۞۩۞ پر زنيم تا ملکوت افق عاشورا...(محرمنامه - دهه اول )۞۩۞

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

صحن ها و درهاي آن
در گذشته، هنگامي كه از باب قبله مي گذشتيد، به صحني كوچك و مربع شكل وارد مي‌شديد كه در شرق آن يك حجره و يك سقاخانه قرار داشت و بر ديوارهاي آن اشعاري به زبان فارسي و حديثي نبوي و در پايان اين نوشته، تاريخ 1304 هجري قمري به چشم مي‌خورد. سپس هنگامي كه مي‌خواستيد به صحن بزرگ برويد، از سالني مربع شكل مي‌گذشتيد كه در غرب آن مقبره مرحوم حاج محمد صادق يكي از متوليان نوسازي حرم و در شرق آن نيز مقبره راجه محمدجعفر هندي قرار مي‌گرفت. هنگام احداث خياباني كه صحن شريف را دربرمي‌گيرد نصف صحن قبله از قسمت غير مسقف تا اول سالن پيشگفته از ميان رفت و باقيمانده اين صحن نيز بعدها در گنجينه حرم ادغام شد. اين محل زماني مسجد و رواق بود و بعدها در سال 1383 هجري قمري (1963 م) كتابخانه ابوالفضل العباس نام گرفت.
مگر در پاره‌اي موارد، اصولا همه كساني كه به نوسازي حرم مطهر امام حسين(ع) پرداختند، حرم حضرت عباس(ع) را نيز نوسازي كردند. سيدعبدالحسين كليددار مي‌گويد:
تاريخ بناي صحن و حرم حضرت عباس (ع) با تاريخ بناي حرم امام حسين(ع) در روزگاران مختلف همپاي و همراه است و بيشتر كساني كه افتخار نوسازي و تزيين در حرم امام حسين(ع) به دست آورده‌اند، به اقداماتي همانند، حرم حضرت عباس(ع) نيز توفيق يافته‌اند.
به هر روي،‌مساحت صحن جامع حرم حضرت ابوالفضل(ع) 9300 متر مربع و مساحت بناي حرم؛ اعم از رواقها و گنبدخانه و ايوان 4370 متر مربع است.
ايوان‌هاي صحن بزرگ: صحن بزرگ داراي چهار ايوان وسيع است. سقف ايوان‌ها داراي مقرنس‌‌كاري و طاق و قوس‌هاي هندسي زيباستو در هر كدام نيز حجره‌اي وجود دارد كه براي مباحثه يا تدريس علوم ديني از آن استفاده مي‌شده است.
اين ايوان‌ها عبارتند از:
1. ايوان بالاسر؛ اين ايوان در غرب صحن قرار دارد و بر بالاي آن اين كتيبه به چشم مي‌خورد: قال الله تعالي: (بسم الله الرحمن الرحيم، إذا جاء نصر الله والفتح و رايت الناس يدخلون في دين الله افواجا فسبح بحمد ربك واستغفره انه كان توّابا).
خداوند فرموده است: بسم الله الرحمن الرحيم، چون ياري خداوند و گشايش بيايدو مردمان را بيني كه گروه گروه به آيين خدا درآيند خداي خود را ستايش و تسبيح گوي و از او آمرزش بخواه كه او توبه‌‌پذير است (سوره نصر) سال 1304 هجري قمري.
در وسط اين ايوان هم كتيبه‌اي است كه اشعاري به زبان فارسي بر آن نوشته است.
گفتني است در اين ايوان درويش‌ها در دهه محرم مجلس عزاداري برپا مي‌داشتند وايوان را سياهپوش مي‌كردند و از ديوارهاي آن شمشيرها و كشكول‌هاي گوناگوني مي‌آويختند. اين گروه را درويش‌هاي حرم حضرت عباس(ع) مي‌ناميدند، در برابر درويش‌هاي ديگري كه در حرم امام حسين(ع) بودند.
2. ايوان شرقي؛ اين ايوان در ضلع شرقي صحن قرار دارد و باب الرضا (باب العلقمي) در زير همين ايوان است. در بالاي ايوان كتيبه‌اي است كه سوره حمد و تاريخ 1304 هجري قمري بر آن نوشته است. اين كتيبه درماه رمضان 1304 هجري قمري نوشته شده و يكي از كاشي‌كاران به نام محمدنادر توكلي درهمان سال اين ايوان را تجديد بنا كرده است.
3. ايوان شمالي؛ در قسمت بالاي اين ايوان كتيبه‌اي است كه تاريخ 1304 هجري قمري بر آن نقش بسته است.
4. ايوان قبله: اين ايوان در مدخل باب القبله است و بر آن كتيبه‌اي به تاريخ 1304 هجري قمري و اثر محمد حسين يزدي به چشم مي‌خورد بر بالاي اين ايوان نيز ساعت زنگدار بزرگي نصب شده است

