آخرین سفیر آسمانی : هفتاد درس در ثبوت و اثبات زنده بودن و امامت حضرت مهدی علیه السلام

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

از این رو حضرت مهدی علیه السلام علاوه بر حفظ امانات الهی، امانات ما را نیز نگاه می دارد.
ص: 60

---

1- بحارالأنوار، ج 99، ص 176.
پژوهش ما قالها أحد ممن يعتا چند قبر أمير المؤيميين أو أكبر من الأنبية صلوات الله عليهم، إنه وقع في درج ثور وطبع عليه بطابع محمد صلی الله علیه وآله ، حتى يسلم إلى القائم علیه السلام ، فلقي صاحبه البشرى و التحتية و الكرامة و هنيه التيار السلام عليك يا أمين الله في أرضه.و خودآزمایی
امانتی را که آسمان ها و زمین از کشیدن آن سر باز زدند، با توجه به تفاسیر توضیح دهید.
ماجرای حدیث پیامبر که فرمود: «لَا يُؤَدَّى عَنَى إِلَّا أَنَا أؤ عَلَى »(1)چیست ؟
ص: 61

---

1- سنن النسائی، ج 5، ص 128.
درس 15 : حضرتش در این جهان فصل الخطاب
خسته نشدی از این هیاهو؟ کلام آخر کجاست که به آن دل ببندی و آسوده شوی؟ سر به آرامش بر بالين يقين بگذاری و از توفان سرگردانی به ساحل نجات برسی! فصل الخطاب کجاست؟

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

وقتی خدا بخواهد با بندگانش سخن گوید، به زبان فرستادگانش با آنان سخن می گوید، زیرا آنان «لسان الله»هستند. امام عصر سلام الله عليه دراین باره فرمودند:
بدان که خدای عزوجل آنگونه که چشم ببیند با مردم گفت وگو نمی کند و روبه رو با آنها سخن نمی گوید، به جای آن خدای جل جلاله فرستادگانی از جنس و صنف خودشان بر آن ها بر می انگیزد.(1)
شرط اول ارتباط با خدا، وجود فرستادگانی به زبان مردمان است،
ص: 62

---

1- كمال الدین و تمام النعمة، ج 2، ص 507.
تا برای مردم، کلام الهی را بیان کنند.
«وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ اِلابِلِسان قَوْمِهِ لیبیِّن لَهُمْ »(1)
اما مردمان به یک زبان سخن نمی گویند. هزاران زبان و لهجه میان انسان ها وجود دارد، خصوصا در شریعت اسلام که گستره آن همه عالمیان را در بر می گیرد.
«تَبارَکَ الَّذی نَزَلَ الْفُرْقَانُ علی عَبْدُهُ لیکُون للعالمین نذیرا »(2)
باید درهر زمان کسی باشد که بتواند با هر زبان و لهجه با مردم سخن گوید.
از این ویژگی در روایات به «فصل الخطاب»یاد شده است.
از اباصلت هروی نقل شده که حضرت رضا علیه السلام با مردم به زبان های ایشان گفت وگو می کرد. به خدا سوگند که از نظر لغت و زبان فصیح ترین و داناترین مردم بود. روزی به آن بزرگوار عرض کردم ای پسر رسول خدا از دانش شما به این لغت ها با وجود اختلافات آنها در شگفتم. حضرت فرمود:ای اباصلت! من حجت خدا برخلق او هستم و حق تعالی حجتی بر قومی قرار ندهد که زبان های ایشان را نشناسد. آیا کلام امیرالمؤمنین علیه السلام به تو نرسیده که فرمود: «فصل الخطاب»به ما داده شده است؟ و آیا فصل الخطاب غیر از شناخت لغتها است؟(3)
ص: 63

---

1- ابراهيم /4.
2- الفرقان /1.
3- عيون أخبار الرضا البر، ج 2، ص 228.«كَانَ الرِّضَا لَا يُكَلِّمُ النَّاسَ بلغاتهم وَ كَانَ وَ اللَّهِ أَفْصَحَ النَّاسِ وَ أَعْلِمْهُمْ بِكُلِّ لسان ولغةٍ . فَقُلْتُ لَهُ يَوْماً : یا ابْنِ رسُول اللَّهِ انَّی لأعجبُ مِنْ مَعْرِفَتِكَ بِهَذِهِ اللُّغَاتِ عَلَى اخْتِلَافِهَا قَالَ يَا أَبَا الصَّلتِ أَنَا حُجة اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ ما كانَ اللَّهُ لِيتَّخذ حُجة عَلَى قَوْمٍ وَ هُوَ لَا يَعْرِفُ لُغَاتِهِمْ . أَوْ مَا بَلَغَک قَوْلِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام: أُوتِينَا فَصْلَ الْخِطابِ ؟ هَلْ فَصْلِ الْخِطَابِ إِلَّا مغرقة اللُّغَاتِ ؟
این جایگاه امروز باید در وجود مقدس حضرت صاحب الأمرعلیه السلام یافت. در دعایی که یونس بن عبدالرحمن از امام رضا برای دفع بلا از حضرت صاحب الأمر نقل کرده، اشاره به این مقام دارد:
اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنْ وَلِيِّكَ وَ خليفتك عَلَی خَلقِكَ وَ لِسَانِکَ الْمُعَبِّرُعَنْكَ .(1)

