به نام خدا
سکــون
حرفی که هیچگونه حرکتی نداشته باشد ساکن می نامند.
برای نشان دادن حرف ساکن از علامتی به این شکل (
) استفاده می شود.
این شکل (
) از اول کلمه خفیف گرفته شده و نشانگر خفیف و سبک تلفّظ شدن حرف ساکن در
مقابل حرف متحرّک ( یا مشدّد ) می باشد ، به خاطر کثرت کاربرد و اختصار ، نقطه و دنباله آن را
حذف کرده اند
(
) .
…
در بعضی از قرآن ها برای نشان دادن حرف ساکن از راس المیم (ــــْـــ) استفاده میکنند ، این شکل از
اوّل کلمه مُسکّن گرفته شده (
).
حرف ساکن چون فاقد حرف است ابتدای به آن محال و یا بسیار مشکل می باشد لذا به کمک حرف متحرّک
ما قبل خود و به یک بخش خوانده می شود ، مانند :
اَنْ – مِنْ – قُمْ – هَلْ – خُذْ
یادسپاری : حرف دارای علامت سکون را ( ساکن ) می گویند .
تمرین : کلمات ذیل یک بار به صورت تفکیک و بار دیگر به صورت ترکیب نوشته شده آنها را بخش بخش
بخوانید:
نکته : واو و یاء ساکن ماقبل مفتوح را باید به نرمی ادا کرد و اضافه بر آن باید دقّت نمود تا فتحه ماقبل واو ،
متمایل به صدای (اُ) و فتحه ماقبل یاء ، متمایل به صدای ( اِ ) نشود ، مانند :
یَوْمَ – کَیْفَ – لَوْ – دَیْنَ – لَیْلِهِ – سَوْفَ – غَیْرَ
تشـــــدید
اگر حرفی پشت سر هم تکرار شود ( اولی ساکن و دومی متحرک ) تلفظ آن سنگین خواهد بود ،
چرا که می بایست زبان دوبار به مخرج یک حرف برخورد کند ، مانند :
رَبْ، بَ – ثُمْ ، مَ – اِلـْ ، لاٰ
برای رفع سنگینی ، اوّلی را در دومی ادغام میکنند ، در نتیجه زبان یک بار ولی محکم و با شدت به
مخرج آن حرف برخورد و جدا میشود ( در هنگام برخورد با حالت سکون ، و در هنگام جدا شدن با همان
حرکتی که آن حرف دارا می باشد ) .
برای نشان دادن حرف مشدّد از علامتی با این شکل ( ــــّـــ ) استفاده میکنند .
این علامت ازشین کوچک (شـ ) ابتدای کلمه (شِدَّ) گرفته شده و دلالت بر شدید و محکم ادا شدن
حرف در هنگام تلفظ میکند ، نقطه ها و دنباله آن حذف و دندانه آن را باقی گذاشته اند
.
این علامت همیشه بالای حرف قرار می گیرد و یکی از حرکات سه گانه نیز ضمیمه آن میشود ، مانند :
حَقُّ – صَلِّ – مَدَّ – اِنّاٰ – رَبّی
تمرین : کلمات ذیل یک بار به صورت تفکیک و بار دیگر به صورت ترکیب نوشته شده آنها را بخش بخش
بخوانید: