اسلام و نسخ ادیان

[نصرالله عاشق خداومولا]

اسلام و نسخ ادیان


چکیده: آموزه نسخ شرایع و کتاب‏های آسمانی پیشین توسط قرآن مجید، از آموزه‏های مسلم آیین مقدس اسلام به شمار می‏آید.از آنجا که برخی اصل فوق را با نظریه تکثرگرایی دینی ناسازگار یافته‏اند، به جرح اصل نسخ پرداخته‏اند و مدعی شده‏اند که حتی یک آیه قرآن نه صریحا و نه تلویحا بر آن دلالتی نمی‏کند.
نگارنده بعد از توضیح حقیقت نسخ و قلمرو آن و اشاره به آرای عالمان اسلامی به تبیین مبانی قرآنی‏[تحریف کتاب مقدس، جهانی بودن پیامبر و قرآن، بشارت به اسلام در کتب پیشین، فراخوانی اهل کتاب به اسلام، اسلام شرط هدایت، وعده عذاب برای اهل کتاب، غلبه اسلام بر ادیان دیگر و اسلام دین مهیمن‏]و روائی با تقریرات مختلف می‏پردازد.

[نصرالله عاشق خداومولا]

درآمد


تاریخ بشری شاهد ظهور پیامبران متعدد آسمانی و همچنین ادیان و شرایع متکثری بوده است. علل و ریشه‏های این تکثر را باید در قابل‏ها، یعنی اختلاف استعدادهای انسان‏ها و شرایط محیطی و اجتماعی جستجو کرد.سیر حرکت و تحول انسان (*)نوشتار حاضر پاسخ مقاله آقای بهاء الدین خرمشاهی از قرآن‏پژوهان و محققان کشور، تحت عنوان«قرآن و الهیات جهانی»مندرج در فصلنامه بینات، شماره 17 است که به عنوان نقد مقاله نویسنده به نام «قرآن و پلورالیزم»در همان مجله، شماره 16، منتشر شده است.
در پذیرفتن و تحمل بار سنگین امانت الهی«وضع شریعت و ارسال کتاب آسمانی»سیر صعودی و تکاملی داشته است.به این صورت که گذشت زمان و ارسال رسل و همچنین شکوفایی و به بار نشستن استعدادهای آدمی، زمینه تکامل ادیان را از دو جهت کم و کیف به وجود آورده است.چرا که انسان‏ها در مدرسه ادیان مانند دانش‏آموزان مقطع ابتدایی‏اند که باری نیل به مدارج عالی می‏بایست گام به گام رو به جلو حرکت کنند و همان طوری که موارد درسی دوره‏های مختلف مدارس، پایه و مکمل یکدیگرند، به همین شکل نیز آیین‏ها و شرایع مختلف آسمانی مصدّق و مکمل یکدیگرند.به گونه‏ای که در عصرهای مختلف، در ادیان الهی خبری از شریعت یعنی احکام فرعی و فقهی«بایدها و نبایدها»نبود تا این که حضرت نوح مطابق مبنای مشهور، علاوه بر ابلاغ آموزه‏های اعتقادی بنیان‏گذار شریعت شد:
«شرع لکم من الدین ما وصّی به نوحا و الذی اوحینا الیک»(شوری/13)
از مطالب گذشته، وحدت ادیان آسمانی استنتاج می‏شود؛به این معنا که تمامی پیامبران در اصل اقبال مردم به سوی باری تعالی و آموزه‏های اعتقادی نظیر:توحید و معاد(گوهر ادیان)همصدا بودند.هر چند، مراتب فضیلت و سطح تعلیمات پیامبران با توجه به مخاطبان مختلف بوده است.برای این که معطی ادیان و پیام دهنده واحد و کامل مطلق است و اصل نیازهای انسان به دین فطری و ثابت است، لذا ارسال مکاتب و آیین‏های مختلف و متناقض امری ممتنع خواهد بود.قرآن کریم به وحدت ادیان بارها تأکید ورزیده است:
«ان الدین عند الله الاسلام»(آل عمران/19)
«ثم قفیّنا علی آثارهم برسلنا» * (حدید/27) از این روست که کلمه«دین»در قرآن همیشه به صورت مفرد نه جمع به کار رفته است.
اما از لزوم وحدت ادیان، وحدت شرایع لازم نمی‏آید؛چرا که شرایع یک سری احکام و دستور العمل‏های عملی و رفتاری است که به حسب مصالح و مقتضیات زمانی و مکانی، قابل تحول در بعد کم و کیف است:
«لکل جعلنا منکم شرعة و منهاجا».(مائده/48)

