(¯`’★• ♥‍‍‍~♥ •★’´¯) منزلت پدر در اسلام (¯`’★• ♥~♥ •★’´¯)

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

(`’★•♥ •★’´) منزلت پدر در اسلام(`’★•♥ •★’´)

گفت و گو با حجت الاسلام و المسلمين کرباسيمسئول حوزه علمیه امیرالمومنین علیه السلام

بي ترديد حديث بهشت زير پاي مادران است را شنيده ايد ، اما آيا روايت مشابه در خصوص جايگاه پدر در دين اسلام وجود دارد؟به راستي چند آيه قرآني و حديث خوانده ايد که طي آن به منزلت پدر اشاره شده باشد ؟

آيا خداوند به مادران بيشتر از پدران اهميت مي دهد و به ايشان توجه ويژه اي دارد و يا اينکه در مورد جايگاه و ارزش پدران کمتر صحبت شده است ؟

اگر ريشه نسل از پدر گسترش مي يابد پس چرا باريتعالي در آيات مختلف به کلمه "والدين" اشاره مي کند و از حقوق و ارث به آنها سهم برابر مي دهد . به راستي پروردگار براي پدران چه جايگاهي را قرار داده و اساسا ويژگي هاي آنها نسبت به مادران چيست؟

همه اينها سوالاتي است که ممکن است در ذهن بسياري وجود داشته باشد . ابهاماتي که تنها مي تواند يک اسلام شناس و مفسر قرآن به همه آنها پاسخ دهد به همين منظور در محضر استاد برجسته و عالم رباني حجه الاسلام و المسلمين حاج محمد رضا کرباسي مسئول حوزه علميه اميرالمومنين عليه السلام حاضر شديم تا با وي گفت و گويي انجام دهيم . اين درحالي است که پس از پايان اين مصاحبه چنان به درک جايگاه ومنزلت پدر در نزد خداوند رسيديم که آن را در اين روز به تمامي پدران پيشکش مي کنيم.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

اگر بهشت زير پاي مادر است پس جايگاه پدر کجاست؟

بي ترديد منزلت پدر در پيشگاه پروردگار بي مانند است ؛ تا جايي که حضرت محمد (ص) فرمودند:

" الوالدُ وَسَطُ اَبْوابِ الجنّة فَاِنْ شئتَ فَاحْفظْهُ و اِنْ شِئْتَ فَضَيِّعْهُ "
پدر ميان بهشت است اگر خواهي آن را نگهدار و اگر خواهي آن را ضايع دار.

اين بدان معناست که رسيدن به تبلور لطف الهي در گرو رضايت پدر است. جايگاه او و احترام به آن طوري سفارش شده که نمي توان به سادگي گذشت تا جايي که در اسلام تاکيد مي شود مومن به کسي مي گويند که در تمامي امور مهم با پدر خويش مشورت کند و بدون اذن و اجازه قلبي وي کاري را انجام ندهد. شک نداشته باشيد که منزلت ايشان در پيشگاه الهي بي همتاست.

البته در دنياي امروز آنطور که بايد وشايد به ايشان ارزش نمي دهند ولي در مکتب اسلام و در آيات مختلف نظير سوره يوسف سفارش شده ؛ بي اجازه پدر حتي نمي بايست به مسافرت رفت.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

حالا اگر دسترسي به پدر امکان پذير نبود چه بايدکرد؟

مسئله اطاعت از پدر از آن دست موضوعاتي است که خداوند بر حضور و غير حضور آن به يک شکل برخورد مي کند بدين ترتيب که اگر حتي پدر هم نبود اطاعت از گفته هاي او بر فرزند واجب است !

مصداق قرآني آن در سوره يوسف آيات 67 و 68 آمده است آنجايي که فرزندان يعقوب در غياب پدر به حکم وي اطاعت کردند و از دروازه هاي مختلف وارد مصر شدند. البته تنها در يک صورت است که از فرمان پدر مي شود امتناع کرد و آن زماني است که ايشان فرزند را سفارش به معصيت کند البته در آن شريط هم باز فرزند مي بايست تلاش خود را در جهت رفع نيازهاي وي انجام دهد.

بر فرزند واجب است که به غير از موضوع شرک به خداوند در اطاعت از فرامين پدر کوشا باشد و بي منت و بي حساب لطف خود را شامل "ولي" خود کند جايگاه والدين تا جايي است که حتي فرزند نمي تواند پدر و مادر کافرش را وادار به اطاعت از خداوند کند.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

شايد پدر درخواستي داشته باشد که براي انجام آن فرزند مي بايست سختي و دشواري بسياري متحمل شود. اساسا به غير از شرک به خدا ، مرزي براي اطاعت از پدر وجود ندارد؟

مسئله اطاعت از پدر موضوعي بزرگ و با اهميت در دين اسلام است باريتعالي در سوره صافات براي نشان دادن جايگاه وي به داستان قرباني شدن اسماعيل اشاره مي کند آنجايي که حضرت براي اجراي فرمان سخت ذبح شدن، تن به مرگ مي دهد تا رضايت و خشنودي ابراهيم (ع) را به دست آورد.
سوال اينجاست که آيا چيزي از جان براي انسان با ارزش تر است؟ شک نداشته باشيد که منزلت پدر بي همتاست .اطاعت از حکم پدر تا جايي است که در شرع گفته مي شود اگر فرزندي بر سر نماز مستحبي ايستاده باشد و پدر او را فرا خواند ويا سوالي بپرسد؛ فرزند مي بايست نماز را در دم قطع کرده و پاسخ او را دهد.

