فصل
چگونه برادر مؤمنت را دوست نداشته باشی، در صورتی که یاورت علیه دشمنانت می باشد و کمک کار در دین توست و با تو در دوستی دوستان موافق است و در دشمنی دشمنانت همداستان. و از ائمه اطهار علیهم السلام وارد شده است که فرمود: بنده به حقیقت ایمان نمی رسد تا آنکه برادرش را دوست بدارد. و از آن حضرت آمده است: شیعه ما همدیگر را دوست دارند و در محبت ما به همدیگر بذل و بخشش می کنند. عبد المؤمن انصاری می گوید: بر ابی الحسن موسی بن جعفر ع وارد شدم و در نزد او محمد بن عبد اللَّه جعفری بود، به او لبخند زدم امام ع فرمود: آیا دوستش داری؟ ) عرضه داشتم: بله و جز به خاطر شما دوستش نمی دارم. فرمود او برادر توست و مؤمن برادر تنی مؤمن است. ملعون است ملعون، کسی که برادرش را متهم کند، ملعون است ملعون کسی که با برادرش غش کند. ملعون است ملعون کسی که به برادرش نصیحت نکند، ملعون است ملعون است کسی که بر ضرر برادرش اقدام کند، ملعون است ملعون کسی که خود را از برادر مؤمنش مخفی کند، ملعون است ملعون است کسی که غیبت برادر مؤمن خود کند. و از آن حضرت آمده است:
محکمترین ریسمانهای ایمان، دوستی با خدا و دشمنی با دشمنان خداست. و امام صادق علیه السلام فرمود: هر چیزی به چیزی آسایش و راحتی می یابد و راحتی مؤمن دیدار برادر مؤمن اوست چنان که راحتی پرنده در دیدار همجنس (پرنده دیگر) است. آیا ندیدی که پرندگان با هم می نشینند. حضرت فرمود: مؤمن برادر مؤمن است ) و مؤمن چشم و آیینه مؤمن است و راهنمایی است که به او خیانت نمی کند و با او نیرنگ بکار نمی بندد. و به او ظلم نمی نماید و او را تکذیب نمی کند و غیبتش نمی نماید. امام صادق علیه السلام فرمود: هر دو مؤمن یا سه مؤمن که پیش برادری جمع شوند و از کید او در امان باشند و از حیله هایش نترسند و امیدوار به آنچه دارد باشند، اگر ایشان خدای را بخوانند خدای اجابتشان می کند و اگر از او بخواهند عطایشان می کند و اگر زیادت خواهند خدای به ایشان زیاد دهد و اگر ساکت باشند ابتداء خدا به ایشان می دهد. امام صادق ع فرمود: هر کس برای خدا برادر مؤمنش را زیارت کند، نه برای چیز دیگری بلکه برای درخواست وعده های الهی و متحقق شدن آن، خدای تعالی، هفتاد هزار فرشته را موکل می کند که او را ندا دهند و بگویند: خوشا بحالت! و بهشت گوارایت باشد. و از آن حضرت ع بدون واسطه از پیامبر نقل شده که: هر کس با مردم معامله کند و به آنها ظلم نکند و گفتگو کند و به ایشان دروغ نگوید و وعده به ایشان دهد و خلف وعده نکند، غیبت چنین انسانی حرام است و مروت او تمام و عدالتش ظاهر و دوستیش واجب است. و از امام ابی جعفر باقر ع آمده است که فرمود: خدای تعالی بهشتی دارد که جز سه تن داخلش نشوند:
مردی که علیه خودش بدرستی حکم کند و مردی که برای خدا برادر مؤمن خود را زیارت کند و مردی که برادر مؤمن فی اللَّه را ترجیح دهد. و از آن حضرت آمده است که فرمود: مؤمنین وقتی با هم ملاقات کنند و مصافحه نمایند، خدای تعالی دستش را بین دو دست ایشان قرار می دهد و با آن کس که برادر مؤمنش را بیشتر دوست داشته باشد مصافحه می کند. و از آن حضرت روایت شد که پیامبر (ص) فرمود وقتی با هم ملاقات می کنید سلام نمایید و مصافحه کنید! و وقتی از هم جدا می شوید، با استغفار، از هم جدا شوید. ) و امیر المؤمنین ع از پیامبر (ص) نقل فرمود که:
فرشته ای مردی را بر در خانه برادر مؤمنش دید ولی صاحب خانه نبود. فرشته به او گفت: چرا به در خانه او آمدی: مرد گفت من برادری دارم که می خواهم زیارتش کنم گفت: آیا با همدیگر فامیل هستید یا آنکه حاجتی تو را به اینجا آورده است؟ می گوید: بین من و ایشان خویشی بهتر از اسلام نیست و حاجتی مرا به اینجا نیاورده است ولی به خاطر خدا می خواهم با او ملاقات کنم.
