را منوط کرده بودند به رضايت مالکان و ديگر نمى‌شد اين کار را انجام داد. بنابر اين ديگر از اين بيشتر ما نبايد مته به خشخاش بگذاريم.
مسئولين در حد وسعشان اين کار را انجام داده‌اند. حالا اين که چقدر بايد آثار نگهدارى مى‌شد اين قابل بحث است اما اصل قضيه اين بود که روند، رو به بازسازى بود. مثلا ما در دشت عباس که منطقه آزاد است در عين حال که يک جريان شديد کشاورزى و بازسازى زيربناها و زيرساخت‌ها وجود داشت، آمديم مثلا در حوزه منطقه يادمانى شوش 362 هکتار را از منابع طبيعى درخواست کرديم و الآن آن را محصور کرديم که بيشتر از اين به آن دست‌اندازى نشود و درخواست سند مالکيت نيز براى آن شده است.
اما منطقه دوم عملياتي، مناطق محدود است؛
يعنى محدود از تردد. مردم عادى راه به آنجا ندارند. اين مناطق نوعا نزديک به مرز يا چسبيده به مرز است. مثل طلائيه، مثل فکه و بخش هايى از شلمچه. اين مناطق باز منحصرا دراختيار نيروهاى مسلح نيست بلکه سازمان هاى دولتى متعدد، طرح هايى دارند، در منطقه آزاد اروند طرح هايى وجود دارد، طرح نى ‌شکر به همين شکل. مثلا همين شلمچه يک نقطه ملقمه شده، يک بخشش را منطقه آزاد اروند مدعى است، تقريبا بخش جنوبى شلمچه را منطقه آزاد اروند از جاده گرفته و منطقه نهر عرايض را آنها معتقدند که جزء اراضى منطقه آزاد اروند تحت عنوان زون 3 ،A و B و C جزء زون C منطقه آزاد است يا خط آهن طراحى شده که به بصره وصل شود که نود سال هم اين خط آهن وصل بود به بصره. حالا باز هم مى‌خواهند اين خط آهن را احيا کنند. اخيرا با توافق دولت عراق، خطوط انتقال پست بالاى 400 کيلووات برق قرار است به بصره برود. دقيقا در کنار حرم يادمانى شلمچه، دکل هاى آن را انتقال دادند و در انتها ما توانستيم مقدارى در کار اينها دخالت کنيم و توانستيم چند تا از دکل‌ها را به حاشيه ببريم و مقدارى فاصله گرفتند وگرنه مى‌خواستند از وسط منطقه يادماني، دکل بکشند. خود منطقه نيشکر که يک بحث منطقه وسيعى از منطقه عملياتى بيت‌المقدس را شما مى‌دانيد که در کنترل خودش دارد و خوب احيا کرده و اين طور نيست که اين مناطق، مطلق دراختيار ما باشد و فرمانده و ميدان‌دار آن باشيم. بخش هايى از اين مناطق الآن در جريان راهيان ‌نور در معرض ديد مردم است.

[نرگس منتظر]

