صفحه 7 از 9 نخستنخست ... 3456789 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 61 تا 70 , از مجموع 83

موضوع: پرورش دینی کودک: تاثیر پرورش در جذب کودکان به نماز

جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید    محبوب کن - فیس نما
  1. Top | #61

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    امام علی علیه السلام فرموده است:
    قَارِنْ أَهْلَ الْخَیْرِ تَکُنْ مِنْهُمْ، وَ بایِنْ أَهْلَ الشَّرِّ تَبِنْ عَنْهُمْ. (1)
    هم نشین نیکان شو و از آنان باش. از بدان دوری کن و از آنان نباش.
    همان گونه که می دانیم، زمینه لغزش ها در نوجوانان فراهم است. از این رو، گاه تلاش شبانه روزی و چندین ساله پدر و مادری که کوشیده اند فرزندی پاک، بی آلایش، پرهیزکار و با نماز پرورش دهند، به دلیل حضور نوجوان در محیط های آلوده و تماس او با افراد بی بند و بار، به هدر می رود. بنابراین، یک فرد منحرف در میان کودکان و نوجوانان، می تواند بسیاری از آنان را به آلودگی بکشاند. بر این اساس، رسول خدا
    ________________________________________
    1- نهج البلاغه، نامه 31.
    ص:68
    صلی الله علیه و آله وسلم فرموده است:
    اَلمَرءُ عَلی دینِ خَلیلِه. (1)
    انسان بر دین دوست خود است.
    البته مراقبت خانواده در دوران نوجوانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. متأسفانه برخی خانواده ها یا از اهمیت چنین مراقبت هایی غافلند یا به دلیل گرفتاری های گوناگون، توجه چندانی به این مسایل حیاتی نشان نمی دهند. برخی خانواده ها نیز به دلیل اطمینان بیش از اندازه به فرزندان نوجوان خود، گمان می کنند که فرزندانشان ویژگی خاصی دارند. این خوش بینی ناشی از ناآگاهی ایشان است؛ زیرا انسان هر اندازه پاک و وارسته باشد، هم چنان در معرض لغزش و خطاست به ویژه در دوران نوجوانی که تجربه کافی ندارد.
    در مقابل اینان، خانواده هایی قرار دارند که نسبت به فرزندان خود بسیار بدبین هستند. مراقبت شدید چنین خانواده هایی، حساسیت منفی فرزندانشان را برمی انگیزاند و آنان را به لجاجت می کشاند. نوجوان در این دوران، خواهان محبت ورزی دیگران و محبت کردن به اطرافیان است. دوستان شایسته، این نیاز عاطفی او را برآورده می سازند و با رهایی وی از تنهایی، زمینه ساز رشد عاطفی و اجتماعی او می شوند. بنابراین، محروم کردن فرزند از دوستی با هم سالان، روشی ناپسند و خطر آفرین است. سرانجام آن که، پدر و مادر باید با دقت و حساسیتی ویژه از دور بر ارتباط
    ________________________________________
    1- بحارالانوار، ج 74، ص 192.
    ص:69
    فرزندان خود با دوستانشان نظارت داشته باشند، ولی از زیاده روی در این زمینه خودداری کنند.
    امضاء



  2. آیه های انتظار

    آیه های انتظار


    لیست موضوعات تصادفی این انجمن

     

  3. Top | #62

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    د _ مطبوعات
    سلامت محیط یک جامعه به مطبوعات آن بستگی دارد؛ زیرا بسیاری از افراد جامعه به خواندن نشریات دل بستگی فراوانی دارند. به یقین، اگر جرایدی که همه روزه منتشر می شوند، محتوایی سالم و اسلامی داشته باشند، منبع تغذیه روحی و معنوی مناسبی برای آن اجتماع خواهند بود و می توانند در جذب فرزندان یک مملکت به معنویات به ویژه نماز، تأثیر بگذارند.
    امضاء