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

اين بارگاه شاه جهان حقيقت است

اينجا حريم پاك علمدار كربلاست
اين آستان قدس شهيد ره خداست

اينجا حريم حضرت حضرت باب الحوائج است
دولت در مقام و كشايش در اين سراست

اينجا بود مقام شهيدي كه تا ابد
خاكش حيات بخش و هوايش عبير زاست

اين بارگاه شاه جهان حقيقت است
اين جايگاه جلوه انوار كبرياست

اين خاك مشك بيزكه دارالشفا بود
هر ذره‌اش به چشم ملايك چو توتياست

اين جاست جايگاه شهيدي كه تا به حشر
دين خدا و پرچم اسلام از او بپاست

اين جاست جايگاه اميري كه در كرم
كان سخا و ابر عطاويم وفاست

اين جاست جايگاه علمدار لشكري
كز بهر حق عليه ستمگر به پاي خاست

دريادلي غنوده در اين جا كه همچو نوح
در بحر دين به كشتي توحيد ناخداست

سقاي اهل بيت، حسين علي بود
اين تشنه لب كه خاك درش چشمه بقاست

گردد مس وجود تو چون زر در اين مقام
اين بارگاه خشت وجود زكيمياست

آيينه تمام‌نماي حقيقت است
هر دل كه با ولاي ابوالفضل آشناست

حاتم كه گشت شهره آفاق از سخ
در آستانه كرمش كمترين گداست

آن كس كه سر زفخر بسايد بر آسمان
اين جا كه مي رسد ز ادب قامتش دوتاست

آب فراتتا به ابد شرمگين بود
از تشنه‌اي كه ساقي و سقاي كربلاست

در روز حضر فاطمه گردد شفيع خلق
در دست وي دو دست بود كز بدن جداست

از اين مصيبتي كه به آل نبي رسيد
تا روز رستخيز به پا پرچم عزاست

امروز هر كه خدمت آل علي كند
فردا شفيع او به صف حشر مرتضاست

بر طبق امر آيت حق (حضرت حكيم)
آن كس كه حكم او به همه شيعيان رواست

شد اين ضريح ساخته در شهر اصفهان
شهري كه اگر جهان هنر خوانمش سزاست

تاريخ اين ضريح (طلايي) چنين سرود
عباس ميرجنگ و علمدار نينواست

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

يارب اين بارگه كيست كه خورشيد سما
هر سحرگه كند از خاك درش كسب ضيا

يا رب اين مرقد پرنور مطهر از كيست؟
كه به تعظيم درش پشت فلك گشته دو تا

ياربت اين اختر تابان زكدامين برج است
كه منور بود از راي منيرش بيضا

يارب اين گوهر رخشان زكدامين درج است
كزنظرها همه چون گنج بود ناپيدا

يارب اين صحن و رواق و حرم از حضرت كيست
كه از خاك در او كون و مكان يافت بها

صحن جانبخش ابوالفضل كه در رتبه او
عقل و وهمند دو حيرت زده چون من شيدا

اين همان صحن شريف است كه از فرط شرف
خادمش را به سر چرخ برين باشد پا

اين همان بارگه عرش مثال است كه نيست
گر كني هندسه جز عرش برينش همتا

گوهر درج امامت، شه جمشيد غلام
اختر برج ولايت مه خورشيد لقا

ماه تابان بني هاشم عباس علي
كز غلاميّ درش فخر كند بر دارا

اندرين صحن مقدس كه بود كعبه جان
سعي كن تا كه مقامي به كف آري به صفا

اين همان منظر پاك است كه سرگردان است
چرخ از بهر طواف در او صبح و مسا

از سر شوق اگر پاي در اين صحن نهي
دستت از غيب بگيرند به هر رنج و عنا

