فرهنگ و زبان و آداب سنن مردم خوزستان

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

سواد:

در آخرین سر شماری عشایر کوچنده 1377 مرکز آمار ایران از مجموع 143845 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر عشایر استان (در دوران قشلاقی) 59839 نفر (65/41 درصد) با سواد بوده است مقایسه نسبت با سوادی در عشایر استان خوزستان و عشایر کل کشور نشانگر پایین بودن میزان سواد در جامعه عشایری استان است به طوری که میزان با سوادی در بین عشایر استان حدود 9 درصد کمتر از میزان فوق در عشایر کل کشور است.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

ساختار جنسی:


بر اساس آخرین سر شماری عشایر کوچنده مرکز آمار ایران (تیرماه 1377) از مجموع 174993 نفر جمعیت عشایری دوره قشلاق استان خوزستان 92285 نفر مرد و 82708 نفر زن بوده اند که در نتیجه نسبت جنسی برابر 112 بدست می آید به عبارت دیگر در جامعه عشایری استان در دوره قشلاق در مقابل هر 100 زن 112 مرد وجود داشته است همچنین از جمعیت عشایری دوره قشلاق استان 7/45 درصد در گروه سنی کمتر از 15 ساله ، 16/49 درصد در گروه سنی 15 تا 64 ساله ، 12/4 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار داشته اند و سن 02/1 درصد از آنان نامشخص بوده است

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

وضعیت اشتغال و فعالیت به کار:

بر اساس اطلاعات سر شماری عشایر کوچنده سال 1377 مرکز آمار ایران از جمعیت مردان 6 ساله و بیشتر عشایر دوره قشلاق 6/63 درصد شاغل ، 8/21 درصد محصل و 2/5 درصد بیکار (جویای کار) بوده اند، در مقابل از جمعیت زنان 3/39 درصد شاغل ، 4/14 درصد محصل ، 34 درصد خانه دار و 4/0 درصد (جویای کار) بیکار بوده اند.
نمودار نسبی جمعیت 6 ساله و بیشتر عشایر دوره قشلاقی استان بر حسب وضع فعالیت:

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

ساختار اقتصادی:

اساس اقتصاد خانوارهای عشایری بر پایه دام و دامداری استوار است و بخش مهمی از در آمدهای آنان از طریق فروش دام و فرآورده های دامی تامین می شود ، بر اساس نتایج سرشماری عشایری کوچنده در سال 1377 عشایر استان خوزستان در دوره قشلاقی 1239117 راس گوسفند و بره و 1030870 راس بز و بزغاله در اختیار داشته اند.
مجموع دامهای کوچک عشایر استان 2269987 راس و سرانه دام خانوارهای عشایری 87 راس بوده است.

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

ماخذ: سرشماری عشایر کوچنده تیر ماه 1377
زراعت و باغداری:

بر اساس نتایج سر شماری عشایر کوچنده و مرکز آمار ایران در تیرماه 1377 اراضی زیر کشت محصولات سالانه خانوارهای بهره بردار عشایر در استان 26140 هکتار بوده است که از این مقدار 2205 هکتار (4/8 درصد) زیر کشت محصولات سالانه آبی و 23935 هکتار (6/91 درصد) زیر کشت محصولات سالانه دیم بوده که اواخر باغ و قلمستان خانوارهای عشایری در استان 567 هکتار آبی و 97 هکتار دیم بوده است
صنایع دستی:


بر اساس نتایج سر شماری عشایر کوچنده و مرکز آمار ایران در تیرماه 1377 در بین خانوارهای عشایری دوره قشلاق در 95/24 درصد خانوارها بافت «قالی» و ... در 23 درصد بافت «گلیم» و... در 57/30 درصد بافت «پلاس» در 81/2 درصد بافت «چوقا یا برک و مشابه» در 54/1 درصد بافت «کلاه» و... و در 18/8 درصد خانوارها بافت حصیر وجود داشته است

[مریم منتظر*خادمه مولای منتظران*]

وضعیت اجتماعی عشایر:


جمعیت عشایر استان خوزستان ترکیبی از ایلات و طوایفی است که از استانهای لرستان کهگیلویه و بویر احمد , چهار محال بختیاری , اصفهان , همدان و کرمانشاه برای طی دوره قشلاقی به این استان کوچ می کنند .براساس نتایج سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر در سال 1377 جمعیت عشایر کوچنده استان در دوره قشلاق 993/174 نفر در قالب 25983 خانوار بوده است . براساس همین آمار گروهی که تمام ییلاق و قشلاق را در استان می گذرانند 43894 نفر در قالب 6922 خانوار هستند. بعد خانوار در جامعه عشایری استان 73/6 نفر است که نسبت به عشایر کل کشور (56/6)کمی بیشتر است. از مجموع 174993 نفر از جمعیت عشایری دوره قشلاق استان 92285 نفر مرد و82708 نفر زن بوده اند . مقایسه عشایر استان طی دوره 133 الی 1377 بیانگر این است که عشایر دوره قشلاق 2068 خانوار (3/7) درصد کاهش یافته و در عوض عشایر دوره ییلاقی (عشایر درون کوچ) 1366 خانوار (31 درصد) افزایش داشته است که شاید این افزایش بدلیل دست کشیدن از کوچ بلند توسط عده ای از عشایر دوره قشلاقی است . عشایر دوره قشلاقی استان شامل 14 ایل و14 طایفه مستقل می باشند. جمعیت عشایری کل کشور 1304089 نفر است که عشایر خوزستان با جمعیتی برابر با 174993 نفر حدود 3/13 درصد از عشایر کل کشور را تشکیل می دهد.