در مناطق عملياتى با چند جريان مواجه هستيم؛ يک جريان بازسازى که به نوبه خود جريانى ارزشى است. دو، جريانى است به نام جريان حفظ آثار جنگ و همين بنياد حفظ آثار که در جايگاه خاص خودش ارزشمند است بايد به آن توجه شود. سه، پدافند غيرعامل است که به بخش هايى از اين مناطق عملياتى براى دفاع از سرزمين مان، نياز داريم به همين شکل دست نخورده بماند که اين سه جريان الآن به موازات هم دارند کار مى‌کنند. از دهانه اروند که مقابل شهر فاو است، اصلا نقطه رهايى نيروهاى ما در عمليات فاو همين ساحل اروند سمت ايران بود.
از اينجا بچه‌ها زدند به خط و به هرحال دشمن را در آن طرف منهدم کردند و بعد هم فاو را به تصرف درآوردند.
اينجايى که بچه‌ها عبور کردند زمين و نخيلات مردم هست. يعنى باغات مردم است در اين نقطه‌اى که اکنون يادمان هاى والفجر 8 ساخته شده همين الآن معارض دارد يعنى نزديک به 40 يا 50 نفر اکنون شاکى هستند، به ما نامه نوشته‌اند و البته ما هم اعلام آمادگى کرديم که اين زمين را بخريم و آنها گفتند ما خوشحاليم که شما اين نقطه را يادمان کرديد اما پولش را بدهيد. ما هم گفتيم اولا مشخص کنيد که سند داريد که گفتند سند ندارند
. گفتيم مشخص کنيد که هر شخص سهمش چقدر است. تا کنون نتوانسته اند مشخص کنند. حتى يک عده هم انسان هايى بودند که احساس کردند ما قصد خريد داريم.
از کويت آمدند و مدعى شدند که ما اينجا زمين داريم و اين يک بحث قضايى است و بايد مشخص شود که صاحب زمين چه شخصى است که ما پول را به او بدهيم تا زمين آزاد شود. اکنون هم اگر شما مى‌بينيد دستفروش‌ها جمع مى‌شوند و بازارچه درست مى‌کنند و جلوه ناخوشايندى براى زائرين درست شده است ، چون مردم براى فراغت به اينجا مى‌آيند تا انس بگيرند، اين بازارچه بر ما تحميل شده است.
مردم هم حرفشان اين است که مى‌گويند چون زمين براى ماست ما مى‌خواهيم اينجا بازارچه بزنيم، شما چه مى‌گوييد؟ ما حرفمان اين است که اگر زمين را بتوانيم بخريم و پول آن را پرداخت کنيم قطعا اينها بايد به يک نقطه گسيل شوند و زائرين بتوانند از آن فضاهاى طبيعى زمان جنگ استفاده کنند.
نقطه بعدى شهر آپادانا در شرق کارون است، شما از آبادان تا دارخوين و حوالى اهواز هيچ اثر يادمانى نمى‌بينيد جز يک نقطه که ما اخيرا نه شهيد را که از قبل در زمان جنگ دفن شده بودند به وجه شرعى شناسايى کرديم و نقطه يادمانى قرار داديم و قرار است که آنجا کار بشود.
مردم با چند عمليات مانند نصر و ثامن‌الائمه(ع) و بخشى از عمليات بيت‌المقدس که عبور از کارون بوده در اين محدوده آشنا شدند. شهر خرمشهر ساخت و سازش در اختيار ما نيست. ما به جز موزه خرمشهر که دراختيارمان است جاى ديگرى را دراختيار نداريم و حتى منطقه‌ اى که جزء آثار جنگ است و در کنار شرکت نفت قرار دارد دراختيار ما نيست اگرچه از آثار جنگ محسوب مى شود.

[نرگس منتظر]