گر تو را رنج به جان باشد اين جاست علاج
گر تو را درد به دل باشد اين جاست دوا

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

عباسم ...
عباسم و خون حسین در بدن دارم
صد باغ گل بر پیکر از زخم تن دارم
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
اگر شود نشان تیر چشم خونبارم

دست از حسین ابن علی برنمی‌دارم
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
دریا ز خونِ دیده‌ام گشته گلباران
پیشانیم را بشکنید ای ستمکاران
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
سقّایم و جاری بود خون ز کام من
در محضـر زهـرا بود این کلام من
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
در موج دریا بر تنم، التهاب افتاد
تصویر لبهای حسین روی آب افتاد
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
بر کام خشک تشنگان میکنم زاری
اشک سکینه گشته از چشم من جاری
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم
با آنکه در دریای آب لب نکردم تر
خجلت ز اصغر می‌کشم تا صف محشر
با حسینم تا که هستم، این دو چشمم، این دو دستم

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

ازالقاب حضرت ابوالفضل العباس(علیه السلام)

قمر بنى‏هاشم: بهره‏ مندى بسيار عباس از جمال و جلال و سيماى
سپيد و زيبا و سيرت سبز و نورانى، زمينه ‏ساز اين لقب است.



باب الحوائج: کريمى از دودمان کريمان که چون حاجتمندى سوى او
روى کند، خواسته‏ هايش را برآورده مى ‏سازد.

طيار: بيانگر مقام و عظمت‏ حضرت عباس(ع) در فضاى عالم قدس و
بهشت جاودان است.

الشهيد: شهادت، که نشان نمايان ابوالفضل(ع) است و در چهره
حيات او درخشندگى بسيار دارد، زمينه ‏ساز اين لقب است

سقا : دلاورى عباس در صحنه هاى حيرت‏ آور آبرسانى به تشنگان،
سبب اين لقب شد.

سپه سالار: صاحب لواء يا سپه سالار لقب بزرگترين شخصيت

نظامى است و عباس در روز عاشورا اين لقب را از آن خود ساخت.

پرچمدار و علمدار: يادآور دلاوى و حفظ لشکر در برابر دشمن است.
علمدارى عباس(ع) اين لقب را برايش به ارمغان آورد.

از ديگر لقبهاى حضرت ابوالفضل(ع)

ابوقربه (صاحب مشک)، عميد (ياور دين خدا)، سفير (نماينده حجت
‏خدا)، صابر(شکيبا)، محتسب (به حساب خدا گذارنده تلاشها)،
مواسى (جانباز و مدافع حق) و مستعجل (تلاشگرى مهربان در
برآوردن حاجات ديگران)می باشد

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

مقام دست راست حضرت ابوالفضل(ع)

والله إنْ قطعتمُ یمینی

إنّی أُحامی أبداً عن دینی

و عن إمامٍ صادقٍ الیقین

نجل النبیّ الطّاهر الأمین

چنان که از نامش پیداست محلّی است که دست راست قمر منیر بنی‌هاشم در آنجا از تن جدا شده و امروزه میان محلّه باب بغداد و محلّه باب الخان قرار گرفته و دارای صندوقی از برنز است.

