نامه ای به جوان در آستانه ازدواج

[مهراوه* باران اشک *]

14- دوستی های قبل از ازدواج
1- اشارة

دوست عزیزم! نوشته بودی: «بعضیها میگن خوبه دختر و پسر با هم دوست بشن و مدتی رفتوآمد داشته باشن؛ اگر مناسب نبودن، دوستی رو رها کنن و اگر مناسب بودن، با هم ازدواج کنن.»
به باور من، گذشته از این که این دوستیها در دین ما نادرست و ناپسند معرفی شده است، آثار منفی و پیامدهای زیانبار فراوانی دارد که به برخی از آنها اشاره میکنم:

[مهراوه* باران اشک *]

2- 1. بروز خطا در تشخیص

طبیعی است که دختر و پسری که با هم دوست شدهاند و در حال و هوای خاصی هستند، در موعد مقرر (بلکه زودتر) سرقرار حاضر میشوند و خواستههای یکدیگر را فوراً برآورده میکنند و با الفاظ زیبا و پرمحبت با هم سخن میگویند. بدیهی است در این فضای ساختگی هرگز نمیتوان یکدیگر را شناخت و به ضعف و قوت طرف مقابل پی برد.

[مهراوه* باران اشک *]

​

3- 2. کم شدن تعهد ایمانی و انسانی

دختری که به محبتهای چندین سالهی مادر و زحمتهای طاقتفرسای پدر پشت پازده و با این که یقین دارد آنان از این ارتباط ناراضیاند ، با پنهانکاری به اعمال خود ادامه میدهد، چگونه میتواند در زندگی وفادار باشد؟ و پسری که حاضر است به راحتی به امانت خانوادهای خیانت کند و برای پدر و مادر حقی قائل نباشد، چگونه میتواند امین و مورد اعتماد باشد و در آینده به همسر خود خیانت نکند؟
ص:62

[مهراوه* باران اشک *]

4- 3. طمع شیطان

شیطان همواره در کمین است و برای هر کسی نقشه دارد تا او را فریب دهد. وقتی دختر و پسری حاضر باشند برای لذت و خوشگذرانی، نه رضایت خداوند را رعایت کنند و نه رضایت والدین را، طبیعی است که شیطان به آنان طمع ورزد و به فریبکاری گستردهتر بپردازد و هرچه بیشتر آنان را از سعادت دور و به بدبختی و شقاوت نزدیک کند.

[مهراوه* باران اشک *]