مسجد جامع را به دليل اينکه يک اثر تاريخى بوده است ، به عنوان اولين اثر ملى دفاع مقدس با عدد 110 ثبت کرديم و تابلو زديم و قصد حمايت از مسجد را داريم. پل خرمشهر را نيز ثبت کرديم و در تلاش هستيم که تا سوم خرداد تابلوى آن نيز نصب شود.
نکته بعدى خود شلمچه است. شلمچه هم همان ‌طور که عرض کردم، به دليل کثرت منافعى که در آن جا وجود دارد يک ملقمه‌اى شده. اما خود ما هم چيزى که در شلمچه مى‌بينيم دو اثر است که ايجاد کرده‌ايم؛ يکى به امر مقام معظم رهبرى بوده و آن محلى است که شهداى گمنام در آن جا دفن شده‌اند.
اين شهداى گمنام براى عمليات رمضان بودند که بخشى از آنها را شخصا در جريان عمليات کربلاى پنج در جستجوى آنها حاضر بودم و پيدا کرديم که عموما هم از بچه‌ هاى مشهد بودند، تيپ 21 امام رضا‌. مقام معظم رهبرى امر فرمودند که در شلمچه اثرى بسازيد که هر شخصى که به کشور ايران وارد مى شود، به مرز شلمچه که رسيد بداند به کشور امام رضا(ع) وارد شده، پس آن چيزى که اجرا شده به امر مقام معظم رهبرى و براى تذکر بوده است.
اثر دوم کانال و دژ نونى است که اينجا را ما با مشورت و صلاحديد فرماندهان محترم جنگ ايجاد کرديم. با اغلب فرماندهان شاخص جنگ از جمله شهيد کاظمى مشورت شد و دليل آن، اين است که ما براى اينکه ذهن مخاطبمان را متوجه جريان جنگ در شلمچه بکنيم ناگزير بوديم يک اثرى را ايجاد بکنيم که مخاطب بتواند به حقيقت ماجرا پى ببرد.
در شلمچه حداقل هشت عمليات بزرگ انجام شده است و بعضى‌ها هم معتقدند که ده عمليات انجام شده ولى هشت عمليات آن قطعى است. اين هشت عمليات عموما در داخل خاک عراق بوده است يعنى به جز بيت‌المقدس که از اين محور عمل کرديم و نيز عمليات رمضان، بقيه عمليات‌ها در خاک عراق بوده است. يعنى وقتى عمليات کربلاى پنج را مى‌گوييم مخاطبين ما اصلا نمى‌بينند، کانال ماهى را اصلا نمى‌بينند، نونى‌هايى که در شلمچه ايجاد شده را نمى‌بينند، آب گرفتگى‌ها را نمى‌بينند. ما مى‌بايست يک اثرى را ايجاد کنيم که بتواند ذهن مخاطب را به آنجا نزديک کند.
البته بحث هنرى جالبى نيز اجرا شده و آن هم صدا و صوتى است که گذاشته شده، صداى رزمندگان و صدا و صحنه نبرد اصلا صداى مصنوعى نيست. آن صداى بى‌سيم و صدايى که شنيده مى‌شود صداى فرماندهانى که بعضا به شهادت رسيده‌اند يعنى صداى ملکوتى است که در آن صحنه با آن فضاى خاکى عجين شده تا مخاطب بتواند به يک حس و حالى دست پيدا بکند. اين نگاهى بوده که درمورد شلمچه صورت گرفته است. در حوزه کمى بالاتر هيچ تغييرى نداريم تا مى‌رسيم به نقطه بين کوشک و زيد.
اين نقطه بخشى از منطقه عملياتى رمضان بوده البته رمضان از پيچ کوشک بوده تا اين نقطه بخشى از منطقه عملياتى رمضان اينجا است تا انتهاى پيچ جاده شهيد حسينى در کيلومتر 55، تقريبا اينجا يک نقطه وجود دارد که ما شهداى گمنام را دفن کرديم.
بايد تاسيسات اوليه و زير بنايى را نيز برايش ايجاد کنيم، بارگاهى براى شهدا. تمام اين نقاط يادمانى تقريبا پس از تدفين شهدا و پس از استقرار تفحص در يک منطقه ايجاد شده است.
يعنى به جز نقطه‌اى که مربوط به شهيد چمران است ، بقيه مرتبط با شهدا بوده است. اگر در هويزه يادمانى ساخته شده مرتبط با شهدا بوده، خود محل يادمان چمران هم به همين صورت. محلى بوده که شهيد چمران به شهادت رسيده است.

[نرگس منتظر]

