زیبــــــــــــــائــــــ ــــــی اخــــــــــــلاق

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

درک موجودات

خیلی عجیب است!
موجودات جهان روی خوش را درک می‌کنند.
درک و شعور دارند.

آیات و روایات ما هم همین را می‌گویند.
قرآن کریم می‌فرماید:
روزی که قیامت برپا می‌شود،
زمین همة اخبار خودش را بازگو می‌کند.

یَوْمَئِذٍ تُحِدِّثُ اَخْبارَها بِاَنَّ رَبَّکَ اَوْحی لَها؛
در آن روز زمین تمام خبرهایش را بازگو می‌کند؛
چرا که پروردگارت به او وحی کرده است.


امام باقر(ع) می‌فرمایند:
اِنَّ الرَّجُلَ مِنْ شیعَتِنا لَیَمُرُّ بِالْبُقَعَةِ مِنْ بِقاعِ الْاَرْضِ
فَیُصَلّی عَلَیْها اَوْ یَمْشی عَلَیها فَتَفْتَخِرُ تِلْکَ البُقْعَةِ عَلَی
البِقاعِ الَّتی حَوْلَها فَتَقُولُ مَرَّ عَلَیَّ رَجُلٌ مِنْ شیعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ؛

حقیقت این است که اگر کسی از شیعیان ما
از قطعه زمینی از قطعات روی زمین عبور کند
و در آنجا نماز بخواند، یا روی آن راه برود،

آن قطعه زمین بر زمین‌های اطراف خود فخر
و مباهات می‌کند و می‌گوید:
مردی از شیعیان آل محمد(ص) بر من گذر کرد.

آنچه از آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت:
به دست می‌آید، این است که موجودات جهان
شعور دارند، خوبی و بدی را می‌فهمند،

عبادت دارند، خداوند را تسبیح می‌گویند،
در برابر عظمت خداوند سر خضوع به سجده می‌سایند.

وَ اِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لکِنْ لاتَفقَهون تَسْبیحَهُمْ؛
و چیزی نیست مگر آن‌که با ستایش خدا تسبیح او را می‌گوید،
لیکن شما تسبیح آن‌ها را در نمی‌یابید.

مرحوم علامه طباطبایی می‌فرمایند:
چنان‌که از آیات قرآن بر می‌آید،
عالم نباتی، یعنی گیاهان، بلکه همة عالم،
از حیوانات و نباتات گرفته تا جمادات،
درک و شعور دارند.

خداوند متعال می‌فرماید:
حَتّیٰ اِذا ما جاءُوها شَهِدَ عَلَیهم سَمْعُهُمْ وَ اَبْصارُهُمْ
وَ جُلُودُهُمْبِما کانوا یَعْمَلونَ وَ قالوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ
شَهِدْتُمْ قالوا اَنْطَقَنا اللهُ الّذی اَنْطَقَ کُلَّ شَیْءٍ؛

تا این‌که وقتی به آتش جهنم می‌رسند،
گوش‌ها و دیدگان و پوستشان به آنچه کرده‌اند،

بر ضدشان گواهی می‌دهند،
و آن‌ها به پوست بدن خود می‌گویند:

چرا بر ضد ما شهادت دادید؟
می‌گویند: همان خدایی که هر چیز را
به زبان آورد، ما را گویا گردانید.

نطق بدون شعور و درک امکان ندارد.
و لازمة تحمل شهادت در دنیا و نیز ادای شهادت
در آخرت، داشتن درک و شعور است.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

تهدید وبشارت گل


بعد می‌فرمایند: این از نظر قرآن کریم،
اما عملیات و تجربیات علمی نیز
نشان می‌دهد که گیاهان فهم و درک و شعور دارند.

بوتة گل گلدانی را در هر شبانه روز
چند بار تهدید کرده‌اند که تو را از بین می‌بریم،
تو را دوست نمی‌داریم، تو را نمی‌خواهیم، آب نمی‌دهیم.

پس از مدتی دیده‌اند رفته رفته
برگ‌های گل پژمرده شده و گل رنجور گردیده است.

بعد به گل بشارت داده‌اند که تو را نگه می‌داریم،
تو را می‌خواهیم، آب می‌دهیم، رسیدگی می‌کنیم

و امثال این‌ها. دیده‌اند کم کم بوته دوباره
به حالت عادی خود بازگشته است.

این گونه اتصال و ارتباط انسان با نبات خیلی مهم است.
البته روشن است که درک گیاهان به گوش و زبان نیست.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

درک موجودات

خیلی عجیب است!
موجودات جهان روی خوش را درک می‌کنند.
درک و شعور دارند.

