►♥◄حلقه‌ی گم‌شده در روابط همسران ►♥◄

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

نظام راهکارها جهت حاکمیت عدالت‌سالاری در روابط زوجین


راهکارهایی جهت تحقق حاکمیت عدالت‌سالاری در روابط زوجین پیشنهاد می‌گردد:

تنظیم برخوردها، روابط و مناسبات عمومی ‌و خصوصی هر یک از زوجین با یکدیگر به مقتضای عدالت در روابط اعضای خانواده.

رجوع به داوری حَکَم (خویشاوندان) برای رفع اختلاف و رضایت قلبی و عملی به نتیجه‌ی آن و تلاش در بهبود روابط بر پایه‌ی عدالت.

از راه‌های پیشگیری و مبارزه با پدیده‌ی مردسالاری یا زن‌سالاری در خانواده و حاکمیت اصل عدالت‌سالاری، گفت‌وگو و مراقبت از شیوه و نوع برخوردها نسبت به یکدیگر است.

بسیاری از مرزشکنی‌ها و حرمت‌ستیزی‌ها، از ناشناخته بودن عواطف، احساسات و خواسته‌ها و انتظارات زوجین از یکدیگر ناشی می‌شود.

زن و مرد چنانچه به نیازها و مطالبات به‌حق یکدیگر و نیز روحیات و خلق‌وخوی هم آشنایی کامل داشته باشند، به تدریج دوئیت‌ها رنگ می‌بازد، محبت و صفا، یگانگی و یکرنگی، خلوص و عشق بین آن دو تقویت می‌گردد و روابط سلطه‌جویانه به دوستی و احساس نیاز به مشارکت و همدلی و هم‌فکری در اداره‌ی خانه و تربیت فرزندان بدل می‌شود.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

در بسیاری از مواردی که مرد از روی اشتباه یا خودخواهی، به تندخویی و سلطه‌جویی متمایل می‌شود،

-اگر همسر در موقعیت مناسب با او به گفت‌وگو بنشیند
-و گرفتاری‌ها و رنج‌های خود را در داخل زندگی و در اداره‌ی امور فرزندان، با او در میان بگذارد
-و اشتباهات او را با زبانی نرم، مستدل و قانع‌کننده به او گوشزد کند؛

چه بسا شوهر در رویه‌ی خود تجدید نظر کند و دست از لجاجت و ستم بردارد.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

همچنین در مواردی که زن از آنچه وظیفه‌ی قانونی و واجب او در برابر شوهر است، سر باز زند و برتری‌جویی و سلطه‌طلبی پیشه کند، بدیهی است چنین پدیده‌ای به سرعت پایه‌های زندگی زناشویی را تضعیف می‌کند.

بهترین راه چاره برای چنین معضلی، راهکار درون‌خانوادگی است و اینکه زن و شوهر خود برای آن راه‌حلی بیندیشند.

مؤید این نظر آیه‌ی 35 سوره‌ی نساء[8] است که راهکاری درون‌خانوادگی ارائه می‌دهد. در این آیه، برای حل مشکل، راهکاری اراده شده است و این خود نشان‌دهنده موافق نبودن دین با پدیده‌ی مردسالاری یا زن سالاری در خانواده است که در موارد نزاع در غیر حقوق واجب، جانب سخن هیچ یک را به صرف اینکه مرد یا زن است، تقویت نکرده است؛

بلکه ایجاد توافق و مسالمت را نخست به خواست و اراده‌ی قلبی آنان و سپس به حکمیت عادلانه‌ی دو نفر از افراد عاقل و دلسوز خانواده‌ی دو طرف، منوط دانسته است و جالب است که ترکیب این هیئت به صورتی است که کاملاً رعایت حق هر یک از زن و مرد شده باشد و هیچ شائبه‌ای از مقدم داشتن بی‌دلیل یکی از آن دو، حتی در ترکیب هیئت حل اختلاف، در میان نباشد و این قطعاً به مصلحت حال و آینده‌ی زندگی مشترک آنان نزدیک‌تر و سودمندتر است.


بهره‌گیری از اصل اخلاقی «خود را به جای دیگری انگاشتن» است که در کلمات معصومان (علیهم السلام) به طور مکرر به مؤمنان توصیه شده است که در حقیقت نسخه‌ی شفابخشی برای بسیاری از مشکلات و مسائل روحی، روانی و اخلاقی موجود در رابطه با دیگران است.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

نتیجه‌گیری


1. در قوانین اسلام، حقوق و تکالیف زن و مرد بر اساس جایگاهی که دارند و هماهنگ با واقعیت‏های هستی و خلقت آنان تنظیم شده است.

2. میان حق و تکلیف، تلازم و تناسب وجود دارد و این دو قابل تفکیک از یکدیگر نیستند؛ چرا که پایگاه و منشأ آن‌ها مبتنی بر عدالت، از سوی خدای متعال وضع شد است.

3. آنچه در یک خانواده اهمیت اساسی دارد، این است که اصل عدالت حاکم گردد. بدین معنا که هر یک از زن و مرد حدود وظایف خود را بشناسد و سعی در مراعات حقوق دیگری کند (تقدم تکلیف‌گرایی بر حق‌مداری).

در واقع از اصل عدالت به مثابه موازنه‌ی میان نظام حق و تکلیف در روابط زوجین یاد می¬شود. این گونه نگاه به مسائل، به معنای رویکرد سیستمی داشتن به مجموعه‌ی قوانین خانواده است.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

پی نوشت ها :


[1]. نساء، آیه‌ی 34.
[2]. مردان سرپرست و نگهبان زنان‌اند به خاطر برتری‌هایی که خداوند برای بعضی نسبت به بعضی دیگر قرار داده است و به خاطر انفاق‌هایی که از اموالشان می‌کنند. زنان صالح زنانی هستند که متواضع‌اند و در غیاب همسر، اسرار حق او را در قبال حقوقی که خدا برای آنان قرار داده حفظ می‌کنند.
[3]. ربانی گلپایگانی، 1382، ص 146.
[4]. صدوق، بی‌تا، ص 674.
[5]. خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَلا تَقفُ ما لَیسَ لَکَ بِهِ عِلمٌ اِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَالفُؤادَ کُلُّ اولئکَ کانَ عَنهُ مَسئولاً» از آنچه نمی‌دانی پیروی نکن؛ چرا که گوش و چشم و دل‌ها همه مسئول‌اند (اسراء، آیه‌ی 36).
[6]. احزاب، آیه‌ی 72.
[7]. نهج‌البلاغه، خطبه‌ی 16.
[8]. «اگر از دشمنی و جدایی بین آن دو بیم داشتید، یک نفر از خانواده‌‌ی مرد و یکی هم از خانواده‌ی زن به عنوان حاکم برگزینید. اگر اراده‌ی اصلاح داشته باشند، خداوند بین آنان موافقت و همدلی به وجود خواهد آورد و یقیناً خداوند دانا و آگاه است.»

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

منابع تحقیق :

1. قرآن کریم
2. نهج‌البلاغه
3. حرعاملی، محمدبن الحسن، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، الطبعه الاولی، 1403‌.
4. صدوق، محمّد بن بابویه، خصال، ترجمه‌ی سید احمد فهری زنجانی، شیراز، انتشارات علمیه اسلامیه، بی‌تا.
5. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر نشر اسلامی، چاپ 24، 1386.
6. نراقی، علی، شرح رساله‌ی حقوق امام سجاد (علیه السلام)، قم، نشر مهدی، چ سیزدهم، 1388.
. www.borhan.ir

منبع : سایت راسخون