::::عاملي براي عزت و سربلندي::::

[seyed yasin]

از همه حادثه عظيم كربلا، آنچه كه بيشتر و بيشتر مرا به خود جذب كرده است و هميشه توي گوشم زمزمه ها دارد، اين جمله هميشه ماندگار امام حسين عليه السلام است كه فرمود: « اگر دين نداريد، لااقل آزاده باشيد » ... به اين جمله خيلي انديشيده ام ... خيلي فكر كرده ام ... آزاد بودن را براي خودم اين گونه تعريف مي كنم كه يعني زير بار منت كسي نرفتن ... تن به ذلت ندادن ... همان كاري كه امام حسين عليه السلام انجام داد، جان داد اما تن به ذلت نداد و اين گونه به همگان درس عزت آموخت ...

[seyed yasin]

عزت واقعي از آن خداوند است!
خداوند متعال نيز در قرآن كريم در آيات متعددي عزت را تماماً و بالإصاله از آن خويش مي داند و در آيات ديگر آن را بعد از خود متعلق به رسول خدا صلي الله عليه و آله و مؤمنين مي داند و نيز مي فرمايد : هر كه را خداوند اراده نمايد، عزيز و هر كه را بخواهد، ذليل مي گرداند ، «مَنْ كانَ يُريدُ الْعِزَّةَ فَلِلّهِ الْعِزَّةُ جَميعًا إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصّالِحُ يَرْفَعُهُ وَ الَّذينَ يَمْكُرُونَ السَّيِّئاتِ لَهُمْ عَذابٌ شَديدٌ وَ مَكْرُ أُولئِكَ هُوَ يَبُورُ ؛كسي كه خواهان عزّت است (بايد از خدا بخواهد چرا كه) تمام عزّت براي خداست؛ سخنان پاكيزه به سوي و صعود مي كند و عمل صالح را بالا مي ‏برد؛ و آنها كه نقشه ‏هاي بد مي ‏كشند، عذاب سختي براي آنهاست و مكر (و تلاش افسادگرانه) آنان نابود مي ‏شود (و به جايي نمي ‏رسد)».1
«يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَي الْمَدينَةِ لَيُخْرِجَنَّ اْلأَعَزُّ مِنْهَا اْلأَذَلَّ وَ لِلّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنينَ وَ لكِنَّ الْمُنافِقينَ لا يَعْلَمُونَ ؛ آنها مي ‏گويند: «اگر به مدينه بازگرديم، عزيزان ذليلان را بيرون مي ‏كنند!» در حالي كه عزت مخصوص خدا و رسول او و مؤمنان است؛ ولي منافقان نمي‏دانند».2

[seyed yasin]

«قُلِ اللّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلي كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدير ؛ بگو: بارالها! مالك حكومت ها تويي؛ به هر كس بخواهي، حكومت مي ‏بخشي؛ و از هر كس بخواهي، حكومت را مي ‏گيري؛ هر كس را بخواهي، عزت مي ‏دهي؛ و هر كه را بخواهي خوار مي ‏كني. تمام خوبي ها به دست توست؛ تو بر هر چيزي قادري».3

[seyed yasin]

بندگي ، راهي براي رسيدن به عزت !
اما هميشه برايم سؤال بوده كه چگونه مي توان عزتمند بود؟ ... راز اين همه عزتمندي امام در چيست؟ ...
بندگي رمز پيشرفت اولياي الهي و زمينه ساز سعادت و عزت انسان است. در حديث قدسي مي خوانيم كه خداوند مي فرمايد: «انِّي وَضَعتُ العِزَّ في قِيامِ اللَّيلِ وَ النَّاسُ يَطلِبُونَهَا في ابوَاب السَّلاطينَ فَلَم يَجدُوهُ ابَداً؛ من عزت را در شب بيداري (و نماز شب) قرار دادم و مردم در خانه شاهان به دنبال آن مي گردند، پس هرگز آن را نخواهند يافت».4
امام علي عليه السلام مي فرمايد: «مَن اذَلَّ نَفسَه في طَاعَةِ الله فَهُو اَعَزَّ مِمَن تَعَزَزَ بمَعصيَةِ الله؛ هر كس نفس خود را در طاعت خدا خوار كند، عزيزتر از كسي است كه با نافرماني خدا به عزت برسد».5

[seyed yasin]

فرد با تقوا، هميشه عزيز است!
در حديثي از امام علي عليه السلام آمده است: « مَن اَرادَ اَن يَكُونَ اَعَزَّ النّاسِ فَليَتَقِّ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ؛ هر كس مي خواهد عزيزترين مردم باشد، بايد تقواي الهي داشته باشد»6 و در جاي ديگري فرمود: « اِعلَمُوا عِبادَاللهِ، اِنَّ التَّقوي دارُ حِصن عَزيز وَالفُجُورَ دارُ حِصن ذَليل لايَمنَعُ اَهلَهُ؛ اي بندگان خدا بدانيد كه تقوا دژي محكم و با عزت (و شكست ناپذير) است و ]هرزگي و[ گناه خانه اي ]در حال فروريختن و[خوار كننده است».7