آیات و روایات ما هم همین را می‌گویند.
قرآن کریم می‌فرماید:
روزی که قیامت برپا می‌شود،
زمین همة اخبار خودش را بازگو می‌کند.

یَوْمَئِذٍ تُحِدِّثُ اَخْبارَها بِاَنَّ رَبَّکَ اَوْحی لَها؛
در آن روز زمین تمام خبرهایش را بازگو می‌کند؛
چرا که پروردگارت به او وحی کرده است.


امام باقر(ع) می‌فرمایند:
اِنَّ الرَّجُلَ مِنْ شیعَتِنا لَیَمُرُّ بِالْبُقَعَةِ مِنْ بِقاعِ الْاَرْضِ
فَیُصَلّی عَلَیْها اَوْ یَمْشی عَلَیها فَتَفْتَخِرُ تِلْکَ البُقْعَةِ عَلَی
البِقاعِ الَّتی حَوْلَها فَتَقُولُ مَرَّ عَلَیَّ رَجُلٌ مِنْ شیعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ؛

حقیقت این است که اگر کسی از شیعیان ما
از قطعه زمینی از قطعات روی زمین عبور کند
و در آنجا نماز بخواند، یا روی آن راه برود،

آن قطعه زمین بر زمین‌های اطراف خود فخر
و مباهات می‌کند و می‌گوید:
مردی از شیعیان آل محمد(ص) بر من گذر کرد.

آنچه از آیات قرآن کریم و روایات اهل‌بیت:
به دست می‌آید، این است که موجودات جهان
شعور دارند، خوبی و بدی را می‌فهمند،

عبادت دارند، خداوند را تسبیح می‌گویند،
در برابر عظمت خداوند سر خضوع به سجده می‌سایند.

وَ اِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لکِنْ لاتَفقَهون تَسْبیحَهُمْ؛
و چیزی نیست مگر آن‌که با ستایش خدا تسبیح او را می‌گوید،
لیکن شما تسبیح آن‌ها را در نمی‌یابید.

مرحوم علامه طباطبایی می‌فرمایند:
چنان‌که از آیات قرآن بر می‌آید،
عالم نباتی، یعنی گیاهان، بلکه همة عالم،
از حیوانات و نباتات گرفته تا جمادات،
درک و شعور دارند.

خداوند متعال می‌فرماید:
حَتّیٰ اِذا ما جاءُوها شَهِدَ عَلَیهم سَمْعُهُمْ وَ اَبْصارُهُمْ
وَ جُلُودُهُمْبِما کانوا یَعْمَلونَ وَ قالوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ
شَهِدْتُمْ قالوا اَنْطَقَنا اللهُ الّذی اَنْطَقَ کُلَّ شَیْءٍ؛

تا این‌که وقتی به آتش جهنم می‌رسند،
گوش‌ها و دیدگان و پوستشان به آنچه کرده‌اند،

بر ضدشان گواهی می‌دهند،
و آن‌ها به پوست بدن خود می‌گویند:

چرا بر ضد ما شهادت دادید؟
می‌گویند: همان خدایی که هر چیز را
به زبان آورد، ما را گویا گردانید.

نطق بدون شعور و درک امکان ندارد.
و لازمة تحمل شهادت در دنیا و نیز ادای شهادت
در آخرت، داشتن درک و شعور است.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

تهدید وبشارت گل


بعد می‌فرمایند: این از نظر قرآن کریم،
اما عملیات و تجربیات علمی نیز
نشان می‌دهد که گیاهان فهم و درک و شعور دارند.

بوتة گل گلدانی را در هر شبانه روز
چند بار تهدید کرده‌اند که تو را از بین می‌بریم،
تو را دوست نمی‌داریم، تو را نمی‌خواهیم، آب نمی‌دهیم.

پس از مدتی دیده‌اند رفته رفته
برگ‌های گل پژمرده شده و گل رنجور گردیده است.

بعد به گل بشارت داده‌اند که تو را نگه می‌داریم،
تو را می‌خواهیم، آب می‌دهیم، رسیدگی می‌کنیم

و امثال این‌ها. دیده‌اند کم کم بوته دوباره
به حالت عادی خود بازگشته است.

این گونه اتصال و ارتباط انسان با نبات خیلی مهم است.
البته روشن است که درک گیاهان به گوش و زبان نیست.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

حکایت شنیدنی


آن‌گاه حکایتی از درک و فهم گیاهان
که خودشان مشاهده کرده‌اند، بیان می‌کنند
که بسیار جالب و شنیدنی است. می‌گویند:

زمانی که در نجف اشرف مشرف بودم،
کتابی در «فلاحت رومیّه» که به عربی ترجمه شده بود،
به دستم رسید.

