مكانهاي ديدني وسياحتي استان اصفهان

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

كوه كلاه قاضي
بلندترين قله كوههاي نزديك به اصفهان قله كلاه قاضي به ارتفاع 2534 متر واقع در جنوب شرقي و در كيلومتر 30 جاده شهرضا ميباشد كه از چهاردور و بر اصفهان به خوبي نمايان است. قله كلاه قاضي در ميان دره هاي تو در تو و مثل كله قندي بزرگ و منفرد كه در ته دريا قرار گرفته باشد يعني اينكه براي صعود به قله آن بايد دره ها و كوه و كمرها را طي كرد و پايين رفت تا به دامنه كله قند رسيد آنگاه از روي يال كوتاه دامنه بالا رفته و به كلاه بزرگ كه قلعه مخروبه هايي هم بر فراز آن به چشم مي خورد صعود كرد و مسير صعود از گردنه لاشتر و از راه شرقي تخت صنمبر حدود 3 ساعت زمان مي خواهد.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

آشنايي با كوههاي قمصر
قمصر در دامان كوههاي مرتفع مركزي ايران قرار گرفته است. كوههاي مهم اطراف قمصر عبارتند از : كوه اشك ـ كوه سم ـ كوه اسبي ـ كوه ميدان و كوه قيله كه به طور چتر مانند قمصر را در ميان گرفته اند. قناتهاي مقدم و جزاوند از زيركوه ميدان بلندترين كوه منطقه به طرف قمصر روان است و چشمه هاي دائمي ديگر به نام چشمه پرآب، چشمة كارين با قناتهاي متعدد كليه روستاهاي سرسبز و زيباي آن منطقه مثل بن رود، جزاوند، غزآن، مازگان و فرفهان آب و غذا مي دهند.

قمصر داراي آب و هواي لطيف بوده و مركز پرورش گل محمدي براي ساختن عطر گلاب مي باشد و تاريخ گلابگيري همه ساله از پانزدهم خرداد الي پانزدهم تير است. فاصله اصفهان تا شهر كاشان 200 كيلومتر و از كاشان به قمصر 35 كيلومتر است. زيارتگاه شاهسواران از ديگر جاهاي ديدني كوهستاني در مسير جاده قمصر به قهرود است كه بر فراز قله كوه شاهسواران با وسعت زياد ساخته شده است. دره قمصر از جاهاي ديدني جالب در استان اصفهان است. درخت كهنسال چنار مسجد جامع قمصر مشهور ميباشد. قطر اين چنار به 15 متر ميرسد.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

تپه رازآلود اصفهان




سال‌هاست كه در یكی از خیابان‌های معروف نصف جهان، آنجا كه برج‌های مرفه‌نشین سر به آسمان می‌سایند و به سبب نزدیكی به زاینده‌رود زمین‌هایش سانتیمتری خرید و فروش می‌شود، تپه‌ای محقر با ارتفاع چند متر اما وسعت 12 هكتار رخ می‌نماید كه زباله‌دانی شده است، سگ‌های ولگرد و معتادان شبگرد در آن خانه كرده‌اند و روزها صدای وزوز مگس‌ها با بوی تعفن زباله‌ها و نخاله‌های شبانه تخلیه شده، در هم می‌پیچد.

اسم این تپه متعفن تپه اشرف است. اگرچه مردم عامی و برخی ساكنین محل آن را وصله ناجور آن منطقه می‌دانند اما آگاهان تاریخ این مرز و بوم می‌دانند كه این تپه بخشی از پیشانی تاریخ گمشده اصفهان است. تا جایی که برخی از تاریخدانان این تپه را به دلیل اهمیت فوق‌العاده‌اش پیشانی اصفهان می‌دانند.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

چرا تپه اشرف؟!


