صفحه 4 از 4 نخستنخست 1234
نمایش نتایج: از شماره 31 تا 37 , از مجموع 37

موضوع: ارزش تاریخ در نهج البلاغه

جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید    محبوب کن - فیس نما
  1. Top | #31

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض



    آن حضرت در ادامه همان کلام یک اصل اجتماعی را بیان می نمایند. دقت شود:
    حقیقتا گروه عصیانگر بپا خاسته اند، پس محتسبون کجایند؟ آنان که بر ایشان سنتها آشکار و از قبل خبردار شده اند. و (بدانید که) برای هر گمراهی علتی و برای هر پیمان شکنی شبهه ای است(38)
    این مطلب اخیر (که برای هر گمراهی علتی و برای هر پیمان شکنی شبهه ای است) یکی از اصول قطعی اجتماعی است و به واسطه ی تاریخ به سهولت قابل درک است. خبره شدن در شناخت علل گمراهی ها و عهد شکنی های گذشته، آدمی را دارای آنچنان بصیرت و شناخت حسابگرانه می نماید که از روی شواهد و قرائن، می تواند به عهد شکنی ها و گمراهی های آینده پی ببرد، بنابراین، ضرورت پیش بینی آینده درک سنتهای گذشته است. کسی که سنن حاکم بر اجتماع را درک کند، با شناخت علل فعلی، معلولهای آتی را (طبق آن سنتها) به صورت عیان و آشکار می بیند.
    نمونه ی سنتهای حاکم بر جامعه و طبیعت در نهج البلاغه آمده اند:
    قوانینی نظیر فناء عمومی خلقت، تغییر و تحول دائمی، وجود دو جریان حق و باطل در بشر، اصل عمل و عکس العمل، آزمایش حتمی انسانها در طول حیات، وجود نتایج نیکو برای استقامت و صبر بر ایمان، نابودی ملتها در نتیجه آروزها و آرمانهای واهی و بی اساس، پیدایش حوادث مشابه در نتیجه انگیزه های مشابه، محکوم به شکست بودن شیوه ی انفعالی و خذلان در برابر دشمن، نابود گردیدن جریاناتی که قالب و محتوی همسان ندارند، ذلت و خواری قطعی ملتهائی که متفرق اند و رشد و اعتلای ملتهائی که همراه با بصیرت متحدند، و... نمونه هائی از اصول ارائه شده اند که آن حضرت در پرتو نگرش به تاریخ از آنها سخن گفته اند. علاوه بر آن در بعض خطب نحوه و کیفیت جاری شدن سنت های الهی را شرح داده و نمونه هائی ارائه داده اند. (مانند آل ابراهیم که قبلا ذکر گردید).
    امضاء


  2. # ADS

    آیه های انتظار

    آیه های انتظار


    لیست تبلیغات متنی انجمن

     

