مقدمات خواستگاری
طبق آداب و رسوم ایرانی، ابتدا یک روز عصر مادر و خواهر بزرگتر داماد و یا یکی دیگر از زنان بزرگتر و صاحب نظر فامیل به اتفاق داماد به منزل دختر میروند برای باز شدن باب آشنایی و رفت و آمد. رسم برخی از مناطق بر این است که در این جلسه نیازی به گل و شیرینی از طرف داماد نیست.
البته در این خصوص تعیین کننده عرف آن منطقه است. این جلسه خیلی مختصر برگزار میشود و حرفهایی کلی درباره خصوصیات و وضعیت عروس و داماد (وضعیت تحصیلی، اجتماعی، اقتصادی، شغلی و.... عروس و داماد آینده) رد و بدل میشود و طرفین به این توافق میرسند که در جلسهای مفصل تر برای خواستگاری رسمی به منزل عروس آینده بروند. بهتر است در این جلسه عروس و داماد کمتر صحبت کنند و اجازه بدهند بزگترها بیشتر با هم آشنا شوند و خصوصیات عروس و داماد را برای هم تشریح کنند.
مراسم رسمی خواستگاری
در جلسه بعدی که خواستگاری رسمی است، داماد به اتفاق والدین خود و یا کسانی که قیم و بزرگترهای او محسوب میشوند با گل و شیرینی به منزل عروس میروند. این جلسه از جلسه قبلی رسمی تر و مهم تر است و پدر داماد یا در صورت در دسترس نبودن پدر، جانشین او در جلسه خواستگاری حضور دارد. بهترین زمان برای برگزاری این جلسه، ساعات بعد از شام است.
خانواده دختر با میوههای راحت الحلقوم، چای، نسکافه، قهوه، شربت و... از مهمانان خود پذیرایی میکنند.
در آداب و سنن قدیم، عروس و داماد در جلسه خواستگاری ساکت بودند و همه صحبتها و حتی معرفی دختر و پسر را بزرگترها انجام میدادند. اما امروزه عروس و داماد آینده نیز با اجازه بزرگترها و حفظ احترام آنها در بحثها شرکت میکنند.
مثلا داماد خودش به معرفی خود میپردازد و وضعیت شغلی، اجتماعی و اقتصادی خود را توضیح میدهد و حتی عروس خانم آینده نیز شخصا موقعیت شغلی، اجتماعی، تحصیلی خود را برای خانواده داماد تشریح میکند و این میتواند نشانه خوبی از اعتماد به نفس این دو باشد.
بهتر است در جلسه خواستگاری، از مهریه، شیربها، مسایل مادی، آداب و رسوم طرفین و... حرفی به میان نیاید و این گونه صحبتها به جلسهای دیگر یا به "مراسم بله بُران" موکول شود. اما اگر در مواردی خاص (مثلا زمانی که دو خانواده به اندازه کافی از یکدیگر شناخت دارند و مثلا قوم و خویش هستند) هر دو خانواده موافقت کردند که همه چیز در همین یک جلسه معلوم شود و کار به درازا کشیده نشود، میبایست اینگونه بحثها را هم مطرح کرد.
اگر چنانچه عروس و داماد آینده، از قبل با خلقیات یکدیگر آشنایی نداشته باشند در همین جلسه اول فرصتی به آنها داده میشود تا در مکانی خلوت مثل اتاقی مجزا یا حیاط یا هر جای دیگر با هم صحبت کنند و بیشتر با هم آشنا شوند. در این جلسه دو نفره، طرفین میبایست درباره خلقیات یکدیگر و مسایل کلی زندگی صحبت کنند تا مقدمهای باشد برای شناخت بیشتر طرفین.
معمولا جلسه اول خواستگاری حدود 2 ساعت طول میکشد و پس از آن خانواده پسر منتظر پاسخ خانواده دختر میمانند.
خانوادههای امروزی به عروس و داماد آینده فرصت میدهند تا با یکدیگر بیشتر معاشرت داشته باشند و طی دیدارهایی که برای آشنایی بیشتر مقرر میکنند، با خصوصیات، خلق و خو، اهداف و برنامهها و شرایط یکدیگر بیشتر آشنا شوند