مردن به واسطه چشم زخم!!

[خادمه زینب کبری(س)]

مردن به واسطه چشم زخم!!

---

در روایات فراوانی هم بر حقیقت داشتن چشم زخم تأکید شده و روایت : أكثر من یموت من أمتی بعد قضاء الله و قدره بالعین . « بیشترکسانی که از امت من از دنیا رفته اند پس از قضا و قدر با چشم زخم بوده است » از پیامبر (صلی الله عیله وآله) بین مسلمانان اجماعی دانسته شده است.

---

چشم زخم در نگرش قرآن و روایات

چشم زخم : کلمه ای فارسی است که از دو قسمت چشم و زخم ترکیب شده است .
چشم : همان عین عربی است که از مهمترین اعضای بدن انسان است و وسیله ارتباط با عالم اطراف است ؛ زخم : به معناهای متعددی از قبیل حرکت ، گوشت فاسد شده گندیده ، طعم و بوی بد و بی آبروئی استعمال می شود . چشم زخم در لغت به معنی آزار ، نقصان یا مرضی آمده است . معادل چشم زخم در زبان عربی العین یا الأصابة بالعین است.
چشم زخم در اصطلاح عبارت است از تأثیر موج های منفی یک فرد بر اعمال ، رفتار و سرنوشت فرد دیگر ، که از نگاه فرد شور چشم (چشم شور) خواه دوست ، دشمن ، حسود و یا حتی حیوانات واجنّه به دیگری می رسد.
به بیان دیگر ، چشم زخم ؛ آزار ، نقصان یا مرضی است که از راه نگاه فرد شور چشم (چشم شور) خواه دوست ، دشمن ، حسود ویا حتی حیوانات واجنّه به دیگری می رسد .



اهمیت چشم


چشم كه در آموزه های قرآنی از آن به عین و بصر و رأیَ و نظَر تعبیر می شود گاه به ابزار و گاه به نوع كنش و واكنش آن اشاره دارد .
«عین» نام ابزار دیدن و رۆیت و نظر است. خداوند ، آفرینش چشم را برای انسان یكی از آیات خود قرار داده است چنانکه می فرماید : قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَ أَبْصارَكُمْ وَ خَتَمَ عَلى‏ قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلهٌ غَیْرُ اللَّهِ یَأْتیكُمْ بِهِ انْظُرْ كَیْفَ نُصَرِّفُ الْآیاتِ ثُمَّ هُمْ یَصْدِفُونَ :«بگو: «به من خبر دهید اگر خداوند، گوش و چشم هایتان را بگیرد ، و بر دل هاى شما مهر نهد (كه چیزى را نفهمید)، چه كسى جز خداست كه آن ها را به شما بدهد؟!»ببین چگونه آیات را به گونه‏هاى مختلف براى آن ها شرح مى‏دهیم، سپس آن ها روى مى‏گردانند. »(انعام /6 ، 46 )

عمرو بن بحر جاحظ گفته است : این مطلب قابل انكار نیست كه بعضى اجزاء غیر مرئى و لطیف از چشم هاى بد (و باصطلاح چشم هاى شور) جدا می شود و در طرف اثر می كند ، و این خاصیتى است كه در بعضى از چشم ها است مانند خاصیت هایى كه در چیزهاى دیگر وجود دارد

[خادمه زینب کبری(س)]

چشم ، ابزاری است كه با اتكا به روح انسان توانایی دیدن پیدا می کند . به این معنا كه روح انسانی است كه در حقیقت از دریچه و ابزار چشم می نگرد و می بیند.
ثُمَّ سَوَّاهُ وَ نَفَخَ فیهِ مِنْ رُوحِهِ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلیلاً ما تَشْكُرُونَ :« سپس (اندام) او را موزون ساخت و از روح خویش در وى دمید و براى شما گوش و چشمها و دلها قرار داد امّا كمتر شكر نعمت هاى او را بجا مى‏آورید! »(سجده /32 ، 9)
از این رو میان چشم و روح ارتباط بسیار تنگاتنگی وجود دارد و این روح انسانی و نفس اوست كه چشم را مدیریت می كند . این گونه است كه روح انسانی برای درك و شناخت خود و جهان و ادراك موقعیت خویش در هستی و بهره گیری از نعمت های خداوندی در راستای تكامل خویش ، از ابزار چشم بهره می گیرد .