  3. Top | #32

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض

    عبرت ها

    تا کنون چندین بار از عبرت سخن به میان آمد. عبرت که به مفهوم، آموزش و توجه نظری و احساسی است. (تاکید می شود که عبرت، تنها آموزش تعقلی نیست بلکه جنبه احساسی و قلبی نیز دارد یعنی فهم با تمام وجود) در نهج البلاغه جایگاه ویژه ای دارد. چنانچه آمد، نداشتن بصیرت عبرت آموز موجب نقص یقین و ایمان می گردد. آن حضرت برای عبرت کاربردهای فراوانی ذکر نموده اند. کاربرد فردی و اجتماعی و عقیدتی برای آن ارائه نموده اند.
    قبلا گفته شد که یکی از عبرتهای مهم که از گذشته باید آموخت این است که بسیاری از گذشتگان در اول جوانی خود از تاریخ عبرت نگرفتند. و نیز عبرتهای تاریخی سرمایه های الهی اند که در اختیار بشر قرار گرفته اند.
    از آثار گذشتگان برای شما عبرتها باقی گذاشت... آنها در اول جوانی عبرت نگرفتند.(39)
    پس آن حضرت برای گشایش فکر در زمینه ی عبرت اندوزی سئوالهائی نظیر: آیا ما جانشین گذشتگان نیستیم؟ آیا برای ما گریزگاهی هست؟ کجا هستند کسانی که در مستی و فراموشی زندگانی را به پایان بردند؟ ما به کجا بازگشت می کنیم؟ و غیره را در رویاروئی کسانی قرار می دهند که ناظر بر حیات و تاریخ خود می باشند. همچنین برای برقراری رابطه ی قوی بین انسان و تاریخ، از عوامل مرتبط کننده سخن به میان می آورند:
    آیا در جاهائیکه آنان پیش از شما بودند نیستید؟(40) پس عبرت بگیرید به قرار گرفتن در منزل آنان که پیش از شما بودند(41) و در مقام ارشاد در این باره می گویند:
    خدا رحمت کند مردی را که تفکر نماید و عبرت بگیرد تا بینا شود که از آنچه از دنیا باقی است به زودی نابود گردد(42) چنین آگاهی موجب دوری از زندگانی مستانه و ناخودآگاه بوده تحرک بیشتری را برای اثر گذاری و توشه گیری به وجود خواهد آورد.
    در گفتار دیگری کالبد بی روح انسانهای دیگر را که حاکی از طی شدن یک عمر است و تاریخ یک حیات را در رویاروی آدمی قرار می دهد، بهترین وسیله عبرت اندوزی میدانند:
    این حال (رویت جنازه انسان) برای همه ی عبرت گیرندگان، از هر گفتار بلیغ و سخن پذیرفته شده ای پند دهنده تر است(43)
    نیز امتهای گذشته و همه ی تاریخ بشر را مخزن عبرتها دانسته می فرمایند:
    برای شما در امتهای گذشته عبرتها نهفته است(44) البته عبرت اندوزی را در نقاط مثبت امتهای گذشته منحصر نفرمود، همه را منشاء عبرت می دانند.
    پس عبرت بگرید ای بندگان خدا و بیاد آورید عقاید نادرست و کارهای زشت پدران و برادران خود را که اکنون در گور گرفتار آنها هستند(45) این مطلب که خود بخود گویای کیفیت مطالعه ی تاریخ و پاسخ کسانی است که به غلط تصور می کنند تنها باید نقاط مثبت و احوال خوبان را مطالعه نمود در جاهای دیگر نهج البلاغه بر آن تاکید شده است.
    تجربیات تاریخ گذشتگان را از نیک و بد به یاد آرید... عللی را که موجب سعادت آنان بود انتخاب کنید... و از آنچه مهره ی پشت آنها را شکست دوری کنید(46)
    بنابراین فقط مطالعه ی محاسن تاریخ کافی نیست بلکه باید افکار و اعمال زشت و زیبا، نیک و بد همه مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد و از میان آنان گزینش به عمل آید. در اینجا مجددا یادآور می شود که نگرش گزینش گرانه و عبرت آموز با نگاه تفاخرآمیز و برتری طلبی تفاوت اساسی دارد.
    چنانچه قبلا آمد: مردگان به عبرتها نزدیک ترند تا به افتخار....(47) بنابراین در نحوه ی مطالعه و نگرش به تاریخ باید کمال دقت را نمود تا حجاب عبرتها نگردد.
    امضاء

  4. Top | #33

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض

    کاربرد عملی علم تاریخ

    علاوه بر مسائل نظری که موجبات اصلاح شناخت فرد و جامعه و تصحیح اخلاق را فراهم می نماید، فواید بر این علم مترتب است که بطور مستقیم موثر و حتی برای اجرای پاره ای از امور ناچار از مراجعه به تاریخ هستیم. در اینگونه امور عموم جامعه بدون آنکه اطلاع از تاریخ و فواید آن داشته باشند، ناخودآگاه با آن سر و کار دارند. با اساطیر و الگوهای تاریخی زندگی می کنند و از روح آن الهام و سرمشق می گیرند.
    الگو گرفتن، کابرد سیاسی، پیش بینی های اجتماعی، قضاوت صحیح و غیره عناوینی هستند که در این بخش می توان درباره ی آنان سخن گفت.
    امضاء

  5. Top | #34

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض

    الگو گرفتن از گذشتگان

    همانگونه که انسان در بدو زندگانی خویش از والدین خویش الگو گرفته و شخصیت خویش را بر اساس آن تنظیم کرده و رشد می دهد، همواره آیندگان چشم به گذشتگان دوخته و اسوه های خویش را در میان آنان (آگاهانه یا ناخودآگاه) انتخاب و در پرتو سیمای گذشتگان شخصیت فردی و اجتماعی خویش را می سازند. این تاثیرات در تجزیه و تحلیل شخصیت های بزرگ بخوبی مشهود و ملموس است، بگونه ای که شخصیت های گذشته در حیات آنان نمود عینی دارد. در زندگی روزمره ی مردم نیز اسوه ها، سیرت ها، خاطرات گذشته بطور مستمر عمل می کند، بطوری که می توان ادعا نمود در اکثر گزینش ها و موضع گیریهای فردی و اجتماعی نقش دارند. مسلم است که هر چه این الگوها و اساطیر متعالی تر و صالح تر بوده باشند، تاثیرات سازنده تری در فرد و جامعه دارند. بر عکس، ضعیف یا نا صالح بودن این مقوله ها زمینه ی انحطاط صاحبان آن را به وجود می آورد.
    امضاء

  6. Top | #35

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض

    تاریخ جایگاهی است که هر نوع سرمشق و الگو را از آن طلب کنیم در اختیار ما می گذارد، گو اینکه آزمایشگاهی است که آدمیت به انحاء گوناگون در آن آزمایش گزیده است ولی در آن میان پرچم نجات انسان را کسانی به دوش کشیده اند که مرتبط با مبدا آفرینش بوده وجودشان سیره و الگو برای تاریخ گشته است.
    از آنجا که انبیاء رسالت نجات انسان را داشته بهترین اسوه برای بشر شمرده می شود، لذاست که آن حضرت شرط نجات بشریت را منوط به تبعیت از مرسلین و خاتم آنان دانسته می فرمایند:
    محققا الگو گرفتن از پیامبر کرم صلی الله علیه و آله و سلم برای تو کافی است... اما اگر خواهی نمونه ی دیگری برای تو آورم موسی کلیم الله را در نظر آور... نمونه ی سوم حضرت داوود صاحب مزامیر که درود خدا بر او باد... و اگر از دیگری خواستی برای تو از عیسی بن مریم که سلام بر او باد برای تو گفته شود...پس به پیامبر خود صلی الله علیه و آله و سلم که نیکوتر است اقتدا نما و به او تاسی نموده زیرا وجود او اسوه ای برای تاسی جستن است... هر آینه در وجود رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و روشهای او آنچه تو را به بدیها و نیکی ها آگاه کند وجود دارد از آن جا که این رهنمود مولی علی علیه السلام (که کامل ترین اسوه برای بشریت، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می باشد)(48) نظر عموم مسلمین بوده و هست و لذاست که از اول، مسلمانان تاریخ نگاری را بر همین اساس پایه ریزی نمودند. و از این دیدگاه ضرورت مطالعه ی تاریخ بر عموم مسلمین واجب و حتمی است، چرا که اگر مسایل جاری در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و شیوه های آن حضرت فراموش شود، در فهم قرآن مشکلاتی به وجود خواهد آمد.

