مقام محمود چه منزلتی است؟
در سوره مبارکه اسراء آمده است: و من اللّیل فتهجّد به نافلهً لک عسی أن یبعثک ربّک مقاماً محموداً (3). فرمود: شب برخیز، نماز شب را احیاء کن ، شاید به مقام حمد برسی ! مقام محمود منزلتی است که دیگران در پیشگاه او حامد و شاکر و ثناگویند. ثنای درست که مصون از تملّق است در برابر نعمت صحیح و منع م راستین است .
اگر نعمتی دروغ بود ، ثنایش دروغ است . اگر نعمت راست بود ، ولی منعم دروغ بود ، ثنایش کاذب است . ولی اگر نعمت حق بود ، منعم حقیقی بود ، یعنی این نعمت از این منعم به جامعه انسانی رسیده است ، جامعه انسانی ثناگوی چنین منعمی است . این منعم می شود« محمود » .
محمود بودن یک منزلت است ، یک درجه است که هر کس به آن مقام نمی رسد و هیچ کسی در جوامع انسانی به اندازه رسول گرامی (صلی الله علیه وآله) حمید و محمود نیست !
بخشنده ترین افراد کیست؟
آنطوری که در ارشاد القلوب دیلمی آمده ، وجود مبارک پیغمبر فرمود : اجود الأجواد الله ربّ العالمین و أنا اجود ولد آدم (4). فرمود : بخشنده ترین بخشنده ها بالذّات ، ذات أقدس له است . ولی در بین بشر ، احدی به بخشندگی من نرسید و نخواهد رسید . سخن از جود و بخشش حاتم طائی و مانند آن نیست ! زیرا او بر فرض رمه شتر یا یک رمه گاو و گوسفند را قربانی می کرد و مهمان نوازی می کرد، یک نانی می داد و یک گوشتی که تن را می پروراند . فرمود : من غذائی آوردم که جان همگان را می پروراند: یعلّمهم الکتاب والحکمه و یزکّیهم .
مسائل مالی در پیشگاه آن حضرت مطرح نبود . بیش از اندازه ای که دیگران جود مالی داشتند ، آن حضرت سخای مالی داشت . امّا کالائی که او آورد ، دیگران نیاوردند . فرمود : أنا أجود ولد آدم . هیچ کسی به اندازه من بخشنده نیست . نه بخشش ظاهری ، نه بخشش باطنی .
قهراً هیچ کسی به اندازه پیغمبر، حمید و محمود نیست و هیچ کسی به اندازه پیغمبر پرچمدار حمد و ثناء نیست و هیچ کسی در قیامت این لوای حمد را به دست نمی گیرد مگر پیغمبر، و طبق نقل مرحوم شیخ طوسی ، علی بن أبیطالب هم حامل این پرچم و لوای حمد است که فرمود : آدم و هر کس که بعد او می آید تحت این پرچمند . (5)