[نصرالله عاشق خداومولا]

حققیت و قلمرو نسخ


تا این جا به دو بعد اساسی دین، یعنی امور اعتقادی و عملی(گوهر و پوسته)اشاره کردیم. حالا این سؤال مطرح است که آیا نسخ از ناحیه باری تعالی امکان‏پذیر است یا نه؟و در صورت (*)شهید مطهری در تفسیر آیه عبارت جالبی دارد که عینا نقل می‏شود:
«کلمه قفیّنا مصدرش تفقیه و از مادّه قفاست.قفا پشت گردن را می‏گویند.وقتی که افرادی ردیف و پشت گردن یکدیگر بایستند، مثل یک صف نظامی، چهره هر یک از آنها به پشت گردن دیگری است.کانّه تمام چهره این شخص درپشت گردن دیگری قرار گرفته است.ما در فارسی می‏گوییم«پشت سر».منتها، سر چیزی است که شامل جلو می‏شود، شامل عقب هم می‏شود.ولی وقتی پشت گردن بگوییم، نشان می‏دهد که یکی جلو است و دیگری واقعا در پشت او قرار گرفته است...قرآن می‏فرماید ما پیغمبران خود را یک یک پشت سر یکدیگر قرار دادیم.پیغمبری بعد از پیغمبری برای همین رسالت و مأموریت آمد.«ثم قفینا علی آثارهم»متضمن این نکته است که هر پیغمبر بعدی از همان راه رفته است که پیغمبران قبلی رفته‏اند.یعنی کسی خیال نکند پیغمبران راه‏های مختلف دارند، راه یکی بوده، از نوح تا خاتم الانبیاء راه یکی است.اختلافاتی که در شرایع و قوانین هست-که اختلاف در فروع است-به شکلی نیست که راه را دو راه کند».«آثار»جمع اثر است و اثر یعنی جای پا.پیغمبران هر کدام آمدند پا جای پای دیگران گذاشتند.»(آشنایی با قرآن، انتشارات صدرا، ج 6، ص 130-129.)
امکان، آیا در هر بعد دین جاری و ساری است؟ قبل از پاسخ بدان، نخست به تعریف لغوی و اصطلاحی نسخ می‏پردازیم:
عالمان لغت، نسخ را در لغت به معنای ازاله و ابطال معنا نموده‏اند، چنانکه راغب می‏گوید:
«النسخ ازالة شئ بشئ یتعقبه کنسخ الشمس والظل الشمس و الشیب الشباب.» (1)
و در لسان العرب آمده است:
«النسخ ابطال الشئ و اقامة آخر مقامه.» (2)
اما معنای اصطلاحی نسخ با معنای لغویش متفاوت است.زیرا ازاله و حکم به بطلان در آنچه از خداوند متعال صادر می‏گردد، امر محالی است و لذا مقصود از نسخ شریعت حضرت موسی توسط شریعت حضرت عیسی مثلا، نه اعلام زوال و عدم حقانیت شریعت پیشین است، بلکه منظور به سر آمدن و اتمام زمان اعتبار و حقانیت آن است.
علامه طباطبائی در این باره می‏گوید:
«النسخ بان انتهاء امد الحکم و لیس بابطال.» (3)
علیهذا، نسخ به این معنا نه تنها در ناحیه خداوند متعال امر ممکن، بل با ملاحظه جهات مختلف از قبیل اختلاف استعدادها و ظرفیت‏های مردم و شرایط زمانی و مکانی برای خداوند حکیم امر مستحسن و در حق بندگان به عنوان لطف تلقی می‏شود.از این رو، قرآن مجید، آن را تأیید می‏کند:
«ما ننسخ من آیة او ننسها نأت بخیر منها او مثلها الم تعلم ان الله علی کل شئ قدیر.» (بقره/106)
از حقیقت نسخ روشن شد که قلمرو آن، اختصاص به احکام و حوزه فقهی و شریعت دارد که بعد دوم دین را تشکیل می‏دهند و مراد از نسخ ادیان گذشته توسط اسلام، نه نسخ اصل و گوهر ادیان یهودیت و مسیحیت و نه حکم به بطلان شرایع آنان است.چرا که شریعت هر دینی در عصر و وعاء خود حق و لازم الاجراست، بلکه مقصود اعلام به سرآمدن و اتمام دوره حقانیت شرایع مزبور با ظهور پیامبر اسلام است.و لذا این تعبیر که نسخ یعنی:نفی و انتفاء و تخطئه حادّ و انکار هر گونه حقانیت و چیدن طور هستی شرایع گذشته» (4) ، تعبیر تأمل‏انگیز و نادرستی است و به نظر می‏رسد تعبیر کنندگان آن، بین نسخ لغوی و اصطلاحی خلط نموده‏اند.

