«قیمت‌ها همه جا حضور دارند»

[*~* مهسا *~*]

ادعای اصلی کتاب اینست: هر انتخابی که می‌کنیم با قیمت گزینه‌هایی که در برابرمان قرار دارد شکل می‌گیرد آنچه که ما هزینه‌های نسبی ارزیابی کرده و در برابر منافع اندازه‌گیری می‌کنیم. برخی اوقات، بده‌بستان‌ها شفاف و سرراست هستند، از قبیل زمانی که یک نوشیدنی مورد علاقه خود را خریداری می‌کنیم. اما دختر زباله جمع‌کن هندی شاید از ماهیت معامله خود آگاه نباشد. با دانستن اینکه کجا به دنبال قیمت‌هایی باشیم که زندگی ما را هدایت می‌کند (و درک تاثیر اقدامات ما بر قیمت‌هایی که در برابرمان ردیف شده است) نه فقط به ما کمک خواهد کرد تا تصمیمات‌مان را بهتر ارزیابی کنیم. بلکه قیمت‌هایی که ما به عنوان افراد و جوامع پیش روی خویش داریم، چگونه قیمت‌ها ما را به حرکت وامی‌دارد، چگونه با حرکت ما در این یا آن مسیر، قیمت‌ها تغییر می‌کنند، دیدگاه قدرتمندی برای آشکارساختن تاریخ ارائه می‌دهند

[*~* مهسا *~*]

تقریبا دو دهه پیش، زمانی که لورنس سامرز اقتصاددان ارشد بانک جهانی بود، نام خویش را در زیر یادداشتی امضا کرد که پیشنهاد می‌داد برای کشورهای ثروتمند منطقی است زباله‌های خود را به کشورهای فقیر صادر کنند. او گفت چون دستمزدها در کشورهای فقیر ارزان‌تر است، آنها زیان کمتری می‌بینند اگر کارگران بیمار شده یا بمیرند. یادداشت می‌گفت «منطق اقتصادی در پشت تخلیه ضایعات سمی در کشوری که پایین‌ترین دستمزد را دارد، بی‌نقص است و باید چنین واقعیتی را بپذیریم.» به علاوه، در کشوری فقیر با سایر مشکلات، آلودگی اهمیت کمتری دارد: «نگرانی نسبت به عاملی که باعث یک در یک میلیون تغییر در احتمال سرطان پروستات می‌شود، ظاهرا در کشوری بسیار بالاتر است که مردم زنده می‌مانند تا دچار سرطان پروستات شوند تا کشوری که مرگ و میر کودکان زیر 5 سال آن 200 در هزار است.»

[*~* مهسا *~*]

این یادداشت که چند ماه پیش از نشست سران زمین 1992 سازمان ملل در ریودژانیرو به بیرون درز کرد برای منتقدان مسجل ساخت که بانک جهانی معتقد است، کشورهای فقیر زباله‌دانی هستند. خوزه لوتزنبرگر فقید وزیر محیط زیست وقت برزیل در نامه‌ای به سامرز نوشت استدلال « کاملا منطقی بوده؛ اما کلا ابلهانه است» الگور معاون ريیس‌جمهور که خشمگین شده بود شانس سامرز را برای اینکه ريیس شورای مشاوران اقتصادی بیل کلینتون شود از بین برد. سامرز پوزش خواست و توضیح داد، قصد این یادداشت ارائه «نظر متقابل کنایه‌داری» بوده است تا تفکر تحلیلی درباره تجارت زباله را داغ کند

[*~* مهسا *~*]

