نگاهي به آثار اجتماعي جنگ

[تهمینه محمدی* در باغ شهادت را نبندید...*]

از اين پس، تلاش اين گروه ها معطوف به بازسازي آن آرمانشهر از طريق تزريق شرايط گذشته به زمان حال است. آنها حتي با عينك آن دوره به تحليل شرايط جديد مي پردازند، ضمن آن كه به جذب اعضا و نيروهاي جديد نيز توجه خاصي دارند. كوشش براي بازسازي فضاي گذشته موجب مي شود كه ملاك ها و معيارهاي تقسيم بندي در زمان جنگ
بار ديگر به ميان آيد. براي نمونه، شهر و جبهه به منزله دو نمونه ايده آل در مقابل يكديگر قرار مي گيرند [4] شهر چون زندان مخوف و خفقان آوري توصيف مي شود كه در فضاي آن، تنفس امكان پذير نيست و هم زمان براي سنگرهاي در معنا نوراني [5] اظهار دلتنگي مي شود. پس در اين جا شاهديم كه شهر - و در واقع، هويت و ارزش هاي دوره بعد از جنگ - به منزله مظهر پليدي و انحراف توصيف و جبهه به عنوان آرمانشهر و نماد همه پاكي ها تلقي مي گردد. طرح چنين توصيفاتي، يعني آن كه نمي توان اين دو را با هم جمع كرد. از اين رو تلاش گروه هاي مزبور به صورت مرحله ديگري از جنگ و مبارزه درمي آيد.

[تهمینه محمدی* در باغ شهادت را نبندید...*]

با چنين ديدي، طبيعي است كه هر گونه تلاش براي جلوگيري از انحراف موجود در جامعه يا دست كم، كند كردن آن، با فعاليت هاي دوران جنگ در جبهه ها مقايسه شود. در اين تلاش دسته جمعي، مرثيه سرايي جايگاه ويژه اي دارد. اين مرثيه سرايي معمولا براي معصوميتي از دست رفته است، گويي دوره اي سراسر نيكي و فداكاري وجود داشته است كه به دليل خيانت عده اي در داخل يا خارج، از دست رفته و به پيروزي ختم نشده است. در اين اظهار دلتنگي، بعضي از زمان ها، مكان ها، اشياء و چهره ها حالت نمادين پيدا مي كنند. اين مرثيه سرايي به اعضاي گروه ها احساس مظلوميت و البته، انرژي تازه اي براي فعاليت بيشتر و عوض كردن منطق بازي در جامعه مي بخشد.

[تهمینه محمدی* در باغ شهادت را نبندید...*]

نكته درخور توجه آن كه تمامي فعاليت ها رنگ فرهنگي - اجتماعي دارد، اما ممكن است گروه هايي كه اينك به صورت خرده فرهنگ
منتقدي نسبت به روند كلي جامعه درآمده اند، به اقداماتي سياسي دست بزنند تا منزلت اجتماعي بيشتري پيدا كنند. ورود به فاز سياسي تغييري كيفي محسوب مي شود و اين گروه ها، خواه ناخواه، تحت تأثير الزامات دنياي سياست قرار مي گيرند. يعني اعضا ناچار خواهند بود كه در چارچوب منطق حاكم بر سياست، فعاليت كنند. اين دگرگوني به معناي خداحافظي با دنياي آرماني گذشته و ورود به واقع گرايي خاص دنياي سياست است، هر چند ممكن است كه بعضي از رفتارها و تعابير از گذشته به يادگار بماند. از اين پس، تداوم بعضي از رفتارها و تعابير و حتي سخن گفتن از لزوم احياي هويت و ارزش هاي دوره جنگ تاكتيك هايي بيش تلقي نخواهند شد؛ تاكتيك هايي كه براي رقابت و چانه زني به كار مي روند.

[تهمینه محمدی* در باغ شهادت را نبندید...*]

پاورقي
[1] اريك بوتل؛ «به سوي قرائتي نو از شهادت از منظر انسان شناسي و جامعه شناسي»؛ نامه پژوهش؛ شماره 9، تابستان 1377، ص 192.
[2] آنتوني گيدنز؛ جامعه شناسي؛ ترجمه منوچهر صبوري؛ تهران: نشر ني، 1374، ص 407.
[3] اين تقسيم بندي در منبع زير آمده است:
Robert K.Merton, social Theory and Social structure, Newyork: Free press, 1968 , pp . 230 - 246.
[4] بوتل در مقاله خود تقابل اين دو را در زمان جنگ به خوبي نشان داده است. ر. ك.: اريك بوتل، همان، صص 191 - 205.
[5] تعبيري برگرفته از: گل علي بابايي؛ نقطه رهايي؛ تهران: حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي، 1369، ص 137.
درباره مركز
بسمه تعالی
جَاهِدُواْ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
با اموال و جان های خود، در راه خدا جهاد نمایید، این برای شما بهتر است اگر بدانید.
(توبه : 41)
چند سالی است كه مركز تحقيقات رايانه‌ای قائمیه موفق به توليد نرم‌افزارهای تلفن همراه، كتاب‌خانه‌های ديجيتالی و عرضه آن به صورت رایگان شده است. اين مركز كاملا مردمی بوده و با هدايا و نذورات و موقوفات و تخصيص سهم مبارك امام عليه السلام پشتيباني مي‌شود. براي خدمت رسانی بيشتر شما هم می توانيد در هر كجا كه هستيد به جمع افراد خیرانديش مركز بپيونديد.
آیا می‌دانید هر پولی لایق خرج شدن در راه اهلبیت علیهم السلام نیست؟
و هر شخصی این توفیق را نخواهد داشت؟
به شما تبریک میگوییم.
شماره کارت :
6104-3388-0008-7732
شماره حساب بانک ملت :
9586839652
شماره حساب شبا :
IR390120020000009586839652
به نام : ( موسسه تحقیقات رایانه ای قائمیه)
مبالغ هدیه خود را واریز نمایید.
آدرس دفتر مرکزی:
اصفهان -خیابان عبدالرزاق - بازارچه حاج محمد جعفر آباده ای - کوچه شهید محمد حسن توکلی -پلاک 129/34- طبقه اول
وب سایت: www.ghbook.ir
ایمیل: Info@ghbook.ir
تلفن دفتر مرکزی: 03134490125
دفتر تهران: 88318722 ـ 021
بازرگانی و فروش: 09132000109
امور کاربران: 09132000109