استعاذه (پناهندگى به خدا)

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

خودكشى به خاطر مال دنيا

وقتى بيچاره‏اى در معامله‏اى، جنسى را به دويست هزار تومان تفاوت قيمت؛ يعنى صدهزار تومان مى‏فروشد و سه روز بعد دست دوم به سيصدهزار تومان فروختند، اين بيچاره در فكر و اندوه اين بود كه چرا نفع نبرده است. آشنايانش آنچه كردند آرام نگرفت. همه‏اش گريه و ناله. نه خواب داشت نه خوراك و نه راحتى كه چرا من شتاب كردم و دويست هزار تومان را از كف دادم. بالأخره آهك و زرنيخ خورد و رفت آنجايى كه شيطان است.

چرا؟ چون دوستى مال در دل است. مركز و محل اوست، تا خفه‏اش نكند رهايش نمى‏سازد.

همه ما بايد بيدار گرديم. حب الدنيا رأس كل خطيئة ⁽⁸⁰⁾.
ريشه هر گناهى، دوستى دنياست.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

دل را از هر آلودگى پاك نگهدار وگرنه اگر از زبان تنها كارى مى‏آمد، مگر نه اول نماز مى‏گوييم اعوذ بالله من الشيطان الرجيم. چطور است كه در نماز حواست همه جا هست جز در نماز، پس معلوم مى‏شود زبان تنها به درد نمى‏خورد.
نظير همان شخصى كه از صبح تا پسين دنبال هميان گمشده‏اش مى‏گشت، نزديكهاى غروب كه به نماز ايستاد، يادش آمد، سلام كه داد غلامش را صدا زد كه برو فلان جا و هميان را بياور. غلام گفت: آقا! نماز مى‏خواندى يا دنبال هميان مى‏گشتى؟!

موانع تا نگردانى ز خود دور		درون خانه دل نايدت نور
موانع چون در اين عالم چهار است		طهارت كردن از وى هم چهار است
نخستين پاكى از انجاس و احداث		دوم از معصيت وز شر وسواس
سوم پاكى ز اخلاق رذيله است		كه با وى آدمى همچون بهيمه است

اينها همه حقيقت است. تا اين دل، گرفتار رذايل اخلاقى است، از حقيقت استعاذه بى‏بهره است. ساعتى هم كه مى‏ميرد در دار شيطان است نه دار رحمان يحشر الناس على نياتهم‏ ⁽⁸¹⁾.
مردم بر نيتهايشان (باطنهايشان) محشور مى‏شوند.
خدا به ظاهر شما نمى‏نگرد بلكه به دلتان مى‏نگرد.
ان الله ينظر الى قلوبكم لا الى صوركم‏ ⁽⁸²⁾.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

ياد مرگ، علاج امراض‏؛

على (عليه السلام) در خطبه‏ هاى نهج‏ البلاغه، كمتر خطبه‏اى است كه اين معنا را يادآورى نكند: مرگ را فراموش نكنيد. بزرگترين علاج امراض دل است.
اگر كسى اين حقيقت را كه سفارش مى‏فرمايد، مداومت نمايد، راه را براى اصلاح خود باز كرده است.
شب كه به خانه مى‏روى، اين معنا را فراموش نكن كه شايد صبح جنازه‏ات را از در خانه بيرون بردند و صبح كه از خانه بيرون مى‏آيى. فراموش نكن كه ممكن است ديگر به خانه برنگردى. اگر اين معنا ملكه انسان گردد، خرد خرد حسد، بخل حرص، نفاق، كينه، وساوس و غفلت براى چه خواهد بود؟

من كه معلوم نيست فردا باشم يا نه، چرا حرص بزنم؟ چرا براى هيچ و پوچ خودم و ديگران را ناراحت نمايم؟!
مثال ديگر: ديده‏ايد چطور پشه‏ها اطراف چربى و شيرينى را رها نمى‏كنند، هرچه باد بزنى باز ول نمى‏كنند. شيرينى و چربى را بردار تا مگس مأيوس شود و با اشاره‏اى رد شود.