فرشته گفت: من فرستاده خدای تعالی به سوی تو هستم. بشارت باد به تو که خدای تعالی به تو سلام می رساند و می فرماید: مرا قصد کردی و با کارت ثواب مرا طلب کردی من بهشت را بر تو واجب می کنم و از خشم من در امانی و از آتش پناهت دادم. از آن حضرت علیه السلام آمده است: نظر به عالم عبادت است و نظر به رهبر عادل عبادت است و نظر مهربانی و عطوفت به پدر و مادر عبادت است و نظر به برادر که به خاطر خدا دوستش دارد عبادت است. و از آن حضرت آمده است خدای تعالی فرمود: بین دو مؤمن برادری نیست جز آنکه به هر کدام از آن دو درجه ای داده است. و از آن حضرت آمده است: هر کس در راه خدا به برادری منفعت رسانید خدای تعالی خانه ای در بهشت برای او می سازد و از آن حضرت آمده است: هر کس برادرش را اکرام کند خدای تعالی به او اکرام می کند. آیا فکر می کنید جواب خدا در مقابل اکرام خدا چیست؟ عمرو بن حریث (شمر) از جابر از پدرش از امام باقر ع نقل کرد: برادران مؤمن که در راه خدا با هم برادر شدند، در روز قیامت یکی در بهشت به درجه ای بالاتر می رسد و شخص بالا رتبه به خدا عرضه می دارد. پروردگارا! او برادر و رفیقم می باشد مرا به طاعت تو امر می کرد و از معصیت تو باز می داشت و مرا به اجر و پاداش تو ترغیب می کرد پس بین من و او در این درجه جمع نما! خدای تعالی بین این دو جمع می کند. یکی از منافقین از دیگری در درک پائین تر در جهنم قرار می گیرد. منافق پایینتر می گوید: پروردگارا فلانی مرا به معصیت تو امر می کرد و از طاعت تو باز می داشت و مرا بی رغبت به ثواب تو می کرد و از ملاقات تو بر حذر نمی داشت، بین من و او در این درک جمع کن! خدای تعالی بین ایشان جمع می کند و این آیه را قرائت فرمود:
الْأَخِلَّاءُ یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ : برادران در این روز با همدیگر دشمنند جز متقین. ابان بن تغلب از امام صادق علیه السلام نقل کرد: هر مؤمنی که از برادر مؤمنش حاجتی بخواهد و او قدرت بر قضاء آن را داشته باشد ولی آن را رد کند، خدای تعالی ماری را بر او بگمارد که انگشتانش را بگزد. و از اسماعیل بن عمار روایت شده است گفت: من به امام صادق ع عرضه داشتم: آیا مؤمن رحمت الهی است فرمود بله: هر مؤمنی که برای حاجتی پیش برادر مؤمنش بیاید آن رحمت است که خدای تعالی او را بسوی او سوق داد و باعثش شده، اگر آن حاجت را برآورد رحمت را با قبول خود پذیرفت و اگر می توانست حاجتش را برآورد ولی رد کرد، رحمتی را که خدای برای او سوق داده و باعثش شده، رد کرده است و رحمت برای شخص حاجتمند، برای روز قیامت ذخیره می شود، و هر کس در نیاز برادر مؤمنش حرکت کند ولی با تمام تلاش خود دلسوزی اش نکند به خدا و رسول و مؤمنین خیانت کرده است و هر کدام از شیعیان که برادرش از او کمک بخواهد و او قدرت بر کمک داشته است ولی کمک نکند خدای تعالی او را مبتلا به قضای حاجت های دشمنان ما می کند تا آنکه او را به آن عذاب کند. و هر کس مؤمن فقیری را تحقیر کند یا آنکه او را سبک شمارد یا به خاطر بی پولی و ناداری او را کوچک شمارد خدای تعالی در پیشگاه خلایق او را مشهور کند و حقیرش نماید و پیوسته بر او خشمگین می باشد و در نزد هر کس برادر مؤمنش غیبت شود و او کمک و یاریش کند خدای تعالی در دنیا و آخرت یاریش می کند و هر کس او را یاری نکند و با آنکه قدرت داد از او دفاع نکند، خدای تعالی او را وامی گذارد و در دنیا و آخرت تحقیرش می کند.
نقل قول