حقیقت چشم زخم


با توجه به ساختارانسان از روح و جسم و اهمیت نقش روح برای ادامه حیات بشر و ارتباط تنگا تنگ روح با چشم باید باور کنیم که برخی از انسان ها روح و توان منحصر به فردی دارند كه می توانند نه تنها اشیا و چیزها را جا به جا كند بلكه مانند اشعه لیزر آن را منفجر و متلاشی نمایند .
این انرژی گاه از راه چشم ظاهر می شود . قدرت تخریبی چشم بستگی به نیروی باطنی هر شخص مختلف است که بشر به طور طبیعی از چنین توان و انرژی برخوردار می باشد . مخصوصاً اگر با یک نگاه و نظر مخصوص باشد .
عده ای از معتزله ، بدون ارائه دلیلی روشن آن را ردّ کرده اند ، آنها حتی نتوانسته اند شبهه قابل توجهی بر آن وارد کنند .
برخی وقایع ، نظیر تعویذ فرزندان ابراهیم و فرزندان هارون از سوی ابراهیم (علیه السلام) و موسی (علیه السلام) و نیز گواهی تاریخ بر وجود افرادی در میان برخی قبایل که با چشم خود تأثیر عینی بجای می گذاشتند حکایت از دیرینه بودن این اعتقاد دارد .
در یونان ، روم باستان ، در سنتهای یهودی ، اسلامی ، و آیین بودائی ، هندو و فرهنگ های عامه و جوامع ابتدایی اعتقاد به چشم زخم رواج داشته و هر قومی راجع به شور چشمی داستان هایی آمیخته از حقیقت و افسانه دارند.
در روایات فراوانی هم بر حقیقت داشتن چشم زخم تأکید شده و روایت : أكثر من یموت من أمتی بعد قضاء الله و قدره بالعین : « بیشترکسانی که از امت من از دنیا رفته اند پس از قضا و قدر با چشم زخم بوده است » از پیامبر (صلی الله عیله وآله) بین مسلمانان اجماعی دانسته شده است.

چشم زخم ؛ آزار ، نقصان یا مرضی است که از راه نگاه فرد شور چشم (چشم شور) خواه دوست ، دشمن ، حسود ویا حتی حیوانات واجنّه به دیگری می رسد

افزون بر این بررسی چگونگی تأثیر چشم از سوی دانشمندان نیز نشانگر پذیرش اصل این مسئله از سوی ایشان است . در این زمینه برخی آن را پدیده ای مادی دانسته و گفته اند : به هنگام چشم زدن اجزایی نامرئی از چشم خارج شده و در بدن شخص چشم خورده وارد می شود نظیر سمی که افعی با نگاه ، از خود خارج می کند و هدف خود را از پای در می آورد در تأیید این نظر استناد شده به نقل اصمعی از یک چشم زن معروف که می گوید : هرگاه چیز خوش آیندی نظرم را جلب نماید و آن حالت در من پیدا شود احساس می کنم حرارتی از چشم من خارج می شود چنانکه بسیاری از دانشمندان امروزی نیز معتقدند در بعضی از چشم ها نیروی مغناطیسی خاصی نهفته است که کارائی زیادی دارد اما اکثر دانشمندان و فیلسوفان این تأثیر را نفسانی دانسته اند چنانکه بحث های مربوط به هیپنوتیزم و تأثیری که از طریق آن در شخص پیدا می شود نشانگر آن است که نفس دارای آثاری است که هنوز شناخته شده نیست برخی از اندیشمندان نیز با صرف نظر از مادی یا نفسانی بودن چشم زخم آن را از دیدگاه کلامی توجیه کرده اند مانند اینکه مصلحت نظر شونده باعث شده خداوند متعال برای بعضی از چشم ها چنین تأثیری قرار دهد مثلا خداوند می داند اگر نعمت را از وی سلب نکند از آخرت غافل می شود و یکی از عوامل سلب نعمت چشم زخم است هر چند خداوند عوض آن در زمان دیگری یا در آخرت به او خواهد داد .


تأثیر چشم زخم


عمرو بن بحر جاحظ گفته است : این مطلب قابل انكار نیست كه بعضى اجزاء غیر مرئى و لطیف از چشم هاى بد (و باصطلاح چشم هاى شور) جدا می شود و در طرف اثر می كند ، و این خاصیتى است كه در بعضى از چشم ها است مانند خاصیت هایى كه در چیزهاى دیگر وجود دارد .