معروف شدن این تپه به تپه اشرف دلیل دردناكی دارد. این تپه از زمان آخرین پادشاهان صفوی، نام اشرف افغان، پسرعموی محمود افغان را بر خود دارد. کسی که پس از محاصره شهر اصفهان توسط او و پیش از فتح پایتخت صفویان و كشتار وسیع اصفهانی‌ها، بر روی خرابه‌های برجای مانده از بناهای موجود كاخی برپا كرد.
از آنجایی كه آنان می‌خواستند سریع كاخی برپا كنند، برای بنای این كاخ از مصالح سایر كاخ‌های موجود در حومه شهر اصفهان استفاده كردند كه البته باد آورده را پس از 3 یا 4 سال باد برد و با حمله نادرشاه این كاخ ویران شد. اشرف فرار را بر قرار ترجیح داد و در چند جنگ پی‌درپی و در خلال عقب‌نشینی از نادر شكست خورد و لشكریانش كمتر و كمتر شدند تا آنكه سرانجام قوم بلوچ او را به قتل رساند و برای همیشه طومار لشكریان متجاوز افغان را در هم پیچید. مردم درددیده اصفهان كه سخت خشمگین بودند به كاخ اشرف یورش بردند و حتی پی این كاخ را هم ویران كردند. اینك در جریان كاوش این تپه ویرانه‌های این كاخ هم رخ می‌نماید.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

تپه اسرارآمیز



نشانه‌هایی که در این تپه به دست آمده آن را اسرارآمیز می‌كند. آنقدر اسرارآمیز كه حتی سایت موزه بریتانیا اخبار مفصلی از این تپه را ترجمه كرده است و شرق‌شناسان سراسر دنیا علاقه وافری به رمزگشایی آن دارند. اولین دلیل اسرارآمیز بودن آن به اختلاف نظر مورخان و باستان‌شناسان درباره گذشته این مكان بازمی‌گردد. عده‌ای آن را همان سارویه معروف می‌دانند كه به گفته سیاحان قدیمی سارویه همانند اهرام مصر است! این را به خاطر عظمت این مجموعه بنا گفته‌اند. البته دكتر جعفری زند سرپرست هیات كاوش نظر دیگری دارد كه آن نیز در جای خود شنیدنی است.
دلیل دوم اسرارآمیز بودنش این است كه حدود 700 سال یعنی تا زمانی كه این تپه برای ساختن كاخ انتخاب شد این كاخ‌های مخروبه، متروك بوده است. آیا آنچه اینك از تپه اشرف باقی مانده همان بقایایی است كه سیاحان و مورخان قدیمی از آن به عنوان كاخ‌های عظیم پیش از اسلام نام برده‌اند؟! آیا جی و اصفهان قدیم اینجا بوده؟! چرا از آثار پیش از اسلام در اصفهان خبری نیست ؟! آیا كاوش این تپه جادویی معمای صدها ساله ایرانیان را حل می‌كند؟!
و دلیل سوم اسرارآمیز بودنش این است كه در این تپه اسراری درباره تغییر سبك معماری ایرانیان نهفته است. دكتر جعفری زند لایه‌هایی از دوران ساسانی را كه به گفته او احتمالا دیوارهای دژی عظیم متعلق به ساسانیان است در این خصوص مثال می‌زند. این دیوارها كه برخی از سنگ‌های تراشیده شده حتی با طولی حدود 75 سانتیمتر تشكیل شده است را نوع مصالح سنگ و گچ در حالی تشكیل داده است كه بر روی آنها در قرون اولیه اسلامی بناهایی با خشت و گل ساخته شده است. چرا نوع مصالح تا این اندازه تغییر كرد؟! شاید جواب این سوال‌ها تا چندی دیگر و پس از فصل‌های مختلف كاوش داده شود.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

سارویه اسرارآمیز كجاست؟!



ابن رسته در قرن سوم هجری سارویه را چنین وصف می‌كند: در شهر جی بنای كهنه‌ای به شكل قلعه وجود داشته‌است موسوم به ساروق یا سارویه. چون این بنا بسیار كهنه ‌است نمی‌توان بانی آن را معلوم كرد و گویند قبل از توفان نوح ساخته شده ‌است.
اما برخی بنای آن را به تهمورس، سومین شاه از سلسله پیشدادیان نسبت داده‌اند. نویسنده كتاب نسب‌‌نامه كه در آغاز حكومت سلجوقیان می‌زیسته در رساله‌ای به نام انساب ملوك پارس نوشته‌ است: تهمورس نخست 2 بنا و آبادی در این محل نزدیك به یكدیگر طرح كرده و بساخت و نام یكی را سارویه و دیگری را مهرین نهاد و به بازبینی زمان، جمعیت و آبادی آنجا بسیار شده، به یكدیگر پیوست و شهری معتبر گردید.
برخی دیگر از تاریخ‌نگاران نیز ساخت آن را به گشتاسپ یكی از شاهان پارس نسبت می‌دهند. ابن ندیم كه نوشته‌های مبسوطی درباره اصفهان دارد می‌گوید: یكی از اشخاص ثقه به من خبر داد كه سارویه جی دالانی خراب گردید كه جایش معلوم نشد زیرا از بلند بودن سطح آن گمان می‌كردند كه درون آن خالی نبوده و پر است تا زمانی كه آن خودبه خود فروریخت و در آن كتاب‌های زیادی به دست آمد كه هیچ كس نمی‌توانست آنها را بخواند و آنچه من با چشم خود دیدم و ابوالفضل عمید آنها را در سال سیصد و چهل و اندی فرستاده بود كتاب‌هایی بودند پاره پاره كه از باروی اصفهان میان صندوق‌هایی به دست آمده و به زبان یونانی بود.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