پاي بندي به قرآن، عاملي براي شكست ناپذيري
پاي بندي به قرآن و عمل كردن به دستورات آن، عامل عزت و شكست ناپذيري جامعه اسلامي است. امام علي عليه السلام در اين باره مي فرمايد: « ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ نُوراً لاَ تُطْفَأُ مَصَابِيحُهُ ...، وَ شِفَاءً لاَ تُخْشَى أَسْقَامُهُ، وَ عِزًّا لاَ تُهْزَمُ أَنْصَارُهُ،وَ حَقًّا لاَ تُخْذَلُ أَعْوَانُهُ ... وَ مَعْقِلاً مَنِيعاً ذِرْوَتُهُ، وَ عِزًّا لِمَنْ تَوَلاَّهُ؛ سپس خداوند قرآن را بر او نازل كرد; نورى كه چراغ هايش خاموشى ندارد...، داروى شفابخشى كه با وجود آن، بيماري ها وحشت نياورد، قدرتى كه ياورانش شكست نپذيرند ... و سپر مطمئنّى است براى آن كس كه خود را در پناه آن قرار دهد».8

[seyed yasin]

ولايتمداري، مهمترين عامل براي عزيز بودن
و شايد هم بتوان گفت مهم تر از همه اين ها، آنچه آدمي را عزتمند مي كند ولايتمداري باشد و جهاد در اه خدا و شهادت ... رزمندگان و جهادگران راه خدا هميشه در صف مقدم پاسداري از عزت و شرافت قرار دارند. آنها تلاش مي كنند تا با نثار جان خويش از مرز عزت و شرافت پاسداري كنند و خود نيز به عزت ابدي برسند.
روايات اهل بيت عليهم السلام جهاد را مايه عزت اسلام مي دانند. در روايتي از امام علي عليه السلام آمده است: « فَرَضَ اللّه‏ُ الجِهادَ عِزّا لِلسلامِ؛ خداوند جهاد را براي عزت يافتن اسلام واجب كرده است».10 همچنين آن حضرت در جاي ديگر فرمود: « أُفٍّ لَكُمْ! لَقَدْ سَئِمْتُ عِتَابَكُمْ! أَرَضِيتُمْ بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا مِنَ الاْخِرَةِ عِوَضاً؟ وَ بِالذُّلِّ مِنَ الْعِزِّ خَلَفاً؟ إِذَا دَعَوْتُكُمْ إِلَى جِهَادِ عَدُوِّكُمْ دَارَتْ أَعْيُنُكُمْ، كَأَنَّكُمْ مِنَ الْمَوْتِ فِي غَمْرَة؛ نفرين بر شما) كوفيان( ! كه از فراواني سرزنش شما خسته شدم. آيا به جاي زندگي آخرت به زندگي دنيا رضايت داديد؟ و به جاي عزت، ذلت را انتخاب كرديد؟ هرگاه شما را به جهاد با دشمنان دعوت مي كنم، چشمانتان )از ترس) در كاسه مي گردد، گويا ترس از مرگ عقل هاي شما را ربوده است».11

[seyed yasin]

راستي عزت است و ناداني ذلّت
اما به يقين مسائلي همچون بصيرت و آگاهي، انصاف، قناعت و عدم وابستگي و طمع ورزي در مال ديگران هم در عزتمند بودن آدمي نقش بسزايي دارند ... بصيرت و دانايي عامل ديگري براي عزت است؛ زيرا انسان آگاه در معرض هجوم نقشه هاي ذلت آور دشمن قرار نمي گيرد؛ چنان كه متقابلاً جهل و بي خبري باعث ذلت و خواري مي شود. امام علي عليه السلام مي فرمايد: « اَلصِّدقُ عِزٌّ وَالجَهلُ ذُلٌّ؛ راستى عزّت است و نادانى ذلّت».12
امام علي عليه السلام درباره انصاف با مردم مي فرمايد: «ألا إنّهُ مَن يُنصِفُ النّاسَ مِن نَفسِهِ لَم يَزِدْهُ اللَّهُ إلّا عِزّاً؛ آگاه باشيد، كسي كه با مردم با انصاف رفتار كند، خداوند بر عزت او خواهد افزود».14 امام علي عليه السلام درباره قناعت نيزمي فرمايد: « القناعةُ تُؤَدّي اِلَي العِزُّ؛قناعت و بسنده نمودن به آنچه موجود است، عزت را در پي دارد».13
چشم پوشي از دنيا، دوري از شرارت، گذشت و بخشش، راستگويي، حلم و بردباري و توكل نيز از ديگر عواملي هستند كه اسباب عزتمندي آدمي را فراهم مي كنند.

[seyed yasin]

زهرا رضائيان
بخش قرآن تبيان
پي نوشت ها :
1.فاطر: 10.
2.منافقون: 8.
3. آل عمران: 26.
4. حسيني عاملي، اثنا عشرية، ص155.
5.كنزالعمال، ج2، ح42084.
6.بحارالانوار، ج70، ص285.
7.نهج البلاغه، خ157.
8.همان، خ 198.
9.نهج البلاغه، ح 252.
10.تحف العقول، ص356.
11.نهج البلاغه، خ 34.
12.اصول كافي، ج2، ص144.
13.غرر الحكم، ح1122.