نقطه بعدى در منطقه طلائيه است. طلائيه چند تا نکته دارد، بدين صورت که ما در اينجا سه کار انجام داده‌ايم. چون طلائيه از ابتدا دورترين نقطه از اهواز بود و از چند جهت هم ما در محاصره عراق بوديم به اين معنا که دو طرف، عراقى‌ها مستقر بودند و از يک طرف نيز اشرار مى‌آمدند.
زمانى هم آبگرفتگى بود و تا طلائيه امتداد پيدا مى‌کرد و اين بود تا زمانى که تعرضاتى به نيروهاى تفحص ما مى‌شد و ما در معرض خطر حملات بوديم.
حتى منافقين آنجا تردد مى‌کردند که مقر فرماندهى اصلى تفحص آنجا بود. اين نقطه ‌اى که ايجاد کرديم بيست کيلومتر جلوتر از خط ارتش بود و جلوى ما ديگر نيرويى به جز عراق نبود ، حتى چند بار با عراقى‌ها درگير شديم که من خودم شخصا کمين خوردم. در يک جريانى که داشتيم مى‌رفتيم در جاده سيدالشهداء(ع) لازم بود استحکامات ايجاد کنيم يعنى مقر، سنگر، سوله. بچه‌ ها فقط ايام بهار آنجا نبودند بلکه در طول سال در گرماى تابستان کار مى‌کردند.
بايد امکانات مى‌گذاشتيم ، کولر قرار مى‌داديم. چون شخصى که در گروه تفحص کار مى‌کرد بايد جايى براى استراحت داشته باشد. خاکريزهاى آنجا را زيرو رو کرديم براى اينکه اگر زير و رو نمى‌کرديم شهدايمان را از زير آنها نمى‌توانستيم در بياوريم و سنگرهاى عراق را تخريب کرديم براى آن که هر آن احتمال داشت عراق حمله کند. ما شرايط خاصى داشتيم که احتمال حمله عراق مى‌رفت. ما براى اينکه مبادا دشمنان از اين سنگرها استفاده کنند آنها را زير و رو کرديم تا هم اينکه شهدا را از زير آنها دربياوريم که متاسفانه در بعضى از موارد هم توسط دشمن به شهدا جسارت شده بود. الآن چيزى حدود 75 درصد باقى مانده و فقط سنگرهاى عراق تخريب شده است.
اما در حاشيه نوار نهر زوجى که در کنار پل نشوه است، يک ابتکار ديگر هم انجام داديم. ضمن اينکه تفحص مى‌کرديم چون خاکريزهايى که عراق زده بود در کنار نهر زوجى شهدا را پيدا کرديم و سپس خاکريزها را تبديل به خاکريزى کرديم که به نفع ما باشد تا بتوانيم به آن اتکا کنيم براى دفاع از سرزمين‌مان.
با يک تير چند نشان زديم، هم سد و موانع ايجاد کرديم، هم يک سرى خطوط دفاعى ايجاد نموديم، هم شهدايمان را کاوش کرديم و اين کار بسيار ارزنده و درستى بود.
بعد کار ديگرى هم در منطقه طلائيه انجام داديم که در زمانى بود که بنده هنوز به بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس نيامده بودم و در گروه تفحص که بودم به دوستان گفتم در زمان آقاى چمران گفتم موزه طلائيه را به عنوان موزه طبيعى جنگ اعلام کنيد و از ايشان درخواست کردم در آن محدوده 56 دستگاه تانک از واحد 20 رمضان سپاه که با فرماندهى سردار يزدان مويد نيا در عمليات خيبر با دشمن درگير شده بود در يک نبرد نابرابر، اين تانکها به گل نشستند، در آبگرفتگى ماندند و تيرهايشان تمام شد و دشمن آنها را زد و يا به روى مين رفتند و در آن برهه سال هاى اول پس از جنگ افراد سود جو آمدند اين تانکها را دزديدند و بردند و ذوب کردند و فروختند ، 13 دستگاه تانک آنجا مانده بود.
اين 13 دستگاه تانک را بنده به اتفاق دوستانم با چنگ و دندان حفظ کرديم. حتى يک مقطع مسئولين وقت بنياد حفظ آثار مى‌خواستند اينها را به غرب انتقال بدهند و روى سکو بگذارند که بنده نگذاشتم و گفتم اينها اينجا بايد بمانند و مال اينجا هستند و اينجا بايد موزه طبيعى جنگ بشود. خاکريزى زديم دور تا دور آنجا و گفتيم به عنوان مرز نظامى اينجا بايد نگهدارى شود. متاسفانه در آن 6ماه اولى که سال 83 بنده آمدم بنياد در تهران، سرم شلوغ بود.
برادران شرکت نفت بدون اجازه آمدند جاده‌اى از اين وسط کشيدند و موانع را برطرف کردند و همه را از بين بردند البته بخش هايى هم از تانک ها آسيب ديد. بعضا دزد آمده يک تکه‌اى را هم بريده و برده. اکنون هم شکايت کرده‌ايم که بالغ بر يک ميليارد و دويست و شصت ميليون تومان خسارت تعيين شده و پيگيرى مى‌کنيم و به دنبال آن هستيم که اين مسئله را به سرانجام برسانيم.
در هويزه که اساسا منطقه مسکونى بوده يعنى آن موقع در کنارش روستا بوده با سليقه وقت يک بقعه و بارگاهى تاسيس شده که يک کار خوبى است و گرنه ديگر از آثار جنگ در آن جا چيزى نمى‌بينيد.