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

پژوهش و خودآزمایی

آیا فصل الخطاب معنای دیگری نیز دارد؟
آیا نمونه ای از سخن گفتن امامان به زبان غیر عربی می شناسید؟
ص: 64

---

1- مصباح المتهجد، ج 1، ص 409.
درس 16 : دین حق را او مبیّن آمده
اختلاف در دین دست کم پس از شهادت رسول خدا، از مسلمات تاریخ است. در این میان بدیهی است که دین موردنظر خداوند، یکی از این قرائت هااست نه بیشتر. آیا خداوند مردم را در این اختلافات، تنها می گذارد و دست آنها را نمی گیرد؟
دین اگر برنامه زندگی خداپسندانه برای انسان ها باشد، یکی بیش نیست؛ زیرا خدا یکی است، پس ناگزیر دین نیز باید یکی باشد.
این مطلب مورد تأیید کلام الله نیز هست.
«انَّ الذّینَ عِنْدَ اللَّهِ الاِسْلامُ »(1)
البّته راه و روش دستیابی به این برنامه جامع متفاوت است، لذا یهودیت، مسیحیت، اسلام و غیره بر فرض عدم تحریف، شرایع هستند،
ص: 65

---

1- آل عمران / 19.
نه ادیان مختلف. برای روشن شدن مطلب، رودخانه بزرگی را در نظر بگیرید که در درهای جاری است و فقط از مسیرهای مخصوصی می توان به آب آن دسترسی داشت. عرب به این دسترسی ها «شریعه»می گوید. پس یک رودخانه که همان دین باشد، بیشتر نیست اما راه های دسترسی به آن متفاوت است که به آنها شریعت می گویند.

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

خدای متعال پنج شریعت برای دین قرار داده است و برای هر شریعتی پیامبری معین کرده که عبارتند از: نوح، ابراهیم، موسی و عیسی و محمد علی نبینا و آله و عليهم السلام. لذا پنج پیامبر صاحب شریعت، مردم را به اسلام دعوت کردند. به عنوان مثال، حضرت ابراهیم در وصیت خود به فرزندانش فرمود:
«ووصَّی بِهَا ابراهیمُ بَنیهِ ویعقُوبُ یا بنی انَّ اللَّهِ اصطفی لکم الدِّین فَلا تَمُوتُنَّ الَّا وانتم مُسْلِمُونَ »(1)
از طرفی دین باید خیلی گسترده باشد، زیرا زندگی بسیار گسترده است و هر روز نیز بر گستردگی زندگی و مسائل آن افزوده می شود. لذا به حکم عقل در هر زمان به کسی نیاز داریم که راه و روش زندگی در آن زمان و پاسخ به مسائل جدید را به انسان ها بیاموزد. حکمت ارسال بقية انبیاء و حجج الهی که تعداد آنها به هزاران نفر می رسد، تبلیغ و تبیین این پنج شریعت است. شریعت ختميه حضرت خاتم الأنبياء نیز از این قاعده مستثنی نیست و امروز حضرت ولی عصر علیه السلام مبلغ و مبین آخرین شریعت الهی است.
در نامه امام عصر ارواحنا فداه به خط سعدبن عبدالله آمده است:
ص: 66

---

1- البقرة / 132.
خدای عزوجل فرماید: «الم، آیا مردم گمان برند، به محض اینکه گویند، ایمان آوردیم رها می شوند و آزمایش نشوند؟».چگونه در فتنه و در سرگردانی تردید می افتند؟ از چپ و راست می روند و از دیانت دست بر می دارند. آیا شک دارند؟ یا با حق عناد می ورزند؛ یا آنچه در روایات درست و اخبار صحیحه آمده، نمی دانند؟ یا می دانند و فراموش کردند که زمین از حجت آشکار یا نهان خالی نمی ماند.(1)