  4. Top | #63

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    3 _ جایگاه اقتصادی
    اشاره
    اقتصاد در لغت، دانشی است که درباره دخل و خرج، روابط بازرگانی و امور مالی یک کشور بحث می کند. (1) مراد از اقتصاد در این جا، همان تأمین معاش خانواده است که در پرورش فرزندان، نقش بسزایی دارد.
    الف _ خانواده
    یکی از حقوق فرزندان بر پدر، فراهم ساختن روزی و نیازمندی های زندگی آنان است.چه بسیارند کودکان و نوجوانان بزه کاری که خانواده هایی فقیر و محروم داشته اند. هنگامی که وضع اقتصادی (خوراک، پوشاک و مسکن) فرزندان بد باشد و همواره در گرسنگی به سر برند، نمی توان آنان را به راحتی به سوی خدا، معنویات و نماز دعوت کرد:
    ________________________________________
    1- فرهنگ عمید، ج 1، ص 206.
    ص:70
    کادَ الفَقرُ اَن یَکُونَ کُفْرا. (1)
    نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد.
    غذای مناسب نه تنها در رشد بدن، بلکه در ساختمان روحی و روانی آدمی نیز تأثیرگذار است و سوء تغذیه در بازده کار انسان اثر خواهد گذارد. تغذیه گاهی ممکن است سبب سستی بدن و کندی کار و گاه موجب حرکت و شتاب شود. تغذیه در عواطف و احساسات نیز تأثیرگذار است؛ یعنی ممکن است آن را رونق دهد یا به رکود کشاند.
    رابطه اقتصاد با دین داری به ویژه نمازخوان شدن فرزندان به گونه ای است که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود:
    اللهم بارک لَنا فی الخبزِ، فَلَولا الخبز ما صلّینا و لا صُمنا. (2)
    خدایا! به نان ما برکت بده که اگر نان نبود، نماز نمی خواندیم و روزه نمی گرفتیم.
    ب _ تغذیه حلال
    حلال بودن کسب و در نتیجه پاکی غذا، در پذیرفته شدن نماز، اثر انکارناپذیری دارد. حلال بودن غذا بر نورانی شدن قلب و گرایش کودک و نوجوان به عبادت به ویژه نماز، اثر فراوانی خواهد داشت.
    خداوند در این باره می فرماید:
    یا أَیُّها الرُّسُلُ کُلُوا مِنَ الطَّیِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحا إِنِّی بما تَعْمَلُونَ عَلِیم. (مؤمنون: 51)
    ________________________________________
    1- خصال، صدوق، قم، مؤسسه نشر اسلامی، ص 12؛ جامع الاحادیث، ابومحمدجعفر بن علی قمی، مشهد، مؤسسه طبع رضویه، ص 109.
    2- بحارالانوار، ج 66، ص 270، ح 6.
    ص:71
    ای پیامبران! از غذاهای پاکیزه بخورید و کار شایسته انجام دهید که من به آن چه انجام می دهید، آگاهم.
    با توجه به این که نوع تغذیه در روحیّه انسان تأثیرگذار است و غذاهای گوناگون، آثار اخلاقی متفاوتی دارند، روشن می شود که تغذیه از غذاهای پاکیزه و انجام کردار شایسته، با یکدیگر ارتباط دارند. (1)
    لا تَقْرَبُوا الصَّلاهَ وَ أَنْتُمْ سُکاری حَتَّی تَعْلَمُوا ما تَقُولُونَ. (نساء: 43)
    در حالی که مست هستید، به نماز نزدیک نشوید، تا زمانی که بدانید چه می گویید.
    این آیه هنگامی فرود آمد که برخی مسلمانان در حال مستی به نماز می ایستادند و عبارت های نماز را اشتباه می خواندند!
    امضاء


  5. Top | #64

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    امام علی علیه السلام فرمود:
    اذا مُلِی ءَ البَطنُ عَن المُباح، عَمِی القَلبُ عَنِ الصَّلاحِ. (2)
    وقتی شکم پر گردد، قلب از درک حق باز می ماند.
    امام باقر علیه السلام فرموده است:
    لا تَقُم اِلَی الصَّلوهِ مُتِکاسِلاً وَ لا مُتِناعِسا وَ لا مُتِثاقِلاً فَانِّها مِن خِلل النِّفاقِ. (3)
    با حالت کسالت، تنبلی، چرت و سنگینی معده، نماز مخوان؛ که چنین نمازی [فاسد است و فساد آن] از تباهی های دورویی است.
    فلسفه سخن امام این است که چنین کسی برای قرار گرفتن در محضر پروردگار، آمادگی جسمی و روحی ندارد، ولی با دو رویی وا نمود می کند
    ________________________________________
    1- تفسیر نمونه، ج 14، ص 255.
    2- غررالحکم و دررالکلم، عبدالواحد آمدی تمیمی، برگردان: سید جلال الدین محدث ارموی، تهران، دانشگاه تهران، 1360، ج 3، چ 3، ص 136.
    3- مستدرک الوسائل، ج 6، ص 331.
    ص:72
    که برای نماز آمادگی دارد. (1)
    بنابراین، تأثیر تغذیه حلال بر روح و جان آدمی، برای آمادگی وی و برپا داشتن نماز حقیقی و پذیرش آن از دیدگاه آیات و روایات، امری انکارناپذیر است.
    امام علی علیه السلام می فرماید:
    وَ اعْلَمْ اِنَّ جَمیعَ اَعْمالِکَ تَبَعٌ لِصَلوتِکَ. (2)
    بدان که تمام کارهای تو پیرو نماز تو است.
    امضاء


  6. Top | #65

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    4 _ رهبران اجتماع
    «مراد از رهبران اجتماع، کسانی هستند که نقش مهمی در جامعه دارند و کارشان، امر و نهی کردن و دستور دادن است. نقش این گروه از رهبران جامعه که رهبرهای مذهبی و عقیدتی اجتماع را نیز به عهده دارند، در هر مقامی، مهم و سرنوشت ساز است. چنان چه صالح باشند، جامعه صالح خواهد بود و اگر فاسد باشند، جامعه نیز فاسد خواهد شد. افراد عادی اجتماع نمی توانند در مورد نقش و رفتار آن ها و رابطه آن با باور خود، جدایی قایل شوند. پس اگر آن ها را در معرض فساد ببینند، بدبین می شوند.
    برای نمونه، فردی که از یک پلیس کج روی ببیند، به قانون و قانون گذار بدبین می شود. هم چنین در مورد مدیران اجرایی و ادارات وضع به همین گونه است. اگر آن ها ستم و تبعیضی روا دارند، مایه بدبینی مردم
    ________________________________________
    1- نمازشناسی، حسن راشدی، تهران، ستاد اقامه نماز، 1378، چ 1، ص 34.
    2- یکصد و چهارده نکته درباره نماز، محسن قرائتی، ص 30، برگرفته از: نهج البلاغه، نامه 27.
    ص:73
    فراهم خواهد شد». (1)
    پس هرگاه افراد جامعه به ویژه کودکان و نوجوانان پی ببرند که حاکمان و مدیران کشورشان به مذهب و اصول آن پای بند هستند، آنان نیز همان گونه رفتار خواهند کرد و به سلامت روششان امیدوار خواهند شد.
    امضاء