[نرگس منتظر]

بعد از طلائيه ، دهلاويه را داريم که تاسيسات آن در زمان آقاى مهندس چمران ايجاد شده است.
اخيرا ما آمديم يک کار تکميلى انجام داديم. روستاى دهلاويه را که از نظر کيفى ساخت و ساز مناطق خوش‌ منظر نبود و مردم در مضيقه بودند با توافق خودشان و با کمک بنياد و استانداري،
پول گذاشتيم و اين روستا را داريم جابجا مى‌کنيم به يک روستاى جديدى کمى آن‌طرف‌ تر و اين روستا را برايشان نوسازى مى‌کنيم.
اين روستا قرار است که خراب بشود و بعد هم در آنجا نخلستان ايجاد کنيم که مردم از سايه آنها انشاء الله استفاده کنند.
اين روستا، روستاى مخروبه‌اى بود که از لحاظ منظر و زيبايي، محيط آنجا را بدقيافه کرده بود.
بعد از اين منطقه ، ما چزابه را داريم.
در چزابه هيچ تغييرى پيدا نشده به جز يک نقطه را که دوستان تشخيص دادند و شهيد تقاضا کردند و ما شهيد در اختيارشان گذاشتيم و آنجا دفن شد که حالا بايد در حد اوليه آنجا ساخت و ساز بشود. همه اين ساخت و سازها براى اين است که حريم حفظ شود.
در فکه هيچ تغييراتى داده نشد به جز جايى که تفحص شده و شهيدى پيدا کرده‌ايم.
رمل‌ها سرجايشان است. کانال‌ها هم به همين شکل. ميادين مين نيز سر جايش است و در فکه فقط يک سرويس بهداشتى زديم.
نوع تاسيساتى که ايجاد شد، در مناطق عملياتى در حدى بوده که تسهيلات اوليه بهداشتى بايد ايجاد مى‌شد.
تسهيلات اوليه محيطي، سايه ‌بان، محل استراحت، محل خوردن غذا، مکانى براى خواندن نماز، اين کارها انجام شده. ببينيد اصلا اين مانعى ندارد .
اينها لازمه حضور زائر است.
شما هر نقطه مرزى را نگاه کنيد هيچ تغييرى صورت نگرفته، بله در قلاويزان يک سنگر احداث شده و قرار بر اين است که در آنجا شهيدى نيز دفن شود براى اينکه آنجا تثبيت بشود و اگر در جايى هم شهيدى دفن کرديم براى اين بوده که تثبيت شود و دست‌اندازى به آنجا نشود.
منبع:راسخون

[شكوه انتظار* میدانم که میائی...*]

شهدا و آگاهی از شهادت


• چند ساعت قبل از شهادت ، او به من گفت : « من همه كارهایم را انجام داده ام یعنی واقعاً آمده ام كه شهید بشوم ». من گفتم : « در جبهه بودن و كاركردن هم نوعی سعادت و خدمت است ، حتماً لازم نیست كه انسان ، شهید بشود ... » در جوابم گفت : « ماندن برای من دیگر مشكل شده است ، با توجه به این كه زیاد در جبهه بوده ام دیگر برای من سخت است كه بمانم. »
احساس كردم اندوه سنگین فراق دوستان و همسنگران بر دل او سنگینی می كند و دیگر مرغ روحش ، آرامش ماندن ندارد ... مدتی نگذشت كه به آرزوی دیرینه خویش رسید و به جوار قرب حق ، راه یافت.
(كاظم فكری ، شهید ابراهیم یعقوبی )
• آخرین فرزندش سه روزه بود كه برای چندمین بار ، عازم به جبهه شد و در عملیات « كربلای یك » در اثر برخورد با مین ، مجروح شد . در آخرین سفر ، انگار به او الهام شده بود كه شهید خواهد شد ، به همین خاطر از همه دوستان حلالیت می طلبد و عكسی از خود به یكی از بستگانش می دهد و به او سفارش می كند كه « بعد از شهید شدنم ، این عكس را چاپ كنید . » آری او بر این باور بود كه شهید خواهد شد و دقیقاً آنچه پیش بینی كرده و گفته بود ، تحقق یافت.
(قاسم یعقوبی ، شهید ابراهیم یعقوبی)
• روز آخر بود كه ایشان با « شهید موسوی » به سنگرهای ما كه در كمین بودیم ، تشریف آوردند و با همه ما روبوسی نمودند و گریه كنان خداحافظی كردند ؛ حس غریبی پیدا كرده بودیم و از كار او متعجب شده بودیم ، چرا كه او هر روز به ما سر می زد و حال ما را می پرسید ، اما این بار ، طرز رفتار او با دفعات دیگر ، فرق می كرد ...
به هرحال ، هنگام ترك محل ، دستی به گردنمان انداخت و با ما وداع كرد ، وداعی كه برای همه سوال های و ابهام های ذهنی ما پاسخ روشنی بود ، آری می دانست كه به سمت شهادت می رود و آخرین شب حیات اوست.
(حسن هوشیار ، شهید مهدی ناصری )

