از تبعیض بپرهیزیم
یکی از اصول تربیت، داشتن رفتار عادلانه و به دور از هرگونه تبعیض در میان فرزندان است. نداشتن عکس العمل یکسان در برابر رفتارهای یکسان فرزندان موجب بی اعتمادی و کاهش علاقه نسبت به پدر و مادر و ایجاد کینه نسبت به خواهر یا برادری است که بیش از دیگری مورد توجه قرار گرفته یا می گیرد. ما باید سعی کنیم نه تنها از نظر تشویق و تنبیه بلکه حتی از نظر میزان توجه نیز به طور عادلانه با فرزندان خود رفتار کنیم. اگر بنا به علتی یکی از فرزندان خود را بیشتر از دیگران دوست داریم نباید این علاقه ی خود را نزد آنها آشکار سازیم. فرزندان نسبت به این مسأله بسیار حساس و دقیق هستند و تحمل آن برای آنها بسیار دشوار است. گاهی پاره ای مشکلات رفتاری در کودکان و نوجوانان ناشی از این است که احساس می کنند پدر یا مادرشان نسبت به آنها علاقه و توجه کمتری نشان می دهند و چون نمی توانند اعتراض خود را آشکارا بیان کنند آن را به صورت عقده ای در دل خود نگه می دارند. پس از چندی این گره های عاطفی به شکلهای گوناگون از قبیل سرکشی، ستیزه خویی، اضطراب و.. بروز پیدا می کنند و گاهی این گونه اشخاص به افسردگی روحی مبتلا می شود و موفقیتهای درسی آنان نیز کاهش می یابد. برخی از نوجوانان علت انحرافات اخلاقی خود را اضطراب ناشی از همین مسأله ذکر کرده اند.
در بعضی خانواده ها والدین میان فرزندان دختر و پسر تبعیض قائل می شوند و حتی گاهی این مسأله را آشکارا به زبان می آورند و از این که مثلاً صاحب فرزندی دختر شده اند اظهار ناخشنودی می کنند و زن را موجودی بدبخت می دانند. بعضی دیگر جانب دختر را گرفته و در صورت بروز اختلاف، همواره سرزنش را متوجه پسر می کنند. این گونه برخوردها از نظر تربیتی اثرات ویرانگری دارد که باید بکلی از آنها پرهیز کرد.
این مسأله در مورد فرزند اول معمولاً به صورت محسوس تری اتفاق می افتد فرزند اول به علت این که طی دوره ای یگانه فرزند است، مورد توجه و مهر و علاقه ی فراوان والدین قرار می گیرد؛ مشکل زمانی آغاز می شود که فرزند دوم به دنیا می آید. و به طور طبیعی عرصه را برای فرزند او تنگ می کند. پدران و مادران عاقل با توجه به حساسیت موقعیت، یکباره توجه خود را به سوی فرزند دوم معطوف نمی کنند بلکه می کوشند فرزند اول آرام آرام وجود فرزند دوم را بپذیرد و به شرایط جدید خود بگیرید. کاهش محسوس و ناگهانی توجه به فرزند اول بیشتر اوقات مشکلات روحی و تربیتی مهمی برای او به وجود می آورد و چه بسا کینه و نفرت فرزند دوم را در دل او بکارد و اختلالات روانی و رفتاری در وی به وجود می آورد و چه بسا کینه و نفرت فرزند دوم ر در دل او بکار و اختلالات روانی و رفتاری در وی به وجود آورد.
منبع : کتاب رفتار والدین با فرزندان
گروه خانواده و زندگی تبیان - تغییر و تنظیم : نداداودی