اى مؤمن! دل را از كثافات پاك كن تا اين شياطين با يك استعاذه‏اى، دلت را ول كنند.
امام سجاد (عليه السلام) در دعاى حزين - كه بعد از نماز شب مى‏خواندند و در حاشيه مفاتيح‏الجنان است - عرض مى‏كند:
فياغوثاه! ثم و اغوثاه! بك يا الله! من هوى قد غلبنى و من عدو قد استكلب على‏ ⁽⁸³⁾.
پروردگارا! تو به دادم برس! شيطان به دلم حمله مى‏كند. بلى چون در دل مؤمن چيزى كه خوراك شيطان باشد نيست و اهل ذكر است، تا حمله كند، به يك استعاذه و پناهندگى به خدا او را طرد مى‏كند.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

ترك مكروهات براى ترك محرمات‏


آنگاه براى رسيدن به اين مقام بايد مكروهات را ترك كند تا ترك حرام برايش آسان و با تكرار و استمرار، ملكه و عادتش شود. اگر مكروه را كه انجام دادنش عقاب ندارد، ترك كرد، ديگر ترك حرام برايش خيلى آسان مى‏گردد و به تدريج عادتش مى‏شود.

يا تا بتواند مستحبات را ترك نمى‏كند، به بركت انجام مستحبات، ديگر محال است واجبى را ترك كند؛ كسى‏كه نماز نافله را ترك نمى‏كند، آيا نماز واجب از او فوت مى‏شود؟!

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

صحراى پر از خار و پاى برهنه‏

يكى از علما براى تقوا معناى لطيفى كرده و مثال جالبى مى‏زند، مى‏فرمايد:
هرگاه با پاى برهنه در بيابان پر از خار و خاشاك باشى، چطور راه مى‏روى؟ آيا همين‏طور سر بالا مى‏كنى و مى‏دوى؟ يا اين‏كه كاملا مواظبت مى‏كنى و جلوت را مى‏نگرى تا هركجا خار نباشد، آهسته پا را در آن‏جا مى‏گذارى تا صدمه نبينى؛ يعنى احتياط مى‏كنى كه خار به پايت نرود و ناراحتت نكند!؟.
تقوا؛ يعنى مواظب خار و خاشاك دامهاى شيطان بودن و از آن كناره گرفتن.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

دانه و دام ابليس‏

به قدرى دامهاى شيطان مهم است كه امام سجاد (عليه السلام) در دعاى صحيفه‏اش عرض مى‏كند:
پروردگارا! من به تو از مصايد (دامهاى) ابليس پناه مى‏برم‏ ⁽⁷⁰⁾.
ديده‏ايد شكارچى، دام را پنهان مى‏كند و رويش دانه مى‏ريزد، شكار دانه را مى‏بيند ولى از دام بى‏خبر است، به طمع دانه مى‏آيد ولى هنوز آن را نگرفته به دام مى‏افتد.
ابليس دامهاى فراوان دارد. گودالهاى فراوانى حفر كرده كه رويش را پوشيده است. دانه‏هايى روى اين تله‏ها افكنده كه بيچاره انسان به هوس ظاهر فريبنده و دلربايش به دام افتد.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

تقوا، ديدن دام است‏

تقوا؛ يعنى چشمت را باز كن. نگاه به ظاهر و زرق و برق فريبنده‏اش نكن. دام را ببين. مرد آخر بين مبارك بنده‏اى است. اين است كه در دعا عرض مى‏كنى: و بصيرة فى دينى؛ خداوند! يك روشنايى در دينم به من عطا بفرما!؛ يعنى دامهاى ابليس را ببينم، نه اين‏كه كوركورانه به طمع دانه در آن بيفتم.
ناچارم مثالهايى بزنم:
از رسول خدا (صلى الله عليه و آله وسلم) مروى است كه بازار، ميدان ابليس است‏ ⁽⁷¹⁾.
از همين جهت است كه توقف زياد در بازار مكروه است (سوق جايى است كه محل معاملات است و اختصاص به بازار سرپوشيده ندارد).
و نيز پيش از همه بازار رفتن و آخر از همه بيرون شدن، مكروه است، چنين كسى شيطان با اوست؛ چنانچه در روايت است:

على (عليه السلام) روز هيجدهم ماه مبارك رمضان در بازار كوفه ابن ملجم را ديد گردش مى‏كند، به او فرمود: اين‏جا چه مى‏كنى؟.
عرض كرد: مى‏گردم.
حضرت فرمود: بازار محل شياطين است‏ ⁽⁷²⁾.
يعنى ماندن در بازار بدون ضرورت، خواهى نخواهى سرگرميهايى دارد آن هم در بازار اين روزها با اين وضعى كه مى‏دانيد. اگر مى‏خواهى تقوا پيدا كنى، بايد احتياط كنى همان طورى كه در زمين پر از خار با احتياط پا را مى‏گذارى.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

استعاذه هنگام ورود به بازار

تا پا را در بازار مى‏گذارى، به خدا پناه ببر و بگو: پروردگارا! تو مرا نگهدار كه به حرام نيفتم. در معامله غش و تدليس نكنم. دروغ نگويم. هتك ديگرى ننمايم. كلاهبردارى و تبليغات پوچ نكنم. حرص و ولع نزنم....اينها همه مصايد و دامهاى ابليس است. نمى‏گويم بازار نرويد و معامله نكنيد بلكه مى‏گويم حواستان را به خود بدهيد و احتياط كنيد.
راوى به حضرت صادق (عليه السلام) عرض مى‏كند: زنى با من معامله دارد و من ناچارم او را نگاه كنم، ببينم خودش هست يا نه؟ حضرت مى‏فرمايد: اتق الله؛ از خدا بترس! احتياط كن!.
مى‏بينيد همين نگاه او را به تكرار نظر و سپس نظر شهوت و حظ نفس مى‏كشد تا بالأخره او را بدبخت مى‏كند.
حتى در مسيرتان متوجه باشيد اگر در راهتان دام ابليس است از راه ديگرى هر چند دورتر است، زنهاى لخت يا عكسهاى مهيج شهوت است، از راه ديگر برويد كه اصلا چشمتان به اين مناظر نيفتد. تو نگو من كجا و اين حرفها كجا، دل را مى‏كشاند، حداقل غفلت مى‏آورد.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

رفيق بد، دامى خطرناكتر

گاهى رفيق انسان، دام ابليس است. بد زبان و غيبت كننده و نااهل است. چنين رفيقى را بايد هرچه زودتر عوض كرد.
دو نفر كه پهلوى هم مى‏نشينند - مخصوصا زنها كه كم قدرتند - اين‏جا دام ابليس پيش مى‏آيد. احوال فلان و بهمان را مى‏گيرند. كم‏كم از سخنان مباح به حرام مى‏كشد. به غيبت و تهمت، استهزا و افشاى راز و هتك حرمت مى‏رساند.
دام ابليس چنين است كه اول به دانه استيناس و همصحبتى و خوش مجلسى احوالپرسى مى‏كند و بعد كار را به حرام مى‏كشاند.
مى‏بينيد يك ساعت نزد هم نشسته‏اند و هر دو تا اسفل السافلين دوزخ رفته‏اند. آنگاه تا بيرون بيايند خيلى طول دارد. حالا اگر با همان شيطان رفيقش هم به مسجد بيايد خيال نكنيد خداپرست شده بلكه اين صورت است.

[حدیث*خادمه مهدی فاطمه(س)*]

مراقب خود باشيد

بالجمله، ابليس تله‏هاى فراوانى دارد كه اگر انسان تقوا نداشته باشد و مراقبت نكند چنان او را مى‏گيرد كه تا به قعر جهنم نبرد، رهايش نمى‏كند.
اهل عقل! احتياط كنيد احتياط! زبان را مخصوصا به خود بگيريد و بترسيد. به ديگران چكار داريد؟! هركس حساب جداگانه‏اى دارد. وزر ديگرى را به گردن تو نمى‏اندازد: ...لا تزر وازرة وزر أخرى... ⁽⁷³⁾.
بدانيد كه اعراض خلق، دام ابليس است. در مجلسى كه با يكديگر هستيد، مواظب اين دام باشيد.