☼ ▐☼ ▐☼ عمل فرشتگان قبض ارواح و ملك الموت عين عمل خداست ☼ ▐☼ ▐☼
عمل فرشتگان قبض ارواح و ملك الموت عين عمل خداست
كيفيّت قبض روح ارواح طيّبه و نفوس ستمگران
قال اللهُ الحكيمُ في كتابِه الكريم:
قُلْ يَتَوَفَّیٰكُم مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَي' رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ.
اين آيۀ كريمه يازدهمين آيه از سورۀ سجده، سي و دوّمين سوره از قرآن مجيد است. ميفرمايد:
«بگو (اي پيغمبر) كه: شما را ميميراند و جان شما را ميگيرد آن فرشتۀ مرگي كه بر شما گماشته شده است و مأموريّت قبض روح شما را دارد، و پس از آن بسوي پروردگارتان بازگشت خواهيد نمود.»
در اين آيۀ مباركه خداوند جلّ و عزّ قبض روح مردم را نسبت به ملك الموت كه همان عزرائيل است داده است.
در آيۀ شريفهاي كه مفصّلاً در مجلس قبل پيرامونش بحث شد
ص 202خداوند نسبت قبض روح را مستقيماً به خودش ميدهد:
اللَهُ يَتَوَفَّي الانفُسَ حِينَ مَوْتِهَا. [120]
«خداوند است فقط كه هميشه جانها را در هنگام مرگ ميگيرد.»
در آيۀ ديگر نسبت قبض روح را نه به يك فرشتۀ خاصّ بلكه به فرشتگان داده است:
وَ هُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ وَ يُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً حَتَّي'ٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَ هُمْ لَا يُفَرِّطُونَ. [121]
«و اوست آن خداوندي كه سيطره دارد بر بندگانش، و از مقام عالي خود آنها را در تحت عبوديّت مسخّر داشته و براي حفظ و حراست آنها فرشتگاني را ميگمارد و بسوي آنان گسيل ميدارد، تا زمانيكه مرگِ يكي از شما مقدّر گردد فرشتگاني كه براي انجام اين مأموريّت فرستادهايم جان او را ميگيرند و در اين امر كوتاهي نمينمايند.»
در آيۀ چهارم نسبت سلام و تحيّت به ملائكهاي كه قبض روح مردم پاك و پاكيزه را ميكنند ميدهد:
الَّذِينَ تَتَوَفَّیٰهُمُ الملائكة طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ[122].
«آن دسته از مردمي كه پاك و پاكيزهاند، ملائكۀ قبض روح از
ص 203طرف خدا به آنها سلام و تحيّت فرستاده ميگويند: سلامٌ عليكم، داخل در بهشت شويد در مقابل أفعال نيك كه بجاي آوردهايد.»
در آيۀ ديگر از همين سوره ميفرمايد: در هنگام قبض روح مردم ظالم و ستم پيشه، چون ميخواهند آن مردم از در آشتي و مسالمت با آن فرشتگان رفتار كنند و زشتيها و بديهاي خود را انكار بنمايند، براي آنان فائدهاي ندارد.
الَّذِينَ تَتَوَفَّـٰهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ بَلَي'ٓ إِنَّ اللَهَ عَلِيمُ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ.[123]
«آن دسته از مردمي كه به نفسهاي خود ستم روا داشتهاند، با فرشتگان قبض روح از راه مسالمت و صلح وارد شده و اظهار ميدارند كه ما مردمي نبوديم كه مرتكب عمل بدي شده باشيم. بلي، بدرستيكه خداوند به آنچه در دنيا بجاي ميآوردهايد داناست.»
و پس از آنكه فرشتگان اين خطاب را به آنها ميكنند، آنها را دوباره مخاطب ساخته ميگويند:
فَادْخُلُوٓا أَبْوَ'بَ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَي الْمُتَكَبِّرِينَ. [124]
«پس داخل شويد از درهاي جهنّم، و در جهنّم مُخلَّد و جاودان خواهيد بود؛ پس بد جايگاهي است منزل و محلّ مستكبران و خودپسندان!»
ص 204در اين آيات همانطور كه ملاحظه ميشود، در بعضي نسبت قبض روح را به خدا داده است و در بعضي به ملك الموت و در بعضي به ملائكه، و آن ملائكه نيز به طريقي، قبض روح طيّبين و پاكان را مينمايند و بطريق دگري قبض روح ظالمين و ستمكاران را ميكنند.
جمع بين اين آيات را چه قسم بايد كرد ؟ اگر خود خدا قبض روح ميكند عزرائيل و سائر فرشتگان چه ميكنند ؟
و اگر عزرائيل ميكند سائر فرشتگان چه عملي انجام ميدهند ؟
و نسبت اين فعل به ذات مقدّس حضرت ربوبي عزّوجلّ چه معني دارد ؟ و اگر فرشتگان ميكنند ملك الموت چكاره است ؟
و نسبت قبض روح به خدا نيز چه معني دارد ؟
اين يك مسألهاي است كه بايد روشن شود؛ زيرا علاوه بر آنكه در قرآن كريم تناقض نيست، اين آيات اصل مهمّي از اصول متقنۀ توحيد را بيان ميكنند.
نقل قول