مؤلف در مقدّمة آن کتاب نوشته بود
که مطالب کتاب از اسرار طبیعت است
و به تجربه ثابت شده است.

یکی از مطالب آن کتاب این بود که
اگر درخت میوه‌داری بار نداد،
علاج باردادن آن این است که یک نفر
پای درخت بایستد و صاحب درخت
تیشه یا تبری به دوش بگیرد و به سوی درخت بیاید.

وقتی نزدیک درخت رسید کسی که پای درخت ایستاده،
به او بگوید: «فلانی، چه کار می‌خواهی بکنی؟»
و او جواب دهد: «می خواهم این درخت را از جا بکنم،
چون خشک شده است، بار نمی‌دهد».

بعد آن شخص از درخت شفاعت کند و بگوید:
«این دفعه آن را ببخش، سال دیگر بار خواهد داد.
اگر بار نداد آن وقت آن را قطع کن.»

با این کار سال دیگر
درخت بارور شده و میوه خواهد داد.

پس از مسافرت به ایران و بازگشت به «تبریز»
که آن کتاب و مطالب مذکور به کلی از یادم رفته بود،
برای سرکشی به باغی که در آنجا داشتیم، رفتم.

همین‌که وارد باغ شدم، دیدم در اول خیابان
باغ درخت سیبی سر راه خشک شده.

به باغبان گفتم: این درخت خشک شده و بی‌فایده است،
آن را قطع کن.

باغبان گفت: این درخت را بعد از حدود سی سال
به این حال رسانده‌ایم، اگر بخواهیم
مثل این درخت را داشته باشیم،
باید سی سال زحمت بکشیم و خلاصه راضی نشد.

وارد باغ شدیم و مقداری در باغ گشتیم،
وقت برگشتن دوباره نظرم به درخت خشک شده افتاد.

باز به باغبان گفتم: این درخت بی‌فایده است.
آن را ببر و از سر راه بردار. باز راضی نشد.

از قضا درخت خشک شده،
آن سال در موسم سیب، سبز شد،
شکوفه داد و بارور شد
و حدود یک خروار سیب بار داد.

عجیب‌تر آن‌که در فصل پاییز همان سال
برای بار دوم شکوفه داد و بارور شد
و باز سیب فراوان بار داد.

و ظاهراً این برای آن بود که درخت
دوبار تهدید به بریدن شده بود.

این مطلب را با بعض دیگر هم گفتیم،
عمل کردند و نتیجه گرفتند.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

برکات تقوی

موجودات شعور دارند.
محبت و خوش‌اخلاقی را می‌فهمن
د و در آن‌ها تأثیر می‌گذارد،

چه رسد به انسان‌ها که تأثیر خوش‌اخلاقی و بداخلاقی،
تأثیر مهر و قهر در وجودشان بسیار روشن است.


یکی از علما می‌فرمود:
من یک سال به شهری رفته بودم.
آفت به مزارع و باغ‌ها خورده بود
و همه را از بین برده بود.

همة مردم می‌نالیدند.
می‌گفت: یک کشاورزی مرا دعوت کرد و گفت:
حاج آقا بیایید تا چیزی نشانتان بدهم.

وقتی رفتم دیدم تمام مزارع و باغ‌های اطراف
باغ و مزرعه ایشان آفت خورده و از بین رفته است،
ولی باغ و مزرعه ایشان بسیار پرطراوت و سرسبز بود.

درختان آن‌قدر پر میوه بود
که شاخه‌هایش روی زمین آمده بود.

گفتم: چقدر این مزرعه با مزارع اطراف متفاوت است.
گفت: من پای هر نهالی که کاشته‌ام دو رکعت نماز خوانده‌ام.

و سعی کرده‌ام در اینجا گناه و معصیت نشود.
این خیلی اثر دارد. یاد خدا موجب
برکت مادی و معنوی و آرامش است.

توجه به خدا همه چیز را زنده می‌کند.
در برابر آن گناه و معصیت برکت را از بین می‌برد.

خداوند در قرآن می‌فرماید:
وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ القُری آمَنوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیْهم بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ
وَ الاَرْضِ وَلکِنْ کَذَّبُوا فَاَخَذْناهُمْ بِما کانوا یَکسِبونَ؛

و اگر اهل شهرها و آبادی‌ها ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند،
برکات آسمان و زمین را بر آن‌ها می‌گشودیم،

ولی آن‌ها حق را تکذیب کردند،
ما هم آنان را به کیفر اعمالشان مجازات کردیم.


می‌گفت: خمس و زکات مالم را سر وقت داده‌ام.
حق‌الناس را پرداخته‌ام.

این برای منطقه عبرت است.
کسانی که از پول حرام و شبهه‌ناک
چیزی فراهم می‌کنند، معلوم است که برکت ندارد.

در روایات آمده است:
اگر کسی زکات ندهد خداوند برکتش را می‌برد.
اگر حق فقرا را ندهد، باران کم می‌شود.

از پیامبر خدا(ص) چنین نقل شده است:
اِذا مُنِعَتِ الزَّکاةُ مَنَعَتِ الأرْضُ بَرَکاتِها؛
هرگاه زکات داده نشود، زمین برکاتش را منع می‌کند.
وعده‌های خدا شوخی بردار نیست

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

تباهی اعمال و عبادات

باید مواظب باشیم که بداخلاقی عمل انسان را فاسد می‌کند.
این همه زحمت می‌کشیم، کار خیر انجام می‌دهیم،
این همه عبادت و ذکر و دعا،
با یک بداخلاقی باد هوا می‌شود.
مواظب باشیم زحمات خود را هدر ندهیم.

به پیامبر خدا گفته شد:
اِنَّ فُلانَةَ تَصُومُ النَّهارَ وَ تَقُومُ اللَّیلَ وَ هِیَسَیِّئَةُ
الخُلْقِ تُؤْذی جیرانَها بِلِسانها فقالَ لاخَیْرَ فیها هِیَ مِنْ اَهْلِ النّارِ؛

فلان خانم روزها روزه می‌گیرد
و شب‌ها به عبادت مشغول است،
با این وجود بداخلاق است و با زبانش
همسایه‌ها را آزرده خاطر می‌کند.

حضرت فرمودند:
هیچ خیری در او نیست. او اهل آتش است.

این روایت هشدار شدیدی است.
انسان هر چند اهل نماز و روزه‌های مستحب
و ذکر و دعا باشد، اما خوش‌خلق نباشد، امیدی به او نیست.

اساس، اخلاق است.
پیامبران و اولیای خدا مثبت نگر بودند
و همیشه خوبی‌ها را می‌دیدند و بزرگ می‌کردند.

حضرت عیسی(ع) با حواریون به لاشة سگی رسیدند
که بوی تعفن از آن بلند بود. همه بینی خود را گرفتند
و شروع به مذمت کردند که چه بوی بدی!

پیامبر خدا فرمود:
«ما اَبْیَضَّ أَسْنانُهُ؛
چه دندان‌های سفیدی دارد!»

یعنی بین این همه عیب و ایراد،
روی سفیدی و زیبایی دندان‌های آن دست گذاردند.

پیامبران همیشه حسن‌ها و زیبایی‌ها را می‌دیدند،
مثبت نگر بودند و زبانشان جز به خیر و خوبی باز نمی‌شد.

منم که شهرة شهرم به عشق ورزیدنم
که دیده نیالوده‌ام به بد دیدنم

اما دربارة این خانم که اخلاق بدی داشته است،
با این‌که در عبادت و شب زنده داری
و روزه‌های مستحبی در اوج بوده است،

فرمودند: «لا خَیْرَ فیها هِیَ مِنْ اَهْلِ النّارِ؛
خیری در این زن نیست، او اهل آتش است.»

یعنی این‌قدر بداخلاقی بد و مذموم است
که هیچ نقطة روشن و سفیدی در شخص باقی نمی‌گذارد.

همه را تبدیل به سیاهی می‌کند. بداخلاقی
همة خوبی‌های انسان را تحت الشعاع قرار می‌دهد.

ممکن است یک نفر اهل خیر باشد،
با سخاوت باشد، اهل ذکر و دعا و عبادت باشد،
ولی بداخلاقی همة خوبی‌های او را می‌سوزاند
و جز خاکستر چیزی برایش باقی نمی‌ماند.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

بدخلقی و فشار قبر



اشاره

یکی از آثار بداخلاقی فشار قبر است. البته اگر بداخلاقی شدید باشد،
انسان را به قعر جنهم فرو می‌برد.
اگر ضعیف باشد، موجب فشار قبر است.
البته این فشار فشار روحی است، نه جسمی.

سعد بن معاذ

داستان سعد بن معاذ که از یاران
و اصحاب بزرگ پیامبر خدا بوده است،
بسیار تکان دهنده است.

