سه فرمول محو آثار گناه

[بلاغ مبین]

بنابر آنکه خدا در قرآن می فرماید: «اني لغفّار لمن تاب و آمن و عمل صالحا ًثم اهتدي»؛ «من بخشنده ام هر آن كسي را كه توبه كند و ايمان بياورد و عمل صالح انجام دهد».( طه آيه 82)
برای از بین بردن اثرات گناه باید به این سه فرمول عمل کنیم که آنها همچون زنجیر به همدیگر پیوند خورده اند و عبارتند از:
1- توبه
پشيماني انسان از گناهی که مرتکب شده و روی آوردن به درگاه الهی و طلب بخشش؛ همانطوری که حضرت آدم به ما این راه را نشان داده و با مخاطب قرار دادن خداوند می فرماید: «قال ربّ اني ظلمت نفسي فاغفرلي فغفر له انه هو الغفور الرّحيم»؛ (آدم) گفت: پروردگارا من به خود ظلم كردم، مرا ببخش، خداوند او را بخشيد، او بخشنده مهربان است.( قصص، آيه 16)
در توبه اين مطلب مطرح است، آيا توبه به تنهايي می تواند زمینه بخشش و پاك شدن ما را از گناه فراهم کند يا بايد همراه با عمل صالح هم باشد؛ يعني اگر كسي توبه كند و بعد عمل صالح انجام ندهد آيا خداوند گناه او را پاك مي‏كند؟
اگر كسي در خلوت گناه كرده توبه مخفيانه كافي است، ولي اگر علني گناه كرده باشد، براي جبران اشتباه خود و براي كسب آبرو نزد مردم بايد بعد از پشيماني قلبي، با اظهار علنی آن را جبران نمايد (مرحوم طبرسي، مجمع البيان). پس حقيقت توبه همان بازگشت و پشيماني قلبي است؛ و امام باقر(علیه السلام) می فرماید: كف يبالندم توبه؛ براي توبه، پشيماني كافي است.( بحارالانوار، ج 6، ص 20، ح 9) البته پشيماني شايد يكي از مراحل توبه واقعي باشد.
حضرت رسول اكرم(صلی الله علیه وآله و سلم) پاک شدن از کناهان را توبه عنوان می کند و مي فرمايد: «التائب من الذنب كمن لا ذنب له»؛ «توبه از گناه باعث پاكي از گناه مي‏شود».( بحارالانوار، ج 6، ص 27، ح 28) البته لازم به ذكر است كه در مورد حق النّاس غير از پشيماني از گناه بايد حق مردم را ادا کرده و رضايت آنان را بدست آورد.

2- ايمان
پيامبر اكرم(ص) مي‏فرمايد: «الاسلام يجبّ ما كان قبله »؛ «اسلام و ايمان آوردن كارهاي قبلي را مي‏پوشاند».( بحارالانوار، ج 6، ص 23، ح 24)
وقتي كه قبول اسلام باعث بخشيده شدن از شرك و كفر قبلي می شود، پس به طريق اولي گناهاني كه در زمان شرك و كفر، مانند ترك نماز، ترك روزه و... را جبران مي کند و كسي كه مسلمان شد ديگر مسلمانان حق ندارند او را به جرم كارهاي قبليش مجازات كنند.

3- اعمال صالح
انجام کارهای شایسته و در خور ی که مورد قبول درگاه الهی است، گناهان را از بين می برد و خداوند مي‏فرمايد: « و اقم الصلوة طرفي النهار و زلفاً من الليل ان الحسنات يذهبن السيئات»؛ « در دو طرف روز و اوايل شب نماز را بر پادار چرا كه حسنات، سيئات (و آثار آنها) را از بين مي‏برد».( هود آيه 114)
هم چنين اميرالمؤمنين(ع) فرمودند: «الصلاة صابون الخطايا»؛ «نماز صابون شست و شوي گناهان است».( شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، ج 20، ص 313)