• در آخرین مرحله ای كه « شهید ناصری » به جبهه ها اعزام شدند از ایشان تقاضا كردم كه من هم با كادر گردان همراه باشم. اما درخواست مرا ردنمود. می دانستم احترام خاصی برای خانواده شهدا قائل است و چون دو برادر من قبلاً در گردان بوده و شهید شده بودند ، می خواست به نحوی از رفتن من به جبهه ممانعت كرده باشد. در هنگام وداع ، به یاد دارم كه به من گفت كه « این آخرین مرحله ای است كه من به منطقه ، اعزام می شوم و دیگر بر نمی گردم! » بعد از گذشت تقریباً یك ماه ، خبر شهادت ایشان رسید. در آن هنگام سخنان او در لحظه حركت ، دوباره برایم تداعی شد كه « این آخرین مرحله ای است كه من به منطقه می روم و دیگر بر نمی گردم ... » و به حال او غبطه خوردم كه چقدر در نزد خداوند ، مقرب بوده كه توانسته به حریم راز مرگ و شهادت خویش راه یابد.
(مصطفی ضیائی ، شهید مهدی ناصری )

[خادمه زینب کبری(س)]

مأموریت

هنگام حضور همسرم در جبهه آبادان، من نیز برای آن که سهمی داشته باشم در جهاد و بسیج آبادان مشغول به خدمت شدم. یک روز به همراه اکیپ پزشکی به چند روستا سر زدیم. هنگام بازگشت از جاده اروند کنار به پیشنهاد دکتر جهاد به روستای اروند کنار رفتیم. مردم زیادی جمع شده بودند. ترکش خمپاره به یک مادر و فرزندش که در حال علف چینی بودند، اصابت کرده و آنها را به شهادت رسانده بود و وسیله ای برای انتقال آنها به قبرستان نبود. آنها را برای دفن به مزار شهدا بردیم.
دکتر جهاد می گفت: ماموریت ما در روستاهای دیگر بود، اما این یک ماموریت الهی بود که به اروند کنار برویم تا جنازه های شهدا روی زمین نماند...

به نقل از: خواهر حکیمه شولی- آبادان

[نرگس منتظر]

ما نباختيم‌، چون‌ پشيمان‌ نيستيم‌، و پشيمان‌ نيستيم‌ چون‌ نباختيم‌.
ما برديم‌، چون‌ دفاع‌ كرديم‌، و دفاع‌ كرديم‌ چون‌ مَرديم‌.
ما جنگيديم‌ چون‌غيرتمنديم‌؛ و غيرتمنديم‌ چون‌ مسلمانيم‌.

ما نباختيم‌، چون‌ پشيمان‌ نيستيم‌، و پشيمان‌ نيستيم‌ چون‌ نباختيم‌.
ما برديم‌، چون‌ دفاع‌ كرديم‌، و دفاع‌ كرديم‌ چون‌ مَرديم‌.
ما جنگيديم‌ چون‌غيرتمنديم‌؛ و غيرتمنديم‌ چون‌ مسلمانيم‌.
كوه ها بر گام هامان‌ به‌ سجده‌ نشستند، و آسمان ها بر سجودمان‌ غبطه‌خوردند.
تيغ‌ها از حنجره‌هامان‌ گريزان‌ بودند، و حنجره‌هامان‌ تشنه‌ خون‌حيات‌.
قلب هامان‌ در حسرت‌ ديدار گلوله‌ مي‌سوخت‌، و انفجار، آرزو به‌ دل‌ ازگريز ما.
ما با «مين‌»ها هم‌ خانه‌ بوديم‌ و بر سفره‌ «تخريب‌» تناول‌ مي‌كرديم‌.

