♣♣♣ عبادت جوان ♣♣♣

[صافات]

عبادت جوان عبادت همان بندگی در مقابل ذات ذوالجلالی الهی و تنها راه و ارتباط و اتصال بین بنده و خدا است که روح انسان با آن پرورش می یابد و با ماوراء طبیعت و عالم غیب ارتباط پیدا می کند. خداوند متعال در قرآن کریم هدف غائی خلقت را عبادت و بندگی و معرفت او بیان می کند :
«و ما خلقت الجن و الانس الاّ لیعبدون»(1)
«جن و انس را نیافریدم جز برای این که مرا عبادت کنند»
پس با بیان قرآن کریم ، اهمیت بندگی و عبادت در زندگی روشن می شود. بر این اساس در می یابیم که نتیجه ی خلقت و هدف نهایی عالم هستی ، بندگی خدای متعال بوده است تا انسان ها آن نور مطلق و ذات بی همتا را بشناسند و با شناخت او را عبادت کنند، و تنها کسانی به سعادت و کمال می رسند که مسیر بندگی پروردگار را طی کنند . از آنجا که آدمی فقط به وسیله ی عبادت ، می تواند توشه ی خود را از این جهان بردارد و میزان پاداش در جهان آخرت به میزان بندگی ما در دنیا ارتباط دارد. در ایام جوانی که آغاز دوران تکلیف و سنین شکل گیری خصلت های درونی و تأثیر پذیری روح انسان است ، عبادت و پرستش نقش بسزایی در ساختار وجودی انسان دارد. روح انسان از همان اوان جوانی با عالم غیب ارتباط می یابد و روح جوان به دلیل لطافت خود صفاتی ملکوتی پیدا می کند و مورد عنایت خاص پروردگار قرار دارد.
پیامبر گرامی اسلام می گوید:
«سبعة یظلهم الله فی ظلة یوم لاظلّ الا ظله إمام عادل و شاب نشأ فی عباد الله عزّوجلّ و ...»(2)
«خداوند هفت گروه را در سایه ی رحمت خود جای می دهد ، روزی که جز سایه ی او نیست: زمامدارام دادگر، جوانانی که در عبادت خدا پرورش یافته باشند و ...»
مرحوم شهید مطهری می فرماید:
اگر انسان به تربیت خویش و فرزندانش علاقه مند است و یا می خواهد افرادی را تربیت کند، واقعاً باید به مسئله ی نیایش ، دعا و عبادت اهمیت بدهد ، و اصلا مسئله ی عبادت قطع نظر از این که پرورش یک حس اصیل است، تأثیر زیادی در سایر نواحی انسان دارد. این است که بزرگان همیشه توصیه می کنند: هرقدر کار زیاد داری ، در شبانه روز یک ساعت را برای خودت بگذار.(3)

[صافات]

اگر انسان قدری از نیروی جوانی خود را در جهت عبودیت و بندگی خدا قرار دهد و به پرستش و نیایش او پردازد ، نه تنها در جهان آخرت در ظل عنایات پروردگار قرار می گیرد ، بلکه در این جهان مادی نیز توجه خاص الهی او را به خود جلب می کند ؛ برکات مادی و معنوی زمین و آسمان بر او نازل می شود و تا آنجا به خدا نزدیک می گردد که خداوند به او مباهات می کند.
«انّ الله تعالی یباهی بالشاب العابد الملالئکة یقول انظروا الی عبدی ترک شهوته
من أجلی»(4)
«خداوند متعال به جوان عابد پرهیزکار در مقابل ملائکه مباهات می کند و
می گوید:نظر افکنید به بنده ی من که به خاطر من شهوت خود را ترک کرده
و به عبادت من مشغول شده است.»
عبادت تنها به خاطر رفع تکلیف و یا ترس از عذاب الهی نیست بلکه می تواند انگیزه های متفاوتی داشته باشد. حضرت علی (ع) به هنگام بیان انگیزه های عبادت ، انگیزه ی مردم از عبادت را به سه گونه تقسیم می کند:
گروهی از انسان ها به خاطر ترس از عذاب های الهی عبادت می کنند و گروه دیگر در طمع بهشت و نعمت های بی پایان هستند، اما گروه سومی از انسان ها عبادتشان به خاطر خشنودی پروردگار و عشق به اوست. دسته ی سوم بندگی را تنها سزاوار خدا می دانند و از ما سوی الله آزاد هستند ؛ تنها مقصود و محبوبشان در زندگی ، اوست و با عشق و محبت او را عبادت می کنند ؛ آنان بهترین انسان های روی زمین هستند.
«أفضل الناس من عشق العباده فعانقها و أحبها بقبله و باشرها بجسده و تفرّغ
لها.»(5)
«برترین مردم کسی است که به عبادت خدا عشق بورزد و به روی آن آغوش باز
کند و آن را از جا دوست بدارد و با بدن خود بدان بپردازد و به چیز دیگر اشتغال
نیابد.»