عمارت هشت‌ بهشت که روزگاری زیباترین کاخ عالم نامیده می‌شد ، در سال یک هزار و 80 هجری و به روزگار شاه "سلیمان صفوی" در نزدیکی باغ "بلبل" ساخته شد.
باغ وسیعی که عمارت در آن واقع شده بخشی از باغ بزرگ نقش جهان ‌است که شاه "اسماعیل اول" احداث کرد و در زمان جانشینان او بخصوص شاه "عباس اول" به قطعات متعددی تقسیم شد.

این بنای دو طبقه با طاقهای زیبا و تزئینات فراوان یکی از نمونه‌های درخشان معماری عصر صفویه به شمار می‌رود.

این قصـر از همان ابتدا "عمارت هشت‌بهشت"، "هشت به هشت" و "هشت در بهشت" نامیده می‌شد.

عمارت هشت بهشت به لحاظ معماری؛ سقف بخش مرکزی کاخ و عمارت هشت‌ بهشت به صورت چهار صفه ساخته شده و ایوان آن رو به شمال است. سقفی که بر فراز این بنای چهار صفه استوار است، پوشیده از مقرنس‌های گچی خوش رنگ و طرح است.
اتاقهای طبقه اول در چهار گوشه عمارت تزئیناتی از گچبری و نقاشی دارد و در طبقه دوم عمارت نیز مجموعه‌ای از رواق‌ها ، اتاقها ، طاقها و پنجره‌ها بر زیبایی آن می‌افزاید.

این طبقه به راهروها و اتاق های متعددی تقسیم شده که هر یک تزئینات خاصی دارد، در برخی نقش حوض آب و در بعضی بخاری‌های دیواری تعبیه شده‌، دیوارها را نیز آیینه‌های فراوان ‌پوشانیده‌ است.
تمام کف‌های کاخ را نیز موزاییک‌های بسیار عالی پوشانیده و دالانهای بسیار زیبا و هماهنگ، آنها را احاطه کرده‌است .
آنچه در این عمارت حایز اهمیت است، ارتباط میان فضاها و قسمت‌های مختلف آن ‌است، این ارتباط باعث شده تا این عمارت در عین تنوع و گوناگونی و تعدد فضا از وحدت و یکپارچگی و تزئینات قابل توجه برخوردار شود.
تزئینات عمارت در دوران صفویه به حدی باشکوه و هنرمندانه بوده که سیاحان بسیاری زبان به تحسین آن گشوده‌اند.
اکنون از نرده‌های چوبی زرنگار و قابها و جام‌های بلور و آلت‌های شیشه‌ای رنگارنگ ظریف اثری بر جای نمانده ‌است، زیرا در دوره‌های بعد از صفویه و بخصوص در عصر قاجاریه تغییرات بسیاری در آن داده شده، به حدی که برخی از سیاحان آن را از دوران قاجار به حساب می آورند.

در اواخر دوران قاجار عمارت هشت بهشت به مالکیت خصوصی اشخاص در آمد و از زیورهای نفیس و گرانبهای دوره صفویه عاری شد، بطوری که امروز از آن همه شکوه و فریبندگی داخل کاخ و آب نماها و جوی‌های آب روان اثری بر جای نمانده‌است.
با همه دخل و تصرفات این بنا همچنان برجای مانده‌، چنانکه "آندره گدار" باستان‌ شناس و ایران‌شناس می‌گوید: "کاخ هشت‌بهشت با تالاری که از هر سو باز است و با چهار عمارت کلاه‌فرنگی در چهار گوشه خود هنوز هم ترکیب اصلی و مختصری از لطف و ملاحت روزگاران گذشته را حفظ کرده‌ است."
تمامی سیاحان و جهانگردانی که از اصفهان بازدید کرده و موفق شدند به درون کاخ هشت‌ بهشت راه یابند آن را از جمله بهترین بناهای دنیا نامیده‌اند.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

کویر مرنجاب
کویر مرنجاب یکی از زیبا ترین و در دسترس ترین کویرها در ایران می‌باشد که می‌توان به آن سفر کرد و از نقاط بسیار دیدنی آن بازدید کرد و لذت برد‌.کویر مرنجاب در شمال شهرستان آران و بیدگل از توابع شهر کاشان قراردارد قسمت عمده این کویر پوشیده از تپه‌های شنی و ریگزار است این کویر از نظر پوشش گیاهی بسیار غنی است عمده پوشش گیاهی منطقه شامل گیاهان شور پسند از جمله درختان گز و تاق و بوته می‌باشد‌.پوشش جانوری منطقه به دلیل وجود آب و غذای فراوان بسیار غنی است که شامل گرگ، شغال، کفتار، بزمجه، آفتاب پرست، انواع مارمولک، مار، عقرب، تیهو، عقاب، شاهین و...اشاره کرد. در سال‌های اخیر یک جفت پلنگ نیز در منطقه مرنجاب مشاهده شده است‌.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

نقاط دیدنی
کویر مرنجاب یکی از زیباترین نقاط کویری ایران محسوب می‌شود‌،تپه‌های شنی بلند و جنگل‌های تاق جلوه زیبائی به این منطقه بخشیده است دریاچه نمک آران و جزیره سرگردان از دیگر نقاط دیدنی منطقه محسوب می‌شود چاه تاریخی دستکن در قسمت شرق کویر محل آبشخور شترهای کاروان‌ها بوده است کاروانسرای مرنجاب که به دستور شاه عباس صفوی در کنار قنات مرنجاب بنا نهاده شده است از جمله آثار تاریخی موجود درمنطقه می‌باشد‌.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

دریاچه نمک

با شنیدن نام دریاچه ذهن هر خواننده ای به شکل و شمایل دریاچه و دریا و آب معطوف می‌گردد. اما این دریاچه در اکثر فصول سال خشک است‌. پس اگر قصد دیدن آب و شنا کردن در آب شور را دارید اشتباه آمده اید‌. این دریاچه که حاصل چندین هزار سال ورود آب شور رودها و سیلاب‌های منطقه است‌، نمک موجود در خاک را در خود حل می‌کند. این نمك پس از تبخیر در این دریاچه به جای می‌ماند.
نمک‌های باقی مانده بر کف دریاچه با هر بارش باران و با تبخیر مجدد رطوبت موجود در نمک‌، کرت بندی بسیار زیبا و دیدنی ایجاد می‌کنند که دایم در حال تغییر و تحول است‌.

پیاده روی بر روی این کرت‌های نمک و شنیدن صدای خرد شدن بلورهای نمک را مطمئنا در هیچ جای دیگری به‌جز نمکزار نمی‌توان تجربه کرد. دریاچه نمک دقیقا در شمال کاروانسرا واقع شده است که ساحل آن از کاروانسرا در حدود 3 کیلومتر فاصله دارد. اما اگر می‌خواهید جزیره سرگردان را ببینید باید درون دریاچه نزدیك به 5 کیلومتر دیگر پیاده روی کنید‌. جزیره سرگردان کوهی به ارتفاع 800 متر از سطح دریاست که از نوع آتشفشانی است‌. اگر بالای این کوه بایستید آن را به صورت جزیره‌ای خواهید یافت که در میان دریایی از نمک قرار گرفته است به همین دلیل این کوه به نام جزیره نام‌گذاری شده است.

اما دلیل سرگردان بودن آن این است که در گرمای شدید تابستان‌، اگر قصد حرکت به سمت این دریاچه را داشته باشید به‌دلیل وجود سراب در سطح دریاچه این جزیره را در حال حرکت خواهید دید و ناخود آگاه احساس خواهید نمود که جزیره در جای ثابتی نیست و سرگردان است.