دود و خاكستر، سايه‌بان مان‌ بود و آتش‌، گرماي‌ وجودمان‌.
زمين‌ كه ‌مي‌خورديم‌، آسمان‌ مي‌شكست‌، و بر هوا كه‌ مي‌رفتيم‌، زمينيان‌ غبطه ‌مي‌خوردند.
سرهامان‌ با سربند نسبت‌ نزديك‌ داشتند، و سربندها با قناصه‌،احوالپرسي‌ مي‌كردند.
لب هامان‌ با خنده‌ بيشتر مأنوس‌ بود، و اشك هامان‌جاري‌ چشم هاي‌ پاكمان‌.
پوتين‌ كه‌ بر پاي‌ مي‌كرديم‌، زمين‌ را از زيارت‌ گام هامان‌ محروم‌مي‌ساختيم‌، و كلاهخود را كه‌ بر سر مي‌گذاشتيم‌، خورشيد از نتابيدنش‌ برخود مي‌لرزيد.

پس‌:
بياييم‌ به‌ شهدا فخر نفروشيم‌.
بياييم‌ غبطه‌ جنگ‌ نديده‌ها رانپسنديم‌.
بياييم‌ و برادري‌ جبهه‌ها را به‌ شهرها سرايت‌ دهيم‌.
بياييم‌ و خداي‌ حاكم‌ بر جبهه‌ را با شهري‌ها مأنوس‌ سازيم‌.
بياييم‌يك‌ بار ديگر خود را بيازماييم‌. حرمت‌ گُل ها را پاس‌ بداريم‌. سبزه‌ها را لگدنكنيم‌. قرار نيست‌ همه‌ گياهان‌ گل‌ بدهند. انتظار بيجا نداشته‌ باشيم‌. هرگلي‌ بويي‌ دارد، همه‌ را به‌ يك‌ چشم‌ زيارت‌ نكنيم‌.

ما كه‌:
هر روز به‌ گل ها سلام‌ مي‌كرديم‌، چرا امروز از احوالپرسي‌ غنچه‌ها دريغ‌داريم‌؟
هر شام‌ با تبسم‌ شيرين‌ زندگي‌ مي‌خفتيم‌، امروز با حسرت‌ گذشته‌ دل‌ را چركين‌ مي‌كنيم‌؟
هر ظهر، ميهمان‌ قنوت‌ دست هامان‌ بوديم‌، امروزسفرة‌ ماديت‌ را بهتر مي‌شناسيم‌؟
هر روز هنگام‌ غروب‌، دل‌ به‌ درياي‌بيكران‌ آسمان‌ مي‌سپرديم‌ و روح‌ را جلا مي‌داديم‌، امروز از لطافت‌ خلقت‌ وجلال‌ و جمال‌ خالق‌ غافليم‌؟

بيا تا:
يك‌ بار دير به‌ روزهاي‌ نه‌ چندان‌ دور بر گرديم‌.
يك‌ بار ديگر در قنوت‌نمازهامان‌ به‌ پرواز در آييم‌.
يك‌ بار ديگر به‌ همسايگان‌ خود، تبسم‌ زندگي‌بسيجي‌ هديه‌ دهيم‌.
يك‌ بار ديگر به‌ صفر كيلومترها و تازه‌ واردها به‌ ديده ‌احترام‌ بنگريم‌.
يك‌ بار ديگر هجوم‌ بريم‌ و ما زودتر ظرف هاي‌ تبركي‌ را شستشو دهيم‌ و همچنان‌ در سلام‌ كردن‌ بر ديگران‌ پيشي‌ گيريم‌.

مگر چند سال‌ گذشته‌؟ كوه‌ كه‌ به‌ اين‌ سرعت‌ چهره‌ عوض‌ نمي‌كند.
هر چقدر هم كه‌ سيلاب‌ و طوفان‌ سنگين‌ باشد!

حمید داودآبادی

[نرگس منتظر]

عبرتهای دفاع مقدس

نبايد گذاشت جنگي اتفاق بيفتد.
اما اگر جنگي بر ما تحميل شد چه بايد كرد.لازم است با نگاهي به گذشته از عبرتهاي دفاع مقدس براي ساختن آينده كشور بهره گرفت و نگذاريم بار ديگر دشمنان جرئت حمله نظامي به اين مرز و بوم را داشته باشند. عبرتهايي كه نشانه هاي آن تماما در آيات قرآن كريم بيان شده و در هشت سال دفاع مقدس آن را به عينه ديده ايم.

