د - انجام همه واجبات :
چهارم آنكه ترك واجبات نيز گناه است. شايد ابتدا تصورمان اين باشد كه ما نماز ، روزه و وظايفى مانند آن را ترك نمى كنيم، پس كدام واجب را ترك كرده ايم ؟ اين همان دام شيطان است ، زيرا بسيارى ازتكاليف مورد غفلت ماست، حتى آنان كه به طور دايم، با فقه، آيات قرآن و سخنان اهل بيت عليهمالسلام سر و كار دارند نيز از بسيارى واجبات غفلت مى كنند.
نيكى به والدين، صله رحم، قضاى حاجت مؤمنى كه اظهار حاجت كرده و بسيارى ديگر، همه از جمله واجبات است كه ممكن است گــاهـى تـا سال ها ، ما به هفكر انجام بسيارى از آنها نباشيم. اگر واجبات اجتماعى و سياسى را هم به آنها اضافه كنيم ، مى بينيم تـعـدادشـان چـقـدر بيشتر مى شود. امر به معروف، نهى از منكر، ارشاد جاهل، مبارزه با ظلم، مبارزه با انحرافات عقيدتى، فكرى و دينى و... از اهم واجبات است كه كوتاهى در آنها گناه كبيره به حساب مى آيد.
وقتى مى توانيم به خوبى به همه اين وظايف عمل كنيم كه از قبل ، براى فردايمان برنامه ريزى كرده باشيم ؛ جدولى از تــكـاليـف فــراهم آورده باشيم تا بتوانيم بهتر به آنها عمل كنيم.
ه - توجه به شروط صحت اعمال :
پنجم مساله اى است كه گاهى به ظاهر موجب دلخوشى ما مى شود ، غافل از آنكه اين فقط تصور ما بـــوده كــه كـارمان را به درستى انجام داده ايم، وگرنه يا از ابتدا آن را خوب انجام نداده ايم و يا پس از انجام، آن را خراب كرده ايم ، مثلا : وظيفه ما اين است كه نماز بخوانيم. خوشحال هم هستيم از اينكه نماز مى خوانيم، درجماعت هم شركت مى كنيم تا ثواب بيشترى ببريم. اما توجه نمى كنيم كـــه آيــا نـمازمان درست و مورد قبول خداوند هست يا نه ؟ آيا ريايى مرتكب نمى شويم ؟ آيا شرايط حسن عمل را رعايت مى كنيم يا نه ؟ پس از انجام كار ، بـا عجب و غرور ، نتيجه آن را از بين نمى بريم ؟ با منت گذاردن ، اجر كارمان را تباه نمى كنيم ؟ ...
بنابراين ، براى انجام اعمال خوب بايد، به شروط قبولى آن نيز توجه نماييم.
پى نوشت ها :
1- محمدباقر مجلسى ، بحارالانوار ، ج78 ، ص 279
2- همان ، ج 70 ، ص73
معرفت - شماره 24
نقل قول