  7. Top | #66

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    5 _ نهاد آموزش و پرورش
    مدرسه، خانه دوم کودک و نوجوان است و بنای رفتارهای علمی، اجتماعی و اخلاقی کودک در آن جا مورد بازبینی قرار می گیرد و نتیجه آن ممکن است آبادانی یا ویرانی شخصیت او باشد.
    اخلاق و رفتار آموزگار، شیوه اندیشیدن او، سطح فرهنگی، چگونگی برخورد، روش تدریس، شیوه انضباطی، جاذبه و دافعه، تشویق و تنبیه و نظم و پرورش همه و همه در رفتار کودک و نوجوان اثر می گذارد. شیوه برخورد آموزگار ممکن است برای فرزندان ما عقده های روانی ایجاد کند و یا به حل عقده های روانی گذشته شان یاری رساند. (2)
    بنابراین، آموزگاران و مدیران مذهبی که دستورهای اسلامی را باور دارند و به آن ها پای بند هستند، شاگردانی مذهبی و پای بند به حدود الهی پرورش خواهند داد و در گرایش شاگردان خود و دل بستگی آنان به دین به ویژه نماز تأثیرگذار خواهند بود.
    ________________________________________
    1- نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص 19.
    2- نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص 18.
    ص:74
    فصل دوم: روش های پرورش دینی کودک
    اشاره
    در این فصل، به روش ها و راهکارهای پرورشی برای گرایش یافتن کودکان به نماز می پردازیم که تشویق و تحسین (کلامی و مادی)، الگوآفرینی مناسب، آرایش محیط مساجد، بیان آثار نماز، استفاده از قصه و شعر در مورد نماز و پرهیز از زیاده روی و تحکم نابخردانه از جمله این راهکارهاست.
    1 _ تشویق و تحسین (کلامی و مادی)
    بهتر است برای مجذوب کردن هرچه بیش تر کودک به نماز، این کار عبادی را با تشویق و تحسین همراه کنیم. کودکان برای مشتاق شدن به کاری بیش از هر چیز به تشویق و تأیید نیاز دارند. زمانی که کودکی روی زمین دراز می کشد و صورتش را به مهر می چسباند، به جای آن که بکوشیم حالتش را به صورت سجده بزرگ سالان درآوریم، باید همان رفتار کودکانه اش را تشویق کنیم. تشویق سبب می شود این رفتار بارها تکرار شود و هم زمان با رشد ذهنی و حرکتی کودک، زمینه یادگیری سجده درست نیز فراهم گردد. با گذشت زمان، هنگامی که کودک به نوجوانی برسد، به عبادت خو می گیرد.
    اگر کودک، جمله یا کلمه ای از نماز را بر زبان آورد، باید او را مورد تشویق قرار داد. هنگامی که کودک، کلمه اللّه اکبر یا لا اله الا اللّه را به زبان جاری کرد، سزاوار تشویق و پاداش پدر و مادر است و این رفتار باید آن چنان مهم جلوه داده شود که فرزند، بزرگی ذکر را باور کند. هم چنین در فرصت های مناسبی که به دست می آید، می توانیم او را به
    ص:75
    عنوان کودکی نمازخوان به دیگران بشناسانیم و کارهای او را به اسم نماز بستاییم. برای نمونه بگوییم: چون کودک نمازخوانی هستی، خدا به تو کمک می کند یا آفرین به تو که نمازخوان شده ای و بهشتی خواهی شد و خدا از تو راضی است... .
    هم چنین باید کودکانی را که به سنّ تکلیف نرسیده اند، تشویق و تأیید کنیم و ناتوانی های آنان را به رُخشان نکشیم. تأکید بر نکات مثبت رفتاری کودکان، اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی را در کودکان می آفریند و آنان با آمادگی و شهامت، می توانند در انجام مسئولیت های خود پیروز شوند. چنان چه در مورد نماز سخت گیری کنیم و بر ناتوانی های آنان انگشت بگذاریم و آن چه را انجام می دهند، به درستی تشویق نکنیم، نسبت به نماز، احساس ناخوشایندی پیدا خواهند کرد.
    امام رضا علیه السلام فرموده است:
    وَاعْلَمْ اَن الغُلامَ یُؤخَذ بِالصّیامِ اِذا بَلَغَ تِسْعَ سِنینَ عَلی قَدرِ ما یُطیعُهُ فَاِنْ اَطَاقَ اِلی الظُّهرِ اَوْ بَعدَهُ صام اِلی ذاکَ اَلْوَقتْ فَاذِا غَلَبَ عَلَیه اَلجُوعُ و اَلْعَطَشُ اَفْطَرَ وَ اِذا صامَ ثَلاثَهَ اَیامٍ فَلا تأخُذُه بالصّیام الشّهرِ کلّهِ. (1)
    هنگامی که پسر بچه به نُه سالگی رسید، به اندازه توانش روزه می گیرد. اگر تا ظهر و پس از آن تاب آورد، تا آن زمان را روزه بگیرد. پس هنگامی که تشنگی و گرسنگی بر او چیره شد، [می تواند] افطار کند و هنگامی که سه روز روزه گرفت، [می تواند] ادامه ماه را روزه نگیرد.
