در قرآن از گروهی سخن به میان آمده است که برای دست یابی به منافع شخصی خود ، در برابر فرمان
خداوند دست به حیله زده و به خیال آنکه به سودی بیشتر دست یابند ، از فرمان خداوند سرپیچی کردند
که سرانجام آنان ، نابودی و خسران بود . آن گروه ، قبیله ای یهودی به نام " اصحاب سَبت " می باشند .
خداوند در آیات نورش می فرماید: « یا أَیُّهَا الَّذینَ أُوتُوا الْکِتابَ آمِنُوا بِما نَزَّلْنا مُصَدِّقًا لِما مَعَکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ
نَطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّها عَلی أَدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ کَما لَعَنّا أَصْحابَ السَّبْتِ وَ کانَ أَمْرُ اللّهِ مَفْعُولاً ».
1
واژه « سَبْت » به معناى استراحت كردن، پایان كار، مرگ و یكى از روزهاى هفته مى آید.
وجه نامگذارى این روز به « سبت » در نزد یهود، پایان یافتن خلقت آسمان ها و زمین و موجودات دیگر
در آن زمان یا تعطیلى كار در آن روز و استراحت یهود و پرداختن به عبادت خداوند است .2
« اصحاب سبت »از قوم بنى اسرائیل بودند و در شهرى ساحلى بهنام « اَیله » میان « مصر » و « مدین »
یا « مدین » یا « طبریه » یا « مقنا » (كه بین « مدین » و « عینونا » قرار داشته است) زندگى مى كرده اند .
این قوم در عصر پیامبرى حضرت داوود علیه السلام زندگی می کرد و شمار آنان را هفتاد هزار
یا دوازده هزار نفر گفته اند . گروهى از مورخان و مفسران نیز آن ها را بخشى از قوم ثمود
پنداشته اند كه بر اثر هم جوارى با بنى اسرائیل به دیانت یهود گرویده اند .3
خداوند یهود را به امساك [خوددارى از كار] و تعظیم روز جمعه فرمان داد، اما آنان با این باور كه روز شنبه
به سبب پایان یافتن آفرینش آسمان ها و زمین در آن روز بزرگ ترین روزهاست ، در این فرمان الهى اختلاف
كردند، از پذیرفتن روزى جز شنبه سرباز زدند و فرمان خداوند را نادیده گرفتند ؛ از این رو خداوند نیز كار را
بر آن ها سخت گرفت و كار كردن در آن روز از جمله صید ماهى كه با توجه به ساحلى بودن محل
سكونتشان از كارهاى رایج و مهم آن قوم بود، بر آن ها حرام گشت.4
یهودیان تا مدتى بر این فرمان پایبند بودند . در روزهاى شنبه با تعطیل كردن كار به عبادت و استراحت
مى پرداختند، ولى ماهیان چون روزهاى شنبه خود را در امان مى دیدند؛ به صورت انبوه در كناره هاى دریا
و روى آب نمایان مى شدند ، به گونه اى كه سطح آب دیده نمى شد، ولى در روزهاى دیگر به زیر آب
می رفتند و جز شمار اندكى بر روى آب نمى آمدند . آنان مدتى این وضع را تحملكردند و مانند گذشتگان
و پدرانشان از صید ماهى در روز شنبه پرهیز مى كردند ، ولى پس از آن نتوانستند بر تمایلات نفسانى خود
چیره شوند و چون از یك سو نمى خواستند از فرمان الهى سرپیچى کنند و گرفتار كیفر شوند و از سوى
دیگر حاضر نبودند از خیل ماهیان روز شنبه بى بهره باشند ، به حیلهاى دست زدند كه ظاهر آن ، فرمانبرى
و باطنش ، نافرمانى بود . آنان در كنار دریا حوضچه هایى حفر كردند و از طرف دریا جوی هایى را به این
حوضچه ها كشیدند . روز شنبه هنگامى كه آب دریا بالا مى آمد ، به وسیله این جوی ها ماهیان زیادى به
سوى حوضچهها هدایت مى شدند و هنگامى كه آب دریا پایین مى آمد ، در آن حوضچه ها گرفتار مى شدند
و درروز یك شنبه آن ها را صید مى كردند .5
نقل قول