سعد بن معاذ شخصیت بسیار فوق العاده‌ای بود.
در میان اصحاب و یاران پیامبر خدا،
کمتر کسی را می‌توان یافت که این‌قدر امتیاز داشته باشد.

سعد بن معاذ، سید انصار و بزرگ اهل مدینه
و از یاران و حامیان پیامبر بود.

وقتی به پیامبر ایمان آورد،
قوم او همه ایمان آوردند.

در جنگ بدر و احد به عنوان یک مجاهد بزرگ مطرح است.
در جنگ خندق به کتف او آسیب سختی وارد شد و مجروح شد.

ضربه آن‌قدر کاری بود که خودش هم احساس کرد شهید می‌شود.
گفت: خدایا، به من مهلت بده تا خفت و ذلت یهود بنی قریظه
را به چشم خود ببینم. و همین‌طور هم شد.

دعای او مستجاب شد.
چون یهودیان مدینه پیمان شکنی کرده بودند
و با مشرکین مکه برای جنگ با مسلمانان همدست شدند،
همة آنان به قتل رسیدند.

سعد را به مدینه آوردند و در مسجد جای دادند.
خود پیامبر خدا(ص) از سعد پرستاری می‌کردند؛
چون بسیار مورد علاقة پیامبر بود. سعد بعد از پانزده روز
بر اثر جراحت شدید به شهادت رسید.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

موقعیت سعدبن معاذ

این حادثه برای پیامبر بسیار سخت بود.
پیامبر پس از شهادت سعد خطاب به او فرمودند:
رَحِمَکَ اللهُ یا سَعْدُ فَلَقَدْ کُنْتَ شَجاً فِی حُلُوقِ الْکافِرینَ
لَوْ بَقیتَ لَکَفَفْتَ الْعِجْلَ الّذی یُرادُ نَصْبُهُ فِی بَیْضَةِ الإسْلامِ کَعِجْلِقَوْمِ مُوسی؛

ای سعد، خداوند تو را رحمت کند!
به راستی تو استخوانی در گلوی کفار بودی،
اگر زنده می‌ماندی، جلو گوساله‌ای،
همچون گوسالة قوم موسی که بناست
در شهر مدینه نصب شود می‌گرفتی.

از فرمایش پیامبر خدا چنین بر می‌آید
که سعد بن معاذ سد محکمی در برابر کفار بوده است.

از سوی دیگر از مدافعین سرسخت
و حامیان بزرگ ولایت امیرالمؤمنین(ع)
به شمار می‌رفته است.

اگر زنده بود، جلو غصب خلافت را می‌گرفت
و نمی‌گذاشت نااهلان بر مسند خلافت پیامبر
اکرم(ص) بنشینند و امیرالمؤمنین(ع) را خانه‌نشین کنند.

[سمن بویان* خادمه اباصالح المهدی(عج)*]

گوساله سامری

پیامبر خدا(ص) از غصب خلافت
به نصب گوسالة سامری تعبیر فرموده‌اند.

خداوند در قرآن فرموده است:
«لَتَرْکَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ؛
همة شما پیوسته از حالی به حال دیگر منتقل می‌شوید.»

در ذیل آیة شریفه، از قول رسول خدا(ص)
چنین روایت شده است:

هر حادثه‌ای که در امت‌های دیگر اتفاق افتاده است،
در این امت هم اتفاق می‌افتد.

همسر حضرت موسی(ع)
جانشین حضرت موسی قیام کرد.

در این امت هم عایشه علیه جانشین پیامبر خدا ایستاد
و جنگ جمل به پا شد.

در آن امت سامری بود و مردم را
به گوساله‌پرستی کشید و زحمت‌های
حضرت موسی را هدر داد.

در این امت هم با غصب خلافت
انحراف در دین ایجاد کردند.

از دومی تعبیر به سامری شده
و از اولی تعبیر به گوسالة این امت.

سخن پیامبر اشاره به همین مطلب است
که اگر سعد زنده بود، از این انحراف جلوگیری می‌کرد.

چون سعد سید و بزرگ مدینه بود
و حرف اول را او می‌زد.

و قطعاً از امیرالمؤمنین(ع) حمایت می‌کرد
و مردم مدینه با او همراه می‌شدند
و جلو غصب خلافت گرفته می‌شد و امیرالمؤمنین(ع)
بیست و پنج سال خانه‌نشین نمی‌شد
و حضرت زهرا(س) به شهادت نمی‌رسید.

سعد بن معاذ چنین موقعیت بلندی داشت،
ولی تقدیر و مشیت الهی بر این بود که سعد به شهادت برسد