[نصرالله عاشق خداومولا]

مبانی قرآنی نسخ


یهودیان از منکران و مخالفان سرسخت نسخ در میان اهل کتاب هستند و در تعلیل آن گروهی به عدم امکان آن از ناحیه باری‏تعالی به خاطر استحاله بدا و ندامت و گروه دیگر، هر چند امکان آن را پذیرفتند، ولکن مدعی وجود نصوصی مبنی بر عدم نسخ شریعت خود شده‏اند. *
اما اصل ناسخیت اسلام یک اصل مسلم و غیر قابل جرح در میان عالمان اسلامی است و نگارنده با استقراء ناقصی که به عمل آورد، مخالفی بر آن نیافت.بلکه بعضا نیز بر آن ادعا اجماع شده است (5 که این جا به برخی از موافقان اشاره می‏شود.از طرفداران نسخ می‏توان به محی الدین بن عربی (6) ، ابن نوبخت (7) ، شیخ طوسی (8) ، شیخ طبرسی (9) ، سید مرتضی (10) ، شیخ صدوق (11) ، علامه حلی و فاضل مقداد (12) ، ابن شهر آشوب (13) ، حمصی رازی (14) ، ابن میثم بحرانی (15) ، ابن داود (16) ، شیخ حر عاملی (17) ، و از معاصران، (*)درباره منبع این ادعای یهودیان اختلاف نظر وجود دارد. بعضی ماننده محقق فاضل مقداد(اللوامع الالهیة، ص 236)احتمال می‏دهند که آن توسط ابن راوندی یهودی در کتب کلامی وضع و مطرح شده است.
علامه شعرانی 18 ، محمد جواد بلاغی 19 ، محمدجواد مغنیه (20) ، رحمة الله هندی (21) ، علامه طباطبایی (22) ، شیخ محمد عبده (23) ، و شهید مطهری (24) و دیگران (25) اشاره کرد.
با طرح مجدد بحث تعدد ادیان و پلورالیزم دینی بعضی از معاصران بر خلاف نظریه پیشین خود که ناسخیت اسلام را اصل مسلم می‏انگاشتند، مدعی‏اند که قرآن کریم هیچ‏گونه دلالتی-نه صریح و نه ضمنی-بر نسخ شرایع پیشین نمی‏کند. * اما ظواهر، بل نص آیات متعدد، ناسخیت اسلام را نشان می‏دهد.ما در این نوشتار، به تبیین بعضی آیات و روایات می‏پردازیم.

[نصرالله عاشق خداومولا]