1 - اجراي دكترين جنگ موانع يعني ايجاد موانع سياسي، اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، بين المللي و نظامي در مقابل دشمنان، كاهش آسيب پذيري و نااميد كردن دشمن از حمله به كشور.

2 - نبايد دشمن را ناديده گرفت و بايد هميشه آماده دفاع بود زيرا دشمن با استفاده از اصل غافلگيري و استفاده از غفلتهاي ما با عمليات پيشدستانه ما را غافلگير كنند.

3 - نبايد به دشمنان اعتماد كرد و اسرار كشور را در اختيار آنها قرار داد و مراقب دشمنان داخلي و منافقين بايد باشيم.

4 - نيروهاي مسلح، خارج از هر گونه مذاكرات سياسي خود را هميشه بايد مهيا براي دفاع از سرزمين ايران كند.

5 - نيروهاي مردمي و حزب اللهي و خصوصا بسيج بايد با آمادگي كامل همدل و همزبان براي دفاع درازمدت در مقابل هجوم دشمن آماده باشند.

6 - از اقداماتي كه باعث سوءاستفاده دشمن و ايجاد اجماع جهاني دشمنان عليه ايران می شود جلوگيري كند.

7 - در صحنه داخلي با ايجاد اتحاد ملي در بين گروهها و اقشار مختلف جلوي هر گونه تهاجم داخلي و كودتا و شورش و اغتشاش را گرفت تا دشمن در طمع جنگ داخلي نباشد.

8 - بايد تمام توان كشور از جمله سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در مسير وحدت رويه براي دفاع از كشور بسيج شود.

9 - وحدت فرماندهي در نيروهاي مسلح و تبعيت آن از فرماندهي كل قوا رمز پيروزي در مقابل دشمنان است.

10 - هماهنگي، همدلي و همكاري قواي مقننه، مجريه و قضاييه با نيروهاي مسلح عامل اصلي وحدت در تمامي اقشار ملت خواهد بود.

11 - اعتماد و اتكا كردن به نيروهاي لايزال مردم عامل مهم براي دفاع از انقلاب، اسلام و كشور خواهد بود. 12 - هوشياري و آگاهي تمام مسئولان نسبت به نقشه ها و دسيسه هاي دشمن در تمام جبهه هاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي، اجتماعي، نظامي و اطلاعاتي عامل مهمي براي خنثي كردن دسيسه هاي دشمن است.

13 - بالا بردن ايمان مردم و باورهاي ديني و توكل بر خدا و مهيا بودن براي دفاع از كشور تا مرز شهادت يكي از عوامل مهم هستند.

14 - جلوگيري از تفرقه و تشتت مذهبي، قومي، قبيله اي، نژادي و تبعيت از قانون اساسي رمز استقامت و پايداري در مقابل هجوم دشمنان است.

15 – برنامه ريزي براي استقلال كشور در زمينه هاي اقتصادي و اتخاذ سياستهاي اقتصادي با رعايت صرفه جويي و ذخيره سازي ميتواند كشور را در مقابل تحريم ها و حملات نظامي مصون دارد.

16 - توجه ويژه به مناطق مرزنشين و عشاير و سلحشوران براي ايجاد هسته هاي مقاومت و اتخاذ و شيوه هاي جنگهاي پارتيزاني و چريكي باعث نابودي دشمن قبل از ورود به كشور خواهد شد.

17 - اتكا كردن به حمايتهاي مسلمانان جهان براي حمايت از جمهوري اسلامي در زماني كه دشمن به كشور هجوم ميآورد.

18 - آموزش دفاع غيرنظامي و سازماندهي و تجهيز تمامي مردم براي ايجاد آمادگي در دفاع شهري و كاهش آسيبپذيري و تلفات مادي و جاني.

19 - تقويت كشاورزي براي خودكفايي در زمينه هاي غذايي و سمت و سو دادن به منابع براي تأمين نيازهاي يك دفاع طولاني و جلوگيري از وضعيت بحراني اقتصادي.

20 - تهيه طرحهاي دفاعي و جنگ اقتصادي و اقتصاد جنگي و سازماندهي امكانات اقتصادي براي جلوگيري از فشارهاي اقتصادي به مردم