حرف لوتزنبرگر یک نکته مهم داشت. دستمزدها تنها معیار ارزش مردم نیست. قیمت سروکار داشتن با زباله در کشورهای محروم اغلب صفر است نه چون که شهروندانشان اهمیتی به آلودگی نمی‌دهند، بلکه چون دولت‌های‌شان قوانین جلوگیری از آلودگی را اجرا نمی‌کنند. اما در نوشته سامرز نیز نکته قدرتمندی وجود داشت: محیط بدون آلودگی در کشورهای فقیرتر ارزشمندی کمتری از سایر چیزها مثل مدرسه دارد که در ملت‌های ثروتمندتر این قبیل چیزها فراوان‌تر هستند. بیشتر ملت‌های در حال توسعه با معامله کردن زباله بیشتر در ازای شانس ساختن یک مدرسه اضافی، منافع خویش را حداکثر می‌سازند

[*~* مهسا *~*]

بیشتر ما به قیمت‌ها در بستر گشت و گذارهای خرید فکر می‌کنیم. در بازارها، قیمت‌ها آنچه را مصرف می‌کنیم جیره‌بندی می‌کنند و ما را هدایت می‌کنند چگونه منابع را بین بسیاری از خواسته‌هایمان تخصیص دهیم. قیمت‌ها به ما گوشزد می‌کنند تا اولویت‌ها را درون محدویت‌های بودجه‌ای‌مان تعیین کنیم. دقیقا همان‌طور که قیمت‌ها الگوهای خرید ما را هدایت می‌کند، تصمیماتی که شرکت‌ها می‌گیرند تا آنچه ما می‌خریم را بسازند، آنها را قادر به تامین تقاضای ما با عرضه خودشان می‌کند. اینگونه است که بازارها اقتصاد سرمایه‌داری را سازماندهی می‌کنند. اما قیمت‌ها نه فقط به چیزهایی که در فروشگاه می‌خریم متصل بوده، بلکه در همه جا حضور دارند. در هر تقاطعی، قیمت‌ها به ما هشدار می‌دهند که این انتخاب یا آن انتخاب را بکنیم. از یک جهت، این بدیهی است: هر تصمیمی به انتخابی در بین اختیارات منجر می‌شود که ما ارزش‌های متفاوتی برایشان قائل هستیم. اما شناسایی این قیمت‌ها به ما اجازه می‌دهد تا تصمیماتمان را به طور کامل‌تری درک کنیم. آنها را می‌توان به صورت پولی، نقدی یا اعتباری اندازه‌گیری کرد. اما هزینه‌ها و فایده‌ها را همچنین می‌توان بر پایه عشق، زحمت یا زمان تعیین کرد

[*~* مهسا *~*]

در واقع مهم‌ترین واحد پولی ما فرصت است. هزینه قبول یک عمل یا پذیرش هر مسیر عبارت است از بهترین گزینه در دسترس دیگر كه از دستمان رفته. قیمت یک برش پنج دلاری پیتزا تمام چیزهای دیگری است که می‌توانستیم با پنج دلار به دست آوریم. قیمت ازدواج شامل همه چیزهایی می‌شود که می‌توانستیم انجام دهیم اگر مجرد باقی می‌ماندیم. یک روز ناگهان به دام عشق و دوستی افتاده و مغلوب می‌شویم. سال‌های بعد متعجب می‌شویم که چه اتفاقی افتاد آزادی خود را در قربانگاه مبادله کردیم. اقتصاددانان این را «هزینه فرصت» می‌نامند. با ارزیابی هزینه‌های فرصت، زندگی‌های خود را سامان می‌دهیم. دختر زباله جمع‌کن در دهلی به محض اینکه به دنیا آمد باید بر سوگیری تثبیت‌شده والدین هندی که به سقط جنین گسترده جنین دختر انجامیده است غلبه كند

[*~* مهسا *~*]