منزلت پدر تا حدي است که حضرت علي (ع) دراين‏باره مي‏ فرمايد: "حق پدر آن است که فرزند در هر چيز جز معصيت خداوند از او اطاعت کند."

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

اگر پدر حق فرزندش را ضايع کرد چطور؟

اجازه دهيد همين سوال را با روايتي از امام صادق (ع) پاسخ دهم فردي خدمت آن حضرت رسيد وگفت: "پدرم به من خانه‏اي بخشيده و سپس آن را از من پس گرفت."

حضرت فرمود : " کار پدرت نادرست بود ، ولي اگر بين تو و اوبحثي پيش آمد، صدايت را از صداي او بالاتر نبر و اگر او صدايش را بالا برد، تو آهنگ کلامت را پايين بياور" اين بدان معناست که در چنين شرايطي باز هم مي بايست شکوه و جايگاه پدر را حفظ کرد و در هر شرايطي رعايت ادب و احترام را داشت. ببينيد در آيين اسلام حتي براي راه رفتن در کنار پدر هم دستور العمل آمده است و به فرزندان سفارش شده همواره در راه رفتن يک قدم عقب تر از او حرکت کنند.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

حتي اگر حقي از فرزند ضايع شد؟

حتي اگر حقي از فرزند ضايع شد.... دقت داشته باشيد که فرزند در تمامي طول عمر خود مي بايست والدين خود را راضي نگه دارد و در برابر آنها تواضع و فروتني داشته باشد.

وقتي روايت داريم که فرزند نبايد در راه رفتن از پدر پيشي بگيرد وقتي حضرت رسول (ص) به فرزندي مي فرمايد: "انتَ و مالُکَ لاِبيک"تو و دارايي‏ات از آن پدرت است. بدان معناست که پدر چيزي فراتر از آن است که ما تصور مي کنيم. احاديث متعددي وجود دارد که معصومين تاکيد مي کنند که خوشنودي خدا در گرو رضايت پدر و مادر است.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

ويژگي منزلت پدر نسبت به مادر چيست ؟اساسا موضوعي وجود دارد که جايگاه پدر نزد خداوند متفاوت تر از سايرين باشد؟

البته، پدر به طور طبيعي از حق ولايت بر فرزند برخورداراست و اين امر زماني رخ مي دهد که هيچ کس بر ديگري ولايت ندارد مگر پيامبران و معصومين و اين همان ويژگي منزلت پدر است.

جايگاه ايشان در پيشگاه باريتعالي آنقدر رفيع است که در قرآن به پدر سوگند ياد شده : "و والد و ما ولد"سوگند به پدر و آن چه مي زايد. واقعيت اين است که در مکتب اسلام و در حکمت قرآني جايگاه والدين در کنار جايگاه خداوندي است و پروردگار پدر و مادر را در کنار نام خود ياد مي کند و از فرزندان مي خواهد تا از وي اطاعت داشته و در همه حال احترام و تواضع پيشه کنند.

حالا اگر آنطور که شايد و بايد حق مطلب درمورد پدر انجام نشود و به عبارتي در مورد ايشان کم کاري شده باشد چه بايد کرد؟

در آيات و روايات متعددي آمده است که کوتاهي در حق والدين گناه است و مي بايست توبه کرد .

واقعيت امر اين است که به هر شکل ممکن بايد رضايت پدر و مادر را جلب کرد . اگر از دنيا رفته باشند مي بايست براي آنها نماز و روزه بگيرد از آنها بسيار ياد کند و طلب آمورزش کنند. فرقي نمي کند پدري زنده باشد و يا مرده ، در همه حال بايد خدمت کرد.

[فاطمی*خادمه یوسف زهرا(س)*]

اگر پدر پيش از به دنيا آمدن فرزند، فوت کند باز هم او صاحب حق و حقوق پدري است؟

بله، فرزند باز هم بايد براي "ولي" خود احترام قائل شود و براي آمرزش وي نماز، روزه و احسان کند.اينکه پدر زنده نيست و يا اينکه در دوراني که زنده بوده خدمتي براي فرزند انجام نداده ، بهانه و توجيه کم کاري فرزند نمي شود.

سوال اينجاست که چرا خداوند براي پدر و مادر اينچنين حق بالايي قرار داده مگر نه اينکه آنها هم انسان هستند و خودشان نيز فرزند والدينشان هستند. اين همه حقوق چه منطقي دارد؟

هر کس اگر کوچک ترين نيکي را در حق انسان انجام داد مي بايست به وي احسان کرد ضمن اينکه پاسخ اين سوال هميشه از ديدگاه روانشناسي ، اخلاق مداري و تا حد زيادي درعلوم جامعه شناسي مورد بررسي قرار مي گيرد بدين ترتيب که وقتي به راس هرم هر خانواده – يعني والدين- احترام گذاشته نشود شيرازه و بنيان آن سست و بالطبع روحيه اتحاد و انسجام در آن از بين مي رود حفظ حرمت به بزرگتر خانواده تاثير مستقيمي در اجتماع دارد . چرا که خانواده جزء کوچک جامعه است و آنچه در خانواده شکل گيرد اثرات آن در جامعه بروز پيدا مي کند.

اطاعت پذيري در خانواده باعث اطاعت پذيري در جامعه مي شود به اين دليل که فرد درصدد فرا فکني نيست و اين موضوع ساده و در عين حال مهمي است كه رفتارشناسان برآن تاکيد مي کنند

و در پايان يک جمله به مناسبت روز پدر
پدر ستون خانواده ،تبلور عطوفت مردانه و سپر آتش قيامت است .

نویسنده : هادی پرونده
منبع : سازمان تبلیغات اسلامی