    ________________________________________
    1- مستدرک الوسائل، ج 7، ص 393.
    ص:76
    2 _ الگوآفرینی مناسب
    اشاره
    نقش الگوهای رفتاری بسیار مهم است. کودکان هنگامی که می بینند الگوهایشان نسبت به برخی موضوع ها، توجّه بیش تری دارند، آنان نیز به آن موارد، واکنش مثبت نشان می دهند. بنابراین، بهترین الگو در درجه اول، رفتار و منش پدر و مادر است. آنان پیش از آن که به امر و نهی بپردازند، کارهایشان در نگاه تیزبین کودک جلوه می کند. همان زمانی که پدر و مادر فکر می کنند فرزندانشان چیزی را نمی فهمند، کودک در حال الگوبرداری است. افزون بر این، اسلام نیز بر این امر تأکید ورزیده و مراقبت بیش تر پدر و مادر را در اوقات خلوت با یکدیگر گوشزد کرده است.
    در درجه دوم، پدر و مادر باید در پی پیدا کردن دوستان و هم بازی های خوبی برای فرزند خود باشند؛ زیرا نقش دوست و هم سال در پرورش کودک از اهمیّت شایانی برخوردار است. شاعر می گوید:
    تو اول بگو با کیان زیستی
    پس آن گه بگویم که تو کیستی
    اگر آرزوی داشتن فرزندانی را داریم که به نماز پای بند بوده و آن را باور داشته باشند، برقراری رابطه نزدیک با خانواده های مذهبی ضروری است. این ضرورت در سن نوجوانی برای فرزندانمان بیش تر خودنمایی می کند و از اهمیت بیش تری برخوردار است.
    ص:77
    ویژگی های الگو یا پیام دهنده
    اشاره
    الگوهای رفتاری فرزند باید چه شرایطی داشته باشند؟ فرستنده پیام، پدر است یا مادر یا آموزگار. آنان هرکس که باشند، اگر بخواهند عهده دار تلقین آموزه های مذهبی _ مانند نماز _ به فرزندان شوند، باید دارای صفات و شرایطی باشند که مهم ترین آن ها عبارتند از: آگاهی و شناخت، ایمان و باورداشت، عمل کردن، داشتن اخلاق خوب و انس گرفتن با کودک.
    الف _ آگاهی و شناخت
    آگاهی گسترده شامل جنبه های زیر است:
    1. آگاهی از فلسفه و رمز و راز مذهب.
    2. آگاهی از شرایط ذهنی و روانی، توان درک و اراده، دل بستگی ها و دیدگاه و اندیشه کودک درباره امور و مسایل جاری و نیز استعداد و زمینه های بالقوه کودک و نوجوان.
    3. آگاهی از وظایف انسان نسبت به خود، خدا، مذهب و... .
    4. آگاهی از شرایط جامعه ای که کودک در آن زندگی می کند.
    5. آگاهی از روش پرورش، کشش و جلب کودک به آموزه های دینی.
    ب _ ایمان و باورداشت
    مربّی باید خود به آن چه می گوید و دیگران را به آن فرا می خواند، ایمان داشته باشد؛ زیرا «سخنی که از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند».
    ج _ کردار نه گفتار
    یک مربّی باید بیش از آن که سخن بگوید، اهل عمل باشد. در دین اسلام و در بسیاری از آیات قرآن، همواره پس از ایمان، به عمل دستور داده شده و ایمان و دعوت بدون عمل، کاری بیهوده و بی حاصل به شمار آمده است.
    ص:78
    امام علی علیه السلام فرموده است:
    الدّاعی بِلا عَملٍ کَرّامی بِلا وَتَرٍ. (1)
    دعوت کننده بی عمل مانند تیرانداز بدون تیر است.
    مربّی باید الگوی عملی سخنی باشد که از آن دفاع می کند. طبیعی است که عمل او باید شایسته، محکم و استوار باشد. برای نمونه، پدر و مادر و مربیان باید هنگام نماز همه کارهای خود را کنار نهند و با شنیدن اذان، به سرعت آماده نماز شوند. این رفتار، زمینه ساز آموزش عملی دین به کودکان و نوجوانان خواهد شد و هیچ گاه از فکر و جانشان بیرون نخواهد رفت.
    د _ اخلاق خوش و انس گرفتن با کودک
    از دیگر شرایط موفقیت برای نفوذ در روح کودک و نوجوان، اخلاق خوش، خو گرفتن با او و در پیش گرفتن رفتارهای جذّاب است. در آغوش گرفتن کودک، به هنگام خواب در کنار بستر او نشستن، همراه با نوازش به تنهایی با او حرف زدن و با دقت به حرف هایش گوش سپردن، برای جلب توجه او و نفوذ در قلب و ژرفای وجودش لازم است. هم چنین هنگام بیدار کردن کودک و نوجوان برای نماز صبح، دست کشیدن بر سر و صورت او و بیدار کردنش در نهایت محبت، در دل بستگی او به نماز بسیار تأثیرگذار است.
    پایدارترین و خوشایندترین یادگیری ها، یادگیری غیرمستقیم یا مشاهده ای است. فراموش نشود که در این نوع یادگیری، یادگیرنده بر