سرشماری سال 2001 هند، 927 دختر هندی زیر شش سال را در برابر 1000 پسر ثبت کرده است. این را مقایسه کنید با 1026 دختر در 1000 پسر در برزیل و 1029 دختر در 1000 پسر در آمریکا. سوگیری به علت تحلیل عمیقا نامطلوب هزینه-فایده است: در حالی که پسر داشتن به معنای اداره کردن اموال خانواده و مراقبت از والدین در سنین پیری است، دختران را باید شوهر داد که نیازمند جهیزیه کمرشکن است. دولت‌های ایالتی هند برای اصلاح و متوازن کردن انگیزه‌ها، برنامه‌های مبارزه با فقر را با هدف افزایش میل والدین به داشتن دختر شروع کرده‌اند. در سال 2008 دهلی یک برنامه سپرده‌گذاری 10000 روپیه در حساب دختران تازه به دنیا آمده در خانواده‌های فقیر را شروع کرد- با بزرگ شدن و رفتن دختران به مدرسه، مبالغ بیشتری پرداخت می‌شود. هدف از این کار ایجاد تکیه‌گاه منابعی برای آنها است تا ازدواج کرده یا تحصیلات عالیه را دنبال کنند. برنامه بیمه اجتماعی در سال 2006 در هاریانا شروع شد که به والدینی که فقط دختر دارند 500 روپیه در ماه بین سن 55 و سن 60 سالگی می‌پردازد، زمانی که مستمری عمومی دولت جایگزین آن خواهد شد.

[*~* مهسا *~*]

من گفت‌وگوی چند سال پیش با یک مهاجر غیرقانونی در استاکتن کالیفرنیا را به یاد می‌آورم. آن زمان در وال استریت ژورنال کار می‌کردم و درباره جمعیت اسپانیولی آمریکا گزارش می‌نوشتم. این مهاجر درباره برتری‌های نسبی قاچاق کردن دو بچه‌اش از مکزیک به من آموخت یعنی انتخاب بین پیاده‌روی بسیار دشوار از میان صحرا یا عبور از پاسگاه قانونی با استفاده از اسناد جعلی. انتخاب دشواری بود. او با چیدن مارچوبه، آلبالو و هر چیز دیگری که در دره سان خواگین کالیفرنیا عمل می‌آمد نمی‌توانست ساعتی بیشتر از 8 یا 9 دلار به دست آورد. او مجبور بود حدود 1500 دلار به یک «راه بلد» بپردازد تا بچه‌ها را از میان صحرا عبور دهد. با این حال او حساب کرد که پیدا کردن یک قاچاقچی با اسناد تقلبی که آنها را از میان نقاط بازرسی مرزی عبور دهد حدود 5000 دلار در هر بچه برایش خرج برمی‌دارد

[*~* مهسا *~*]

طی پانزده سال گذشته، بودجه گشت مرزی تقریبا پنج برابر شده است. میانگین هزینه راه بلدها طبق آن به حدود 2600 دلار در سال 2008 افزایش یافته است. در عین حال قیمتی که به شدت افزایش یافت به صورت عبور از مرزی است که سابق بر این کمتر از یک روز در اطراف سان‌دیگو وقت می‌برد و اینک از میان صحرای آریزونا بین سه تا چهار روز طول می‌کشد. در 1994 تعداد 24 مهاجر در تلاش برای گذشتن از مرز مردند. در سال 2008 آمار مرده‌ها به 725 نفر رسید. محاسبه مهاجرانی که من از آنها سخن می‌گویم به حد کافی روشن بود. شخصی که می‌خواهد بچه‌های خود را از طریق پست بازرسی به آمریکا بیاورد، باید مدت طولانی‌تر کار کند تا قیمت عبور را به دست آورد. اما این کار خطر مردن بچه‌هایش در امتداد مسیر را کاهش خواهد داد.

[*~* مهسا *~*]

بحث بین آمریکایی‌ها درباره مهاجرت غیرقانونی ماهیتا بحث درباره قیمت‌ها است. منتقدان، مهاجران غیرقانونی را متهم به پایین آوردن دستمزد کارگران آمریکایی می‌کنند چون که همان شغل را با دستمزد کمتری انجام می‌دهند. آنها می‌گویند مهاجران بار مالی بر ساکنان آمریکا تحمیل می‌کنند چون خدمات عمومی مثل تحصیلات برای فرزندانشان و خدمات پزشکی اضطراری دریافت می‌کنند