مقام دست چپ حضرت ابوالفضل(ع)

یا نفس لاتخشی من الکفّار

و ابشری برحمه الجبّار

مع النّبیّ السیّد المختار

قد قطعوا ببغیهم یسار

فأصلهم یا ربّ حرّ النار

در فاصله 50 متری درِ قبله صحن حضرت ابوالفضل(ع) و در نزدیکی دهانه بازار باب الخان، مقامی قرار دارد که می‌گویند دست چپ علمدار کربلا، ابوالفضل العباس در آنجا افتاد و دارای صندوق کوچکی است که با قطعات کوچک آیینه‌کاری شده و از برنز می‌باشد.

[خادمه زینب کبری(س)]

بیا که بار امانت بمنزل افتاده

بیا که کشتیت ای نوح در گل افتاده

زراه لطف قدم نه دمی ببالینم

که سخت کار من اینجا به مشگل افتاده

زشوق اینکه رسد موجی از محبت تو

دلم چوگوهر خونین بسا حل افتاده

بدآنطریق که جان میدمند بر ابدان

محبت تو پریروی در دل افتاده

به مجلسم چونهی پا بهوش باش ایگل

که مست نرگس چشمت به محفل افتاده

به ناب خرمن زلفت دلم گرفته مکان

خبر دهید که آتش به حاصل افتاده

به چشم منتظرم تبر خورده صد افسوس

برای دیدنت این خار حائل افتاده

چنانکه پای درختان حسان ثمر ریزد

دو دست پور علی در مقابل افتاده

[خادمه زینب کبری(س)]

تا تو بودی خیمه ها آرام بود

دشمنم در كربلا نا كام بود

تا تو بودی من پناهی داشتم

با وجود تو سپاهی داشتم

تا تو بودی خیمه ها پاینده بود

اصغر شش ماهه من زنده بود

تا توبودی خیمه ها غارت نشد

بعد تو كس حافظ یارت نشد

تا تو بودی چه ره ها نیلی نبود

دستها آماده سیلی نبود

تا تو بودی دست زینب باز بود

بودنت بهر حرم اعجاز بود

تا كه مشكت پاره و بی آب

دشمن بر كینه ات شاداب شد

[خادمه زینب کبری(س)]

سوغات تو از علقمه آیا بخورد تیر ؟

یک مشک پر از حسرت لبها بخورد تیر ؟

با دست رشیدت که در آغوش کشیدیش

این آرزوی توست مبادا بخورد تیر

تا چند قدم مانده به بی تابی طفلی

تو آمدی و آمدی .... اما بخورد تیر

حالا که به این خیمه تشنه نرسیدی

تو خواسته ای آن قد و بالا بخورد تیر

تو خواسته ای دست ترت را که بیفتد ...

چشمی که رسیده است به دریا بخورد تیر

تو خواسته ای حال که آبی نرساندی

سرتا سر شرمندگی ات را بخورد تیر

تو خواسته ای تا همه دار و ندارت

پیش قدم حضرت زهرا بخورد تیر

[خادمه زینب کبری(س)]

از کاروان خسته به گوشم صدا رسید
سعی و صفا رها شده و نینوا رسید

فریاد قدسیان همه شد تا فلک بلند
شادی گذشت، موسم درد و بلا رسید

طفلان تشنه‌لب همگی العطش زنان
فریادشان بلند شد و تا خدا رسید

بشنو از آن گلو که نبی بوسه زد بر آن
کارش در این دیار بلا تا کجا رسید

در آن میان صدای علی‌اکبر جوان
آن قدر شد بلند که حالا به ما رسید

امید آب نیست، هلاتشنگان بهوش
هنگام التماس به دست دعا رسید

حالا من و تو در غم اینان چه می‌کنیم
از این همه هجوم به قرآن چه می‌کنیم