[صافات]

حافظ شیرازی با ذوقی شایسته و سروده ای لطیف ، این مفهوم را گوشزد می کند که تا زمانه به پایان نرسیده ، باید معشوق خود را در جهان هستی پیدا کرد.
عاشق شو ارنه روزی کار جهان سر آید
ناخوانده درس مقصود ازکارگاه هستی
«الهی من ذاالذی ذاق حلاوة محبتک فرام منک بدلاً م من ذاالذی أنس بقربک
فابتغی عنک حولاً»( 6)
«ای خدای من ! کیست که شیرینی محبت تو را چشید و غیر تو را دوست گرفت
و کیست که به قرب تو انس ورزید و روی به دیگری آورد.»
خاک درت بهشت من *** مهر رخت سرشت من
عشق تو سرنوشت من *** راحت من رضای تو

[صافات]

عاشق ترین جوان

اصمعی گوید: برای انجام مراسم حج و زیارت پیامبر اکرم (ص) عازم حجاز گشتیم. شبی در حالت طواف گرد کعبه در حالی که نور ماه مسجد را روشن کرده بود، صدای ناله و گریه ای شنیدم؛ در پی صدا رفتم. جوانی نیکو چهره و باریک اندامی را دیدم که چنگ در پرده ی کعبه زده بود و می گفت:
«یا سیدی و مولای قد نامت العیون و غارت النجوم و أنت حیّ قیّوم إلهی غلقت الملوک
أبوابها و قام علیها حجابّها و حرّاسها و بابک مفتوح للسائلین فها أنا ببابک أنظر برحمتک
لی یا ارحم الرّاحمین»
«ای آقا و مولای من!دیدگان به خواب رفته اند و ستارگان غروب کرده اند ولی تو زنده و
بیدار هستی ؛ خدایا!پادشاهان در های بارگاه خود را بسته اند و نگهبانان به
حراست از آن مشغول اند ولی درگاه تو به روی سائلان گشوده است پس من به در
خانه ی تو آمده ام و به رحمت تو چشم دارم ای مهربام ترین مهربانان.»
سپس ابیاتی را به زبان آورد که ترجمه ی آن چنین است:
ای آن که درمانده را در تاریکی جواب می گویی!ای آن که بلا و مصیبت و بیماری را برطرف می کنی! میهمانان تو گرد خانه ات بعضی به خواب رفته و بعضی بیدارند، ولی تو ای زنده و ای بیدار نخوابیده ای. ای پروردگار من !با حزن و ترس و اضطراب تو را می خوانم ، پس به حق بیت و حرمت سوگند، بر این گریه ام رحم فرما. اگر گناهکاران به عفو تو امیدی نداشته باشند پس چه کسی است که بر گناهکاران ، نعمت ارزانی دارد؟ آنگاه به آسمان نگاهی کرد و گفت: بار خدایا! اگر اطاعت تو کردم به مشیت تو بود. پس حجت تو بر من تمام است مگر آن که بر من رحمت آوری و از من درگذری و مرا نا امید نسازی ای سرور من!ای خدا و ای مولا من! حسنات من باعث سرور و خشوی توست و گناهانم تو را زیانی نمی رساند، پس آن چه را بر تو زیانی ندارد بر من ببخشای.
اصمعی می گوید: این گونه مناجات می کرد تا آنگاه که از حال رفت؛ نزدیک شدم ، دیدم که او زین العابدین و امام المتقین حضرت علی بن الحسین امام سجاد (ع) است.
آیا این گونه مناجات و راز و نیاز توسط کسی که خود زینت عبادت کنندگان و سید و آقای سجده کنندگان و مصداق کامل آیه ی تطهیر است ، جز از شدت علاقه و شوق و عشق به مبدأ هستی و خدای جهانیان ناشی می شود آیا جز آن است که :
«و الذین آمنوا أشدّ حبّا لله»(7)
«آنان که ایمان آورده اند شدید ترین علاقه ها را به خدا دارند.»
نیست در لوح دلم جز الف قامت یار
چه کنم حرف دگر یاد نداد استادم

[صافات]

پی نوشت ها:

(1). سوره ی ذاریات ، آیه ی 56.
(2). وسائل الشیعه، ج5 ، ص 199.
(3). تعلیم و تربیت، ص 341.
(4). نهج الفاحصه ، حدیث 736.
(5). کافی، ج2 ، ص83.
(6). مفاتیح الجنان ، مناجات نهم.
(7). سوره ی بقره ، آیه ی 165.
نویسنده:غلامرضا بهرامی

[صافات]

رسول اللّه‏ صلي الله عليه و آله :

إنَّ اللّه‏َ تَعالى يُباهي بِالشّابِّ العابِدِ المَلائِكَةكَ ، يَقولُ : اُنظُروا إلى عَبدي ! تَرَكَ شَهوَتَهُ مِن أجلي .


پيامبر صلي الله عليه و آله :
خداوند بزرگ ، به جوان عبادت‏ پيشه ، نزد فرشتگان افتخار مى ‏كند ،
در حالى كه مى ‏فرمايد : «بنده ‏ام را بنگريد . براى من ، خواسته ‏هاى نفْس خود را كنار نهاده است» .