عوامل تهدید کننده عفت و پاکدامنی در خانواده

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

« عوامل تهدید کننده عفت و پاکدامنی در خانواده »

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

مقدّمه
بعضی از عوامل فردی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی سبب بروز انحرافاتی مانند بزهکاری، جرم و جنایت، اشاعه ی فحشاء و منکرات و ده‌ها گناه کبیره ی دیگر است که نسل جوان را نیز گرفتار کرده ، زندگی را به شدت دچار دلهره و اضطراب نموده است و امنیّت اجتماعی را بر هم زده است بنابراین زندگی‌ها تلخ و ناگوار گشته است.

در صورت عدم توجّه به اثرات این عوامل، تر و خشک ، زن و مرد، با سواد و بی سواد و... در کام انحرافات اجتماعی فرو رفته و خاکستر وجودشان بر باد فنا می‌رود. شناسایی تعدادی از این عوامل و تبیین آن‌ها ، در این اثر صورت گرفته است و بعد از آن به بیان چند مورد معدود و مختصر از راه کارهای مؤثّر برای ثبات عفّت ، در خانواده‌ها پرداخته شده است.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

این تحقیق از سه بخش تشکیل شده است؛بخش اوّل که خود شامل شش فصل است: فصل اوّل: فصل طرح نامه، فصل دوم: مفهوم شناسی، فصل سوّم: دلایل قدمت عفاف، فصل چهارم: اقسام عفّت، فصل پنجم: عفّت در آیات و روایات و فصل ششم: الگوهای عفاف.
بخش دوّم که از شش فصل تشکیل شده است: فصل اوّل: عوامل فردی، فصل دوم: عوامل اجتماعی، فصل سوّم: عوامل فرهنگی، فصل چهارم: عوامل اقتصادی، فصل پنجم: عوامل سیاسی و فصل ششم: عوامل متفرّقه.
بخش سوّم که حاوی سه فصل است؛ فصل اوّل: آثار، فصل دوم: راه کارها و فصل سوّم: نتیجه و پیشنهادها است.
در آخر پیوست‌هایی وجود دارد شامل نمودارها، عکس‌هایی که تنوّع پوشش را نمایش می‌دهد به همراه چند تصویر جذّاب دیگر.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

تعریف و تبیین موضوع

بیان این منظور در لسان العرب در این باره: «عفّت خود نگه داری از غیر حلال، کارهای حرام و طمع‌های پست است عفّت پیشگی یعنی خود نگه داری.» (ابن منظور، «لسان العرب» 1414 هـ..ق، ج9 ،ص253)


بیان علی اکبر قرشی در قاموس قرآن در مورد عفّت: «عفّت به معنای مناعت است در شرح آن گفته اند: حالت نفسانی که از غلبه ی شهوت باز دارد پس باید عفیف به معنای خود نگه دار و با مناعت باشد. «(علی اکبر، قرشی،«قاموس قرآن»، 1371، ج5، ص18)

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

راغب گفته است: «عفّت وجود حالتی است در نفس آدمی‌که او را از چیره شدن شهوت مصون می‌دارد و در اخبار بیشتر به خودداری از شهوات مربوط به شکم و فرج است .»(معارف و معاریف)
عفاف اصطلاحی اخلاقی است، عالمان اخلاق عفاف را در شمار مهم ترین فضایل اخلاقی جای داده اند و فیلسوفان در حکمت عملی به آن پرداخته اند.
در موضوع منتخب، سعی بر آن است که عامل‌هایی که سبب تهدید و بیم از دست دادن پارسایی و پاکدامنی در دودمان و اهل خانه می‌شود را شناسایی نماید و البته تلاشی هر چند اندک در بازشناسی راه کارهای حذف آن عوامل و در نتیجه ثبات عفّت در خانواده‌ها.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

ضرورت و اهمّیّت موضوع
اینکه از یک سو، موضوع انتخاب شده (عوامل تهدید کننده ی عفّت و پاکدامنی در خانواده) موضوعی است که کمتر به آن پرداخته شده و به طور دقیق مورد بررسی قرار نگرفته و از سوی دیگر عفّت و پاکدامنی خانواده‌ها به کرّات تهدید شده و می‌شود به دلیل سهل انگاری در شناخت این عوامل و اثرات سوء حاصل از آن است.
شاهد این مدّعا،شیوع بی عفّتی در خانواده‌ها حتّی خانواده‌های متدّین است که بی توجّهی به این موضوع را نشان می‌دهد.با توجّه به این مطلب که خانواده عام ترین و بنیادی ترین نهاد اجتماعی است؛ و بهترین مکان برای ارضای عواطف و احساسات افراد و محیط اوّل پرورش کودکان و اینکه در مکاتب الهی به ویژه اسلام بر قوام بخشیدن خانواده تأکید شده و هدف اساسی آن ، سالم سازی و سالم نگه داشتن هر چه بیشتر خانواده است. ضرورت انتخاب این موضوع به روشنی معلوم می‌گردد.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

اهداف و فواید تحقیق

این تحقیق بر آن است که عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که سبب تهدید عفّت و پاکدامنی خانواده‌ها می‌شود را معرفی و موشکافی کرده تا إن شاءالله در تحقیقاتی که در آینده انجام می‌گیرد تک تک این عوامل بررسی شود و راه حلّ حذف آن‌ها به طور کاربردی و مفصّل ارایه گردد و با توجّه به اوضاع فعلی جامعه، عوامل را اولویّت بندی نماید در آینده اُرگان‌های مربوط برای حذف آن‌ها سرمایه گذاری نموده تا با سرعت بیشتری زایل شوند.