فرآوری : زهرا اجلال


بخش قرآن تبیان

---

منابع :

1. اسلام و عقائد وآراء بشری یاجاهلیت و اسلام ، نوری،یحیی

2. اطیب البیان فی تفسیز القرآن ، طیّب ، سید عبد الحسین

3. اقرب الموارد فی فصح العربیه والشوارد ، الشرتوتی ، سعید الخواری

4. الاشارات و التنبیهات ، حسین بن علی ابن سینا ، 1375 ش
5. التبیان فی تفسیر القرآن ، طوسی ، محمد بن حسن ، دار احیاء التراث العربی بیروت ، بی تا و ...

[فاطر]

در مورد چشم زخم مطالب زیادی میتوان نکته‌ای که هست این می‌باشد که چشم زخم وجود دارد، وحق است وتاثیر دارد، واز نظر عقل مورد تائید است، ودین طبق آیات وروایات اجمالا تائید میکند.

وبرای مقابله این چشم زخم هم راهکارهایی بیان شده است.

ولی نباید با خرافات قاطی کرد.

ونباید همیشه چشم زخم را به حسادت ربط داد.

چشم زخم جایی هست که زیبایی و خوبی باشد، گاهی مادر هم میتواند بچه خود را چشم بزند.

به همین خاطر وقتی خوبی در کسی دیدی میخواهی چشم نخورد الله اکبر بگو

[سبز علوی]

أكثر من یموت من أمتی بعد قضاء الله و قدره بالعین

از کجا معلوم منظور از العین در این روایت چیزی باشه که ما از اون تعبیر به چشم زخم میکنیم! من شنیدم در عربی عین بیش از 50 معنا داره

ولی نباید با خرافات قاطی کرد.

این جمله شما خودش مبهمه. میشه بگید چشم زخم حقیقت و حداقلش چیه و منظور از خرافات چشم زخم چیست؟

[فاطر]

از کجا معلوم منظور از العین در این روایت چیزی باشه که ما از اون تعبیر به چشم زخم میکنیم! من شنیدم در عربی عین بیش از 50 معنا داره

این روایت(أكثر من یموت من أمتی بعد قضاء الله و قدره بالعین) را نتونستم پیدا کنم. با اینکه ادعا می‌شود اجماعی است، واینکه در روایت اجماع یعنی چه این را هم متوجه نشدم.

بلکه این روایت بود

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه‌السلام أَنَّهُ قَالَ: لَوْ نَبَشَ لَكُمْ مِنَ الْقُبُورِ لَرَأَيْتُمْ أَنَّ أَكْثَرَ مَوْتَاكُمْ بِالْعَيْنِ لِأَنَّ الْعَيْنَ حَقٌّ إِلَّا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم قَالَ الْعَيْنُ حَقٌّ فَمَنْ أَعْجَبَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْ‏ءٌ فَلْيَذْكُرِ اللَّهَ فِي ذَلِكَ فَإِنَّهُ إِذَا ذَكَرَ اللَّهَ لَمْ يَضُرِّهُ‏[1]

امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: اگر این قبرها شکافته شود، هر آیینه می‌بینید، که بیشتر مردگان به سبب چشم زخممرده‌اند، زیرا چشم زخم حق است. آگاه باشید که پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله)فرمودند:‌ چشم‌زخم حق است، پس هر کس از سیرت و صورت برادر مسلمانش خشنود شد، خدا رایاد کند، زیرا وقتی خداوند را به یاد آورد، ضرری به برادر مؤمنش نمی‌رسد.

ودر این روایت هم با قرینه‌ای که وجود دارد می‌شود گفت که عین به چه معناست.

---

[1]) طبّ الأئمّة ص 121.بحار الأنوار ج‏92 ؛ ص127

[فاطر]

این جمله شما خودش مبهمه. میشه بگید چشم زخم حقیقت و حداقلش چیه و منظور از خرافات چشم زخم چیست؟

دردی که در روایات بیان میشود، درمان هم ذکر شده است، لذا درمان چشم زخم بیان شده است، لذا خرافاتی چون تخم مرغ شکستن و... اینها خرافات است.

وهمچنین هر اتفاقی که برای ما می‌افتد نمیتوانیم بر عهده چشم زخم بگذاریم، باید دنبال علت مشکل خود بگردیم...