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

پژوهش و فانه عزوجل

با توجه به آیات قرآن، اسلام مورد رضای الهی کدام است؟
اسلام به چه معناست؟
ص: 67

---

1- کمال الدین، ج 2، ص 511«فَاِنَّهُ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ : الم أَحَسبَّ الناسُ أَنْ يُتر کُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهْمُ لَا يُفْتُنونَ ، كَيْفَ يَتَسَاقَطُونَ فِي الْفِتْنَةِ ؟ وَ يَتَرَدَّدُونَ فِي الْحِيرَةَ ؟ وَ يأخُذُون یمیناوَ شِمالاً، فَارَقُوا دِينِهِمْ ، أَمْ ار تابُوا ، أَمْ عائدوا الْحَقِّ ، أَمْ جَهِلُوا مَا جَاءَتْ بِهِ الرِّوَايَاتُ الصاَدقَةِ وَ الْأَخْبَارُ الصَّحِيحَةِ ، أَوْ عَلِمُوا ذَلِكَ فتناسؤا مَا يَعْلَمُونَ انَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجۃ أَمَّا ظَاهِراً وَ إِمَّا مَغْمُوراً »
درس 17 : یاد مُنعِم را چو نعمت پاس دار
کدام انسان است که مواجه شود با کسی که به او لطفی کرده، آنگاه تشکر از او را به حکم عقل، لازم نداند؟ کمترین درجه شكر نعمت، تذکر نعمت است که انسان در هر فرصتی از نعمت و نعمت دهنده به نیکی یاد کند و یاد او را زنده بدارد.
انسان ها به مانند ماهیان در اقیانوس، در نعمت های بی شمار الهی، غوطه ور هستند.
«وَانٍ تَعُدُّوا نِعَمِهِ اللَّهِ لا تُحْصُوها انَّ اللَّهَ لَغَفُورُ رحیم »(1)
این غرق نعمت بودن، سبب و حجاب شده که انسان سه چیز را نبیند:
یکی خود نعمت را، زیرا عادت بشری این گونه است، چیزی را که
ص: 68

---

1- النحل /18.
دارد، ذاتی می پندارد. این همان حجاب عادت است، که انسان را از حقیقت داشته های عاریتی اش، غافل می کند.
دوم غفلت از این نکته که نعمت های الهی غیر قابل شمارش است. به اینمعنا که اگر به تعدادی از نعمت ها خبر و توجه داشت، از بسیاری دیگر خبر ندارد.
نکته سوم که از دو مورد قبل مهم تر است، غفلت نسبت به منعم است. بسا انسان هایی که به دو مورد اول توجه دارند، ولی از صاحب نعمت غافل اند.
ای دوست! شکر بهتر، یا آنکه شکر سازد*** خوبی قمر بهتر، یا آنکه قمر سازد
ای باغ تویی خوشتر، یاگلشن و گل در تو *** یا آنکه بر آرد گل، صد نرگس تر سازد بسیاری از انسان ها در حجاب نعمت مانده اند. یعنی مبهوت زیبایی و شگفتی نعمت ها شده و از صاحب نعمت غافل هستند، در صورتی که نعمت باید ما را به صاحب نعمت رهنمون سازد.
خدای متعال حجت هایش را در همه زمانها به سوی مردم فرستاده، تا او آنان را به نعمت های فراموش شده، یادآوری کنند، ثانية از رهگذر این نعمت ها، آنان را با صاحبان نعمت ها پیوند دهند. وجود امام عصر عال در این میان نقش اساسی و حیاتی دارد.

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

پژوهش و خودآزمایی

اولین باری را که نعمتی از خدا را سپاس گفتید، به یاد می آورید؟
آیات «نعمت الله»را در قرآن بررسی نمایید.
ص: 69
درس 18 : شکر منعم را چه سان جای آورم؟
وارد سرزمینی شده ام که آداب آن را نمی دانم. در همین دیار، مورد لطف فردی قرار می گیرم و دوست دارم به حکم عقل، از او تشکر کنم. چگونه انجام وظيفه کنم؟ این پرسش را از چه کسی بپرسم؟
شکر مُنعم عقلا واجب است و منعم على الإطلاق انسان ها، خدای متعال است.
چگونه باید نعمت هایش را سپاس گزاریم؟ نحوه و شکل شکرگزاری از او چگونه است؟
عقل راهی به نحوه و شکل و چگونگی تشکر از خدا ندارد؛ زیرا خدای نعمت بخش ما، شباهتی با مخلوقات نیکوکار دیگر ندارد. ما برای تشکر از همنوعان خود، می دانیم چه باید کرد تانیکی آنان را پاسخ دهیم ولی در مورد خدای متعال اینگونه نیست، بلکه باید کسی باشد که
ص: 70
نحوه شکرگزاری از خدا را به ما بیاموزد.