    ________________________________________
    1- من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 416.
    ص:79
    اساس انگیزه های خود، آگاهانه و بدون هیچ گونه جبر و فشار روانی و کم ترین فشار ذهنی و خستگی، همه حواس خود را متوجّه رفتار مورد نظر می کند. (1)
    یکی از عوامل مهمّ پرورش دینی، همانندسازی و الگوسازی است. گفتنی است فرد با کسی همانندسازی می کند که با او پیوند عاطفی برقرار کرده باشد. پس هرقدر پیوند عاطفی میان فرد و الگو بیش تر باشد، ویژگی ها و صفات بیش تری از او را در درون خود نهادینه می کند. ناگفته نماند که این همانندسازی، ممکن است فرد را در سیر بهنجاری یا نابهنجاری هدایت کند. در مجموع باید گفت: الگو، اصلی برای شدن است. (2)
    کودکان نسبت به رفتار الگوهای دلخواهشان، دل بستگی و کنجکاوی ژرفی دارند، ولی باید توجه داشت که به گفته موریس دبس: «کنجکاوی کودک، دارای رنگی از یگانگی عاطفی است و آن عبارت از گونه ای احساس یگانگی نموداری با فعالیت های دیگران است. ساده ترین نمونه این احساس یگانگی در تماشاگران فوتبال دیده می شود. کسانی که به گونه ای ژرف، جریان بازی را دنبال می کنند، هنگام تماشای بازی، بدون اراده، حرکت پا و بدن بازیکنان را با پا و بدن خود در هوا مجسّم می کنند. در این جا همدلی، واکنش اثرپذیرانه و احساس یگانگی، واکنشی حرکتی
    ________________________________________
    1- روش های پرورش احساس مذهبی نماز در کودکان و نوجوانان، ص 15.
    2- تربیت مکتبی، ص 17.
    ص:80
    است». (1)
    درباره تأثیر مثبت الگو در شکل گیری شخصیّت انسان، سخنان فراوانی گفته شده است. در این جا یادآوری خاطره ای مربوط به یکی از عارفان بزرگ می تواند نمونه ای نیکو برای این موضوع باشد:
    «روزی از سهل شوشتری که از عارفان بزرگ و اهل کرامت بود، پرسیدند: چگونه به این مقام رسیدی؟ او در پاسخ گفت: من در کودکی نزد دایی ام زندگی می کردم. هنگامی که هفت ساله بودم، نیمه شب به دستشویی رفتم. در برگشت، دایی ام را دیدم که رو به قبله نشسته، عبایی به دوش کشیده، عمامه ای دور سرش پیچیده و سرگرم نماز خواندن است. از حالت او خوشم آمد. کنارش نشستم تا نمازش تمام شد. آن گاه از من پرسید: پسر چرا نشسته ای؟ برو بخواب. گفتم: از کار شما خوشم آمد و می خواهم پهلوی شما بنشینم. گفت: نه! برو بخواب. رفتم و خوابیدم. شب بعد نیز از خواب بیدار شدم. هنگامی که از دستشویی بر می گشتم، باز هم دایی ام را در آن حال دیدم و کنارش نشستم. به من گفت: برو بخواب. گفتم: دوست دارم هرچه شما می گویید، من نیز تکرار کنم. او گفت: یک مرتبه بگو «یا حاضر و یا ناظر». من هم تکرار کردم، سپس به من گفت: برای امشب کافی است، حالا برو بخواب.
    این کار چند شب تکرار شد و من هر شب عبارت «یا حاضر و یا ناظر» را چند بار تکرار می کردم. کم کم وضو گرفتن را هم آموختم و پس
    ________________________________________
    1- مراحل تربیت، موریس دبس، برگردان: علی محمد کاردان، ص 74.
    ص:81
    از وضو می نشستم و هفت مرتبه «یا حاضر و یا ناظر» را می گفتم. سرانجام کار به جایی رسید که من بی آن که نزد دایی ام بروم، خودم پیش از اذان صبح بیدار می شدم. پس از نماز، تسبیح در دست می گرفتم، پیوسته ذکر را تکرار می کردم و از این کار خود لذت روحانی می بردم تاکنون» (1).
    گفتیم که کودک به اشخاصی هم چون دایی، خاله، عمه و پدر و مادر خود توجه دارد و از نظر رفتار عاطفی که با او داشته اند، به کارهای آنان سخت کنجکاو و دل بسته می شود و همانندسازی می کند. چهره گشاده ایشان همراه با لبخند، مایه کشش کودک به آنان می شود و نتیجه آن در نوجوانی، در دل بستگی به عبادت، دین داری و رفتن به مسجد نمایان خواهدشد.
    مربّی بزرگوار با این آگاهی که دوره کودکی، دوران بازی، آقایی و مهرخواهی است و طولانی شدن نماز، ممکن است از خوشایندی آن بکاهد، به کوتاه ترین زمان بسنده می کند و کودک هم با احساس زیبا و لطیف خود، آرزوی تکرار دوباره همین تجربه خوشایند را دارد. (2)
    امضاء