5- 4. رنجاندن والدین

با اندکی دقت متوجه میشویم که این گونه دوستیها غالباً با نارضایتی پدر و مادر و رنجاندن آنان همراه است. مشاوران ازدواج میگویند بارها و بارها پدر و مادرانی با دل پرخون به ما مراجعه کردهاند و از این که فرزندشان ناگهان همهی ارزشها و فرهنگ خانوادگی را فراموش کرده و به فردی دل بسته است که با خانواده هماهنگ نیست، گله دارند و بیشتر از این ناراحتاند که ایشان را تهدید کرده اگر به خواستهی او تن ندهند، از خانه فرار میکند،دست به خودکشی میزند یا...
این گونه دخترها و پسرها به این نکتهی مهم توجه داشتهباشند: همانگونه که خداوند قوانینی را در عالم ماده حاکم فرموده است (مانند قانون جاذبه زمین، قانون تبدیل ماده و انرژی به یکدیگر و بقای آنها و...)، قوانینی را نیز در عالم ماورای ماده حاکم ساخته است که هرگز تغییر نمیکند. و همانطور که اگر کسی بگوید من قانون جاذبهی زمین را قبول ندارم و خود را از بلندی پرت کند، بدون شک آسیب خواهد دید، بیتوجهی به قوانین ماورای ماده هم اثر خود را بر زندگی انسان میگذارد و انکار آن، این حقیقت را از بین نمیبرد.
یکی از این قوانین، «هماهنگی سعادت انسان با رضایت والدین» و «محرومیت از
ص:63
خوشبختی به سبب رضایت نداشتن والدین» است. تردیدی نیست که اگر چنین جوانهایی از گناه خود توبه نکنند و به خیرهسری روی آورند،به سعادت نخواهند رسید.
6- 5. خسارت ها
دوستیهای قبل از ازدواج که معمولاً با رفتوآمد و ارتباط تلفنی و تبادل هدیه و مخارجی همراه است، همواره خسارتهایی به دنبال دارد. مصادیق زیر، برگرفته از رویدادهای واقعی است:
الف) هزینههای سنگین، که صرف تفریحات و رفتن به رستوران و هدایا شده است؛
ب) محروم شدن از ادامهی تحصیل به دلیل مشغولیت فکری و بیعلاقه شدن به مطالعهی دروس؛
ج) از دست دادن شغل به علت غیبتها وتأخیرهای مکرر؛
د) از دست دادن اعتبار در خانواده، بستگان و گاهی در سطح وسیعتر به سبب برملا شدن ارتباط نادرست
ه) از دست دادن بخش مهمی از عمر و جوانی در راه معصیت و نافرمانی خداوند.
ممکن است به ذهن بیاید که برخی از این موارد در پی ازدواج شرعی هم احتمال دارد پیش بیاید، اما باید توجه داشت که در این مسأله دو تفاوت وجود دارد:
اولاً، در ازدواج خسارت به این حد نیست، زیرا که برخی از این خسارتها ناشی از پنهانی بودن ارتباط و پنهان کردن آن از والدین است؛
ثانیاً، در آن موارد در مقابل این خسارت، سودی حاصل شده که رسیدن به زندگی مشترک و خداپسندانه است.
اما خسارت واقعی وقتی به وجود میآید که انسان هم گناه کرده و هم هزینهی مادی
ص:64
و معنوی پرداخته است و برای آیندهی خود نیز باید منتظر سختیهای دنیایی و آخرتی باشد.
7- 6. عذاب وجدان و فشار روحی
خداوند مهربان، حالتی در روح انسان قرار داده است که در هنگام خطا و گناه، انسان را ملامت و به سبب ارتکاب گناه سرزنش میکند. از این حالت به «نفس لوّامه» یعنی نفس ملامتگر تعبیر میشود. البته این لطف الهی است که انسان خطای خود را بشناسد و از آن توبه کند.
بارها مشاهده شده است جوانانی که به دوستیهای نامشروع با جنس مخالف گرفتار شده اند، هر چه میخواهند خود را شاد و راحت جلوه دهند، از درون دچار عذاب و فشار روحی هستند و بدیهی است این حالت در زندگی آینده و تصمیمگیریهای ایشان تأثیر منفی خواهد داشت و گاهی آنان را به خلوتگزینی و فرار از مسئولیت میکشاند.
8- 7. دور شدن از رحمت و حمایت الهی
اطاعت از خداوند، انجام کارهای نیک، خدمت به بندگان خدا و پرهیز از گناه، بارش رحمت الهی را به دنبال دارد؛از این رو، انسانهای باتقوا و درستکار دست لطف خداوند را بر سر خود احساس و نور عنایت او را در زندگی مشاهده میکنند. در نقطهی مقابل، نافرمانی خداوند و گناه و آلودگیهای رفتاری، انسان را از لطف الهی محروم میکند.
بدیهی است در دوستیهای دختران و پسران که گاهی هم به بهانهی ازدواج صورت میگیرد، زمینههای متعدد ارتکاب گناه پیش میآید که هر یک، انسان را قدمی از رحمت الهی دور میکند. اگر با توبه و جبران خطا، این گامهای اشتباه متوقف نشود و
ص:65
سپس بازگشت به سوی خداوند اتفاق نیفتد، انسان به درههای هولناک شقاوت در دنیا و عذاب الهی در آخرت سقوط میکند.
9- 8.زیان های اجتناب ناپذیر
دوستیهای نامشروع قبل از ازدواج زیانهایی دارد که در هر حال دامنگیر انسان میشود. دختر و پسری که مدتی بدون عقد شرعی با هم دوست شدهاند و رفتوآمد و گفتوشنود داشته و گاهی در خلوت خوشان به شکل صمیمیتر به هم اظهار محبت کردهاند، چه دوستی آنان به ازدواج منجر گردد و چه از هم جدا شوند و با شخص دیگری ازدواج کنند، در هر حال زیانهایی میبینند که به برخی از آنها اشاره میکنم.
الف) اگر دوستی به ازدواج منجر شود:
- سوء ظن نسبت به همسر (یعنی دوست سابقش) که مبادا باز با دیگری دوست شود.
- از دست دادن اعتبار نزد آشنایان.
- آغاز زندگی با گناه و در نتیجه بی برکتی و محرومیت از لطف الهی.
- عدم حمایت خانواده در اغلب موارد؛ چرا که میگویند تو خود بدون رضایت ما اقدام کردهای.
از دست دادن عزت و سربلندی؛ به ویژه برای دختران، زیرا در نزد خانواده پسر تحمیلی جلوه میکنند.
ب) اگر دوستی به ازدواج منجر نشود:
- لطمهی عاطفی هر دو طرف.
- بدبینی به جنس مخالف.
- تأخیر ازدواج یا انصراف از آن.
ص:66
- سوءظن به همسر آینده که مبادا او هم مانند دوست سابقش باشد.
- مقایسهی همسر آینده با دوست سابق و در نتیجه لذتبخش نبودن زندگی.
ص:67
15- مهریه
1- اشارة
مهریه، «نشانهی صداقت در خواستگاری» است و از این رو قرآن کریم در سوره ی مبارکه ی نساء از آن با تعبیر «صَدُقَات» که جمع «صَدُقه» است یاد میکند. این واژه از صدق و راستی گرفته شده و به این نکته اشاره دارد که مهریه علامت صداقت در عشق و محبت است؛ یعنی پسر با قبول و تعهد پرداخت مبلغی پول یا دادن شیء ارزشمند دیگری، اعلام میدارد که به راستی به این دختر علاقه دارد و خواستار زندگی با اوست.
در عرف انسانها اینگونه است که گاهی زبان سخن میگوید، گاهی علامتها و گاهی رفتار. گویا داماد با رفتار خود -یعنی پذیرفتن مهریه- در ابتدای این راه به عروس اعلام میکند که در ادعای خود صادق است و آمادگی دارد هر چه در توان دارد، به پای او بریزد و برای نمونه، اولین هدیه را که همان مهریه است، با تعهد شرعی بر خود واجب مینماید.
در مورد مهریه چند نکته را یادآور میشوم.