    امضاء

  7. Top | #36

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض

    یک بیماری مهمی که بر تاریخ نگاری فعلی مسلمانان عارض شده است اینکه: به تاریخ انبیاء سلف نمی پردازند.
    در حالیکه اگر به تاریخ نگاری قرون اولیه اسلامی مراجعه شود ملاحظه می شود که آنان به شیوه ی قرآن و نهج البلاغه، از سیره ی انبیاء سلف فراوان سخن به میان آورده و در تداوم راه انبیاء عظام، پیرامون حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله و سلم سخن گفته اند. (تاریخ طبری و ابن اثیر و... نمونه هائی از این گفتارند). ولی متاسفانه این کار فعلا در بین مسلمین امری بسیار حاشیه ای گردیده است.
    آن حضرت نه تنها الگو گرفتن از انبیاء گذشته را سفارش می نمایند بلکه بر تعبیت از محاسن گذشتگان، از هر قوم و طایفه ای باشند تاکید می کنند.
    پس مانند سابقین خود باشید، کسانی که پیش از شما بودند و...(49) بنابراین نباید تاریخ را منحصر در شناخت دوران خاص نمود و از نتایج و ثمرات فراوان مقاطع دیگر بی بهره بود. چرا که انحصار نمودن تاریخ به مقطع خاص خارج از روال علمی و موجب بروز اشتباهاتی خواهد گردید. زیرا هر مقطع تاریخی به مثابه پله ای از نردبان است که با شمارش قبل و بعد آن معنی و مفهوم پیدا می کند. عظمت پیامبر اسلام وقتی روشن تر می گردد که روند تاریخ تا زمان ایشان تبیین شده باشد. شناخت امروزه ی اسلام نیز منوط به بستر حرکت آن دین و درک کلی فراز و نشیبها، تداخلات فکری و فرهنگی از صدر اسلام تا کنون است.
    آن حضرت برای یافتن راه نجات، پیروان خویش را ملزم به مطالعه ی تاریخ درباره ی ائمه نموده اند. تا بر اساس سیره ی آنان در امور عمل نمایند.
    اهل بیت پیامبر خود را نگریسته، از طریق ایشان جدا نشده، رفتارشان را پیروی کنید که هرگز شما را از راه راست بیرون نبرند و به هلاکت و گمراهی باز نمی گردانند، پس اگر ایشان نشستند شما نیز بنشینید و اگر برخاستند شما نیز برخیزید، از ایشان جلو نیافتید که گمراه و سرگردان خواهید شد و عقب نیافتید که هلاک و بیچاره می شوید(50)
    امضاء

  8. Top | #37

    عنوان کاربر
    مدير بخش
    تاریخ عضویت
    دی 1348
    شماره عضویت
    11032
    نوشته
    9,479
    تشکر
    921
    مورد تشکر
    1,044 در 673
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    بحث فوق را در نتایج زیر خلاصه می نمائیم که:
    1- داشتن الگوی تاریخی ضرورت انسانی است.
    2- هر چه الگوها و اساطیر کمال یافته تر باشند تاثیرات بهتری در سازندگی انسانی دارند.
    3- کسانی که بدنبال شناخت الگو و انتخاب آن نیستند، ناخودآگاه اسوه هائی را قبول یا بر آنان تحمیل می شود.
    4- از نظر علی علیه السلام پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بهترین اسوه و الگوست.
    5- در دیدگاه آن حضرت سرمشق گرفتن منحصر به ذات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نشده است.
    6- درک قرآن بدون تاریخ صدر اسلام میسر نیست.
    7- تاریخ کشورهای اسلامی بستر حرکت اسلام از زمان پیامبر اکرم تا کنون می باشد که لا ینقطع باید مورد مطالعه قرار گیرد.
    امضاء

صفحه 4 از 4 نخستنخست 1234

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
© تمامی حقوق از جمله طراحی قالب برای سایت آیه های انتظار محفوظ می باشد © طراحی و ویرایش Masoomi بر قالب منتشر شده از ویکی وی بی