ازجمله فواید این تحقیق، شناخت عوامل تهدید کننده ی عفّت و پاکدامنی در خانواده‌ها به عنوان مهم ترین رکن جامعه می‌باشد تا تلنگری باشد بر وجدان خفته ی کسانی که خواسته یا ناخواسته این عوامل را بی اهمّیّت جلوه می‌دهند و درنتیجه زمینه ی ایجاد بی عفّتی و به دنبال آن بی ثباتی درخانواده را پدیدمی‌آورند ویا حدّاقل مانع ایجاد آن زمینه‌ها نمی‌شوند وهم چنین به تکاپو درآوردن ارگان‌های مسئول و کمک به آن‌ها به وسیله ی شناسایی این عوامل تا هر چه سریع تر به صورت عینی شاهد بازگشت ثبات و امنیّت به خانواده‌ها و به تبع آن به جامعه باشیم.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

پیشینه ی تاریخی عفاف

عفاف ریشه، در فطرت دارد و فطرت امری است که خدای متّعال آن را در وجود هر فرد قرار داده است و انسان بدون اکتساب، به آن میل و رغبت دارد عفاف نیز یکی از این باورهاست.روح عفّت و پروا پیشگی از بدو خلقت آدمی‌تاکنون بر انسان حاکم بوده است. البته ممکن است، شکل، اندازه وکیفیّت بروز آن در دوره‌های مختلف، متفاوت باشد. امّا این خصلت‌ها، همیشه بروز و ظهور داشته است. قرآن کریم در داستان آفرینش آدم و حوّا از این خصلت فطری چنین یاد می‌کند:

«فَدَلَّهُما بِغُرورٍ فَلَمّا ذَاقَاً الشَّجَرَة بَدَته لَهُما سَؤاتهما وَ طَفِقاً یَخصِفانِ عَلَیهِما مِن وَرَق الجَّنَة ؛ شیطان آن دو را فریفت و به پستی افکند چون از آن درخت خوردند شرمگاه‌هایشان آشکار شد و به پوشیدن خویش از برگ‌های بهشت پرداختند.»برخی بر اساس مجسمه‌های به جا مانده کتیبه‌ها و نقش برجسته‌های تاریخی چنین استنتاج کرده اند که سرما و گرما، علّت اصلی اختیار پوشاک نبوده بلکه علّت آن حیا و پوشاندن شرمگاه بوده و زنان ایرانی در دوره‌های مختلف از مادها، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان نیز دارای پوشش بوده اند، همه ی این موارد نشان می‌دهد که حیا و عفّت،خصلتی انسانی است و آدمیان به حکم نهاد و آفرینش خویش به آن رغبت دارند.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

پیشینه ی علمیمقاله خویشتن داری و عفّت طلبی فطری از عسگری، اسلامپور به بررسی و تحلیل واژه‌ی عفاف پرداخته ،آیات و روایات مربوط به عفاف را تا حدّی بررسی نموده و ارتباط عفاف با نفس، تقوی و حیا را تببین نموده است.هم چنین مقاله ی در آمدی بر مسئولیّت نظام اسلامی‌در پاسداری از پاکدامنی و عفّت عمومی، نوشته ی محمّد حسین مهوری، اقدامات پیامبر برای عفّت عمومی‌را بررسی نموده است که عبارتند از اقدامات ایشان برای تسهیل در امر ازدواج و زدودن عوامل تحریک کننده.

[مولاتی یا فاطمه الزهرا(س)]

ضمناً در این مقاله نقش حکومت‌ها در فرهنگ جامعه مورد تحلیل قرار گرفته است که اعمّ از اجرای عدالت اقتصادی ،تغییر سنّت‌های غلط جامعه و اصلاح ساختار حکومت و حاکم کردن ضوابط به جای روابط است.
کتاب «جوان» از آیت الله فلسفی، کتاب «حجاب دختران» اثر فاطمه قاضی، کتاب «آیه‌های زندگی، آیین بندگی» از حسین اسکندری، کتاب «برای ریحانه» از محمود اکبری و کتاب «ریشه یابی انحرافات اجتماعی» از علی صالحی خواه از جمله کتبی هستند که در این تحقیق، مثمر ثمر بوده اند.
امّا در بررسی‌های به عمل آمده هیچکدام از مقالات و کتب به طور اختصاصی و گسترده به بررسی عوامل تهدید کننده ی عفّت و پاکدامنی در خانواده‌ها نپرداخته اند.