  8. Top | #67

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    1 _ تشویق و تحسین (کلامی و مادی)
    بهتر است برای مجذوب کردن هرچه بیش تر کودک به نماز، این کار عبادی را با تشویق و تحسین همراه کنیم. کودکان برای مشتاق شدن به کاری بیش از هر چیز به تشویق و تأیید نیاز دارند. زمانی که کودکی روی زمین دراز می کشد و صورتش را به مهر می چسباند، به جای آن که بکوشیم حالتش را به صورت سجده بزرگ سالان درآوریم، باید همان رفتار کودکانه اش را تشویق کنیم. تشویق سبب می شود این رفتار بارها تکرار شود و هم زمان با رشد ذهنی و حرکتی کودک، زمینه یادگیری سجده درست نیز فراهم گردد. با گذشت زمان، هنگامی که کودک به نوجوانی برسد، به عبادت خو می گیرد.
    اگر کودک، جمله یا کلمه ای از نماز را بر زبان آورد، باید او را مورد تشویق قرار داد. هنگامی که کودک، کلمه اللّه اکبر یا لا اله الا اللّه را به زبان جاری کرد، سزاوار تشویق و پاداش پدر و مادر است و این رفتار باید آن چنان مهم جلوه داده شود که فرزند، بزرگی ذکر را باور کند. هم چنین در فرصت های مناسبی که به دست می آید، می توانیم او را به
    ص:75
    عنوان کودکی نمازخوان به دیگران بشناسانیم و کارهای او را به اسم نماز بستاییم. برای نمونه بگوییم: چون کودک نمازخوانی هستی، خدا به تو کمک می کند یا آفرین به تو که نمازخوان شده ای و بهشتی خواهی شد و خدا از تو راضی است... .
    هم چنین باید کودکانی را که به سنّ تکلیف نرسیده اند، تشویق و تأیید کنیم و ناتوانی های آنان را به رُخشان نکشیم. تأکید بر نکات مثبت رفتاری کودکان، اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی را در کودکان می آفریند و آنان با آمادگی و شهامت، می توانند در انجام مسئولیت های خود پیروز شوند. چنان چه در مورد نماز سخت گیری کنیم و بر ناتوانی های آنان انگشت بگذاریم و آن چه را انجام می دهند، به درستی تشویق نکنیم، نسبت به نماز، احساس ناخوشایندی پیدا خواهند کرد.
    امام رضا علیه السلام فرموده است:
    وَاعْلَمْ اَن الغُلامَ یُؤخَذ بِالصّیامِ اِذا بَلَغَ تِسْعَ سِنینَ عَلی قَدرِ ما یُطیعُهُ فَاِنْ اَطَاقَ اِلی الظُّهرِ اَوْ بَعدَهُ صام اِلی ذاکَ اَلْوَقتْ فَاذِا غَلَبَ عَلَیه اَلجُوعُ و اَلْعَطَشُ اَفْطَرَ وَ اِذا صامَ ثَلاثَهَ اَیامٍ فَلا تأخُذُه بالصّیام الشّهرِ کلّهِ. (1)
    هنگامی که پسر بچه به نُه سالگی رسید، به اندازه توانش روزه می گیرد. اگر تا ظهر و پس از آن تاب آورد، تا آن زمان را روزه بگیرد. پس هنگامی که تشنگی و گرسنگی بر او چیره شد، [می تواند] افطار کند و هنگامی که سه روز روزه گرفت، [می تواند] ادامه ماه را روزه نگیرد.
    ________________________________________
    1- مستدرک الوسائل، ج 7، ص 393.
    ص:76
    امضاء


