چگونگى شهادت امام رضا (عليه السلام )

شهادت حضرت امام رضا (عليه السلام ) را مختلف نقل كرده اند چون دست هاى مرموزى در كار بوده كه خواسته اند حقيقت شهادتكشف نشود و يا مقصر اصلى شناخه نشود.
مرحوم شيخ مفيد چنين نقل مى كند:
حضرترضا (عليه السلام ) در مورد انحارف دو برادر فضل بن سهل و برادرش حسين ين سهل كهنقش و نفوذ بسيار در اركان دولتى داشتند با ماءمون بر ضد آن حضرت تحريك نمودند وراءى ماءمون را در مورد آن حضرت دگرگون ساختند تا اين كه او را به تصميم بر قتلامام رضا (عليه السلام ) وادار كردند.
به طورى كه روزى حضرت رضا (عليه السلام ) با ماءمون غذا خوردند و حضرت بر اثر آن غذا بيمار شد ماءمون خود را به بيمارى زد تاوانمود كند كه دستى در كار نبوده بلكه آن به طور طبيعى نامناسب بوده و هر دو رابيمار كرده است .
و همين موجب شهادت حضرت رضا (عليه السلام ) گرديد.
سپسمرحوم شيخ مفيد مى نويسد:
محمد بن على بن حمزه از منصور بن بشير از برادرش عبد اللهبن بشير روايت كرده كه گفت ماءمون به من دستور داد ناخن هاى خود را بلند كنم و اينكار را براى خود عادى نمايم و براى كسى درازى ناخن خود را آشكار ننمايم من نيز چنانكردم سپس مرا خواست و چيزى بمن داد كه به تمرهندى شباهت داشت و به من گفت اين را بههمه دو دست خود بمال من چنان كردم سپس برخاست و مرا به حال خود گذارد و پيش حضرترضا (عليه السلام ) رفته گفت حال شما چگونه است حضرت فرمود اميد بهبودى دارم .
ماءمون گفت من نيز بحمد الله امروز بهترم آيا هيچ كدام از پرستاران و غلامانامروز نزد شما آمده است حضرت فرمود نه .
ماءمون خشمگين شد بر سر غلامانش فريادكشيد كه چرا به حال آن حضرت رسيدگى نكرده سپس ماءمون گفت هم اكنون آب انار بگير وبخور كه براى رفع اين بيمارى چاره اى جز خوردن آن نيست .
عبد الله بشير مى گويد
: ماءمون به من گفت براى ما انار بياور من چند عدد انار حاضر كردم ماءمون گفت يا دستخود آن را فشار بدهيد من فشردم . ماءمون آن آب انار فشرده را به دست خود به حضرت رضا (عليه السلام ) خورانيد و همن سبب وفات آن حضرت شد و از اين ماجرا دو روز بيشتر نگذشت كه آن حضرت وفات كرد.
((سيره چهارده معصوم ، ص 735نقل از ترجمه ارشاد شيخ مفيد، ج 2، ص 260 و 261)).