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

از جهت دیگر باید بین نعمت و تشکر از آن نسبتی بر قرار باشد. ایننسبت نیز برای عقل انسان مجهول است.
خدای متعال فرستادگانش را در هر زمان در میان مردمان قرار داده تا نحوه سپاسگزاری متناسب با نعمت هایش را به آنان بیاموزد.
امروز، ولی نعمت ما، حضرت حجت علیه السلام - آن کس که همه خوبی ها که به ما رسیده و می رسد، از مجرا و ناحیه اوست - نحوه شکرگزاری از خدا را در غالب ادعیه به ما آموخته است.
پژوهش و خودآزمایی
نحوه شکرگزاری در دعای افتتاح را توضیح دهید.
چه پیوندی میان صحیفه سجادیه به عنوان کتاب شکرگزاری و امام عصر علیه السلام وجود دارد؟
ص: 71

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

درس 19 : اسوه ام را ای خدا بر من نمای
دوست دارم خود را به کمال برسانم، ولی نمی دانم چگونه. می دانم که اگر یک الگوی عملی را بشناسم و به رفتار او بنگرم، پاسخ کامل به پرسش خود می گیرم. اینک الگوی عملی موردنظر خداوند کیست تا رفتار او را سرمشق خود قرار دهم؟
الگو پذیری در سرشت هر انسانی است. کودکان از بدو تولد رفتار اطرافیان خصوصا پدر و مادر را در لوح وجود خود ضبط می کنند. هرچه سن فرزند بالاتر می رود، این رنگ گرفتن از رفتار بزرگ ترها جدی تر می شود، تا جایی که علاوه بر ظاهر، در اخلاق و رفتار شخص نیز نمودار می شود.
خدای متعال که آفریننده انسان است و او را الگوپذیر سرشته است، الگوهایی برای بندگانش قرار داده تا برای او در مسیر عبودیت اسوه باشند. به این حقیقت در آیات قرآن اشاره شده است.
ص: 72

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

«لَقَدْ کان لکم فی رَسُولُ اللَّهِ اسوه حُسْنِهِ لِمَنْ کان یرجُوا اللَّهِ والیَوم الاخرَ وذَکَرَ اللَّهِ کثیراً »(1)
مهم ترین ویژگی الگو و اسوه، مشهود بودن آن است. یعنی انسان باید الگو را به چشم ببیند تا از او کمال بهره رابرگیرد. لذا فقط افرادی به مراتب بالای معنوی رسیده اند که شخص بزرگ و عالمی را در طول حیات خویش دیده و از او پیروی کرده اند. این بزرگان و عالمان هم خود نیاز به الگویی بالاتر دارند، پس باید در هر زمانی الگویی تمام و كمال باشد، که بزرگان و عالمان به او اقتدا کنند.
«وَ جَعَلْنا بَینَهُم وبَینَ القُرَی الَّتی بارَکْنا فیها قُری ظَاهِرِهً »(2)
در روایات اهل بیت علیهم السلام قراء ظاهره به عالمان تفسیر شده که واسطه بین مردم و امامان هستند. افرادی چون سیدبن طاووس، سید بحرالعلوم، مقدس اردبیلی، علامه محمدتقی مجلسی از این دست عالمان هستند که چشمشان به جمال نورانی ولی عصر علیه السلام در زمان غیبت روشن شده است.

[طاهره رشیدی* خادمه اباصالح المهدی(ع)*]

در زیارت صاحب الزمان علیه السلام آمده است:
رضيتُك يَا مَوْلَايَ إِمَامَا ًوَ هَادِياً وَ وَلِيّاً وَ مُرْشِداً ، لا أُبْتَغَى بک بدلاًولااتَّخِذُ مِنْ دُونِكَ وَلِيّاً . (3)
مرشد حقیقی امام زمان ارواحنا فداه است که باید کوشید در دوران غیبت به ایشان یا حداقل به عالمانی که از ایشان نور و بهره
ص: 73

---

1- الأحزاب / 21.
2- سبأ /18.
3- المزار الكبير، ص 587.
گرفته اند، دست یافت.
یکی از حیله های شیطان، ساختن مرشدهای دروغین است، مانند آنچه در میان صوفیه رواج دارد. امام باقر علیه السلام در مذمت راه صوفیان فرمودند:
كُلُّ مَا لَمْ يَخْرُجْ مِنْ هَذَا الْبَيْتِ فَهُوَ بَاطِلُ . (1)
همچنین امام رضا علیه السلام فرمودند:
مِنْ ذُكِرَ عِنْدَ الصوفيه وَ لَمْ يُنْكِرْهُمْ بلسانه وَ قَلبِهِ؛ فَلَيْسَ مِنَّا .(2)