  9. Top | #68

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    2 _ الگوآفرینی مناسب
    اشاره
    نقش الگوهای رفتاری بسیار مهم است. کودکان هنگامی که می بینند الگوهایشان نسبت به برخی موضوع ها، توجّه بیش تری دارند، آنان نیز به آن موارد، واکنش مثبت نشان می دهند. بنابراین، بهترین الگو در درجه اول، رفتار و منش پدر و مادر است. آنان پیش از آن که به امر و نهی بپردازند، کارهایشان در نگاه تیزبین کودک جلوه می کند. همان زمانی که پدر و مادر فکر می کنند فرزندانشان چیزی را نمی فهمند، کودک در حال الگوبرداری است. افزون بر این، اسلام نیز بر این امر تأکید ورزیده و مراقبت بیش تر پدر و مادر را در اوقات خلوت با یکدیگر گوشزد کرده است.
    در درجه دوم، پدر و مادر باید در پی پیدا کردن دوستان و هم بازی های خوبی برای فرزند خود باشند؛ زیرا نقش دوست و هم سال در پرورش کودک از اهمیّت شایانی برخوردار است. شاعر می گوید:
    تو اول بگو با کیان زیستی
    پس آن گه بگویم که تو کیستی
    اگر آرزوی داشتن فرزندانی را داریم که به نماز پای بند بوده و آن را باور داشته باشند، برقراری رابطه نزدیک با خانواده های مذهبی ضروری است. این ضرورت در سن نوجوانی برای فرزندانمان بیش تر خودنمایی می کند و از اهمیت بیش تری برخوردار است.
    ص:77
    امضاء


  10. Top | #69

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    ویژگی های الگو یا پیام دهنده
    اشاره
    الگوهای رفتاری فرزند باید چه شرایطی داشته باشند؟ فرستنده پیام، پدر است یا مادر یا آموزگار. آنان هرکس که باشند، اگر بخواهند عهده دار تلقین آموزه های مذهبی _ مانند نماز _ به فرزندان شوند، باید دارای صفات و شرایطی باشند که مهم ترین آن ها عبارتند از: آگاهی و شناخت، ایمان و باورداشت، عمل کردن، داشتن اخلاق خوب و انس گرفتن با کودک.
    الف _ آگاهی و شناخت
    آگاهی گسترده شامل جنبه های زیر است:
    1. آگاهی از فلسفه و رمز و راز مذهب.
    2. آگاهی از شرایط ذهنی و روانی، توان درک و اراده، دل بستگی ها و دیدگاه و اندیشه کودک درباره امور و مسایل جاری و نیز استعداد و زمینه های بالقوه کودک و نوجوان.
    3. آگاهی از وظایف انسان نسبت به خود، خدا، مذهب و... .
    4. آگاهی از شرایط جامعه ای که کودک در آن زندگی می کند.
    5. آگاهی از روش پرورش، کشش و جلب کودک به آموزه های دینی.
    ب _ ایمان و باورداشت
    مربّی باید خود به آن چه می گوید و دیگران را به آن فرا می خواند، ایمان داشته باشد؛ زیرا «سخنی که از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند».
    ج _ کردار نه گفتار
    یک مربّی باید بیش از آن که سخن بگوید، اهل عمل باشد. در دین اسلام و در بسیاری از آیات قرآن، همواره پس از ایمان، به عمل دستور داده شده و ایمان و دعوت بدون عمل، کاری بیهوده و بی حاصل به شمار آمده است.
    ص:78
    امضاء


  11. Top | #70

    عنوان کاربر
    عضو خودماني
    تاریخ عضویت
    October 2020
    شماره عضویت
    13875
    نوشته
    1,059
    صلوات
    1000
    دلنوشته
    2
    صلی الله علیک یا مولانا یا صاحب الزمان (عج)
    تشکر
    187
    مورد تشکر
    420 در 107
    دریافت
    0
    آپلود
    0

    پیش فرض


    امام علی علیه السلام فرموده است:
    الدّاعی بِلا عَملٍ کَرّامی بِلا وَتَرٍ. (1)
    دعوت کننده بی عمل مانند تیرانداز بدون تیر است.
    مربّی باید الگوی عملی سخنی باشد که از آن دفاع می کند. طبیعی است که عمل او باید شایسته، محکم و استوار باشد. برای نمونه، پدر و مادر و مربیان باید هنگام نماز همه کارهای خود را کنار نهند و با شنیدن اذان، به سرعت آماده نماز شوند. این رفتار، زمینه ساز آموزش عملی دین به کودکان و نوجوانان خواهد شد و هیچ گاه از فکر و جانشان بیرون نخواهد رفت.

    امضاء


صفحه 7 از 9 نخستنخست ... 3456789 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
© تمامی حقوق از جمله طراحی قالب برای سایت آیه های انتظار محفوظ می باشد © طراحی و ویرایش Masoomi بر قالب منتشر شده از ویکی وی بی