1-تحریف تورات و انجیل


اگر ابتداء و فرضا دلالت آیات الهی و همچنین ادله دیگر بر اثبات نسخ و انقضای حقانیت شرایع پیشین را نپذیریم و قایل به حقانیت و اعتبار فعلی مسیحیت و یهودیت درمقام ثبوت و نفس الامری شویم، لازمه‏اش این است که خداوند از یهودیان و مسیحیان و همچنین مسلمانان یک سری دستور العمل‏ها و تکالیف شرعی و عملی برای رسیدن به مقامات معنوی و تحقق اصل عبودیت خواسته است و تخلف از آن، گناه و سرکشی محسوب می‏شود.نکته مهم و ظریف اینجاست که اگر علل و ادله‏ای مبنی بر تحریف یک آیین الهی و حتی تحریف کتاب دینی و آسمانی آن استوار شد، این جا این سؤال پیش می‏آید که وظیفه حق جویان و حق‏پرستان چیست؟آیا با وجود یک آئین خالص و سره الهی، دیگر رواست متدینانی که شریعت آنها تحریف شده و حلال الهی حرام و برعکس شده است، باز بر شریعت محرف خود باقی بمانند؟!آیا این موجب ترک خواسته‏های الهی نمی‏شود؟!آیا عقل سلیم حکم نمی‏راند که برای‏امتثال اوامر و ترک مخالفت قطعیه مولی، رو به شریعت ناب بیاورند؟!
به نظر نمی‏رسد کسی در مقام ثبوت و رجوع به شریعت ناب تردید نماید؛و لکن مشکل و محذور (*)آقای بهاء الدین خرمشاهی پیش‏تر بر این باور بود که: «در این که اسلام ناسخ ادیان پیشین است، جای بحث و تردیدی نیست.»(قرآن‏پژوهی، ص 542)لکن ایشان در پاسخ خود بر مقاله نگارنده تحت عنوان«قرآن و پلورالیزم»می‏نویسد:«اگر چه مشهور است که اسلام ناسخ ادیان و شرایع پیشین است، ولی در قرآن نسخ و نفی و انتفاء و تخطئه حادی که منکر هر گونه حقانیت و احتمال نجات و رستگاری اهل کتاب باشد، آشکار نیست.»(مجله بینات، قرآن و الهیات جهانی، شماره 17، ص 171).
و در جای دیگر:«اگر ناقد محترم فقط با استناد به قرآن کریم، این ادعا را به روشنی اثبات فرمایند که قرآن حاکی از آن باشد که با آمدن اسلام، بساط ادیان اهل کتاب برچیده شده و آن ادیان منسوخ و بی‏اعتبارند، طبعا قاطع بحث و مباحثه ما خواهد بود.»همان، ص 176. عمده در مقام اثبات و تطبیق و تشخیص سره از ناسره است.خوشبختانه تحریف آیین مسیحیت و یهودیت را ادله و علل فراوانی به وضوح روشن می‏کنند که در این جا به خاطر عدم خروج از موضوع به بعض آیات استشهاد می‏شود که اکثر مفسران استناد نموده‏اند:
1-من الذین هادوا، سمّاعون للکذب، سماعون لقوم آخرین لم یأتوک، یحرّفون الکلم من بعد مواضعه.(مائده/41)
2-من الذین هادوا، یحرفون الکلم عن مواضعه و یقولون سمعنا و عصینا و اسمع غیر مسمع و راعنا لیّا بألسنتهم و طعنا فی الدین.(نساء/46)
3-فبما نقضهم میثاقهم لعنّاهم و جعلنا قلوبهم قاسیة یحرفون الکلم عن مواضعه و نسوا حظّا مما ذکّروا به...و من الذین قالوا انا انصاری أخذنا میثاقهم فنسوا حظا ذکّروا به.(مائده/13 و 14)
4-أفتطمعون ان یؤمنوا لکم و قد کان فریق منهم یسمعون کلام الله ثم یحرفونه من بعد ما عقلوه و هم یعلمون.(بقره/75)
5-فویل للذین یکتبون الکتاب بایدیهم، ثم یقولون هذا من عندالله لیشتروا به ثمنا قلیلا.(بقره/79)
6-و انّ منهم لفریقا یلوون ألسنتهم بالکتاب لتحسبوه من الکتاب و ما هو من الکتاب و یقولون هو من عند الله و ما هو من عند الله و یقولون علی الله الکذب و هم یعلمون.(آل عمران/78)
خداوند متعال در آیات مزبور، سخن صریح از تحریف یهودیان و نصاری کتاب دینی خودشان به میان می‏آورد و خاطرنشان می‏سازد که علمای اهل کتاب به خاطر منافع دنیوی، دست‏نویس‏های خود را به عنوان کتاب آسمانی به مردم معرفی می‏کردند.
مرحوم طبرسی در شأن نزول آیه آخر، از ابن عباس نقل می‏کند که آیه در حق یهود در نصاری نازل شد که دست به تحریف تورات و انجیل زدند و بعضی چیزها به این دو کتاب افزوده یا حذف نمودند. (26)
7-یا اهل الکتاب قد جاءکم رسولنا یبیّن لکم کثیرا مما کنتم تخفون من الکتاب و یعفو عن کثیر. (مائده/15)
در این آیه، سخن از تحریف و خفای بعض آیات اصیل کتاب مقدس است که پیامبر اسلام بعد از قرن‏ها به این تحریف اشاره می‏کند.
8-فأتوا بالتوراة فاتلوها ان کنتم صادقین. (آل عمران/93)
در این آیه، پیامبر اسلام از یهودیان می‏خواهد که اگر می‏توانند تورات اصیل را بیاورند.بدیهی است، پیش علمای یهود کتابی به نام تورات وجود داشت، اما پیامبر اسلام بدان استناد نمی‏کند و از آنها تورات خالص را می‏طلبد.

[نصرالله عاشق خداومولا]

عدم دلالت قرآن بر تحریف کتاب مقدس


برخی در دلالت آیات فوق بر تحریف تورات و انجیل (زیادی یا نقصان)مناقشه نموده و مدعی‏اند که از قرآن تحریف تورات و انجیل بر نمی‏آید.«به اعتقاد ما، در قرآن مطلبی نیست که دلالت کند بر وقوع تحریف اصطلاحی در تورات و انجیل؛یعنی تبدیل متن کتاب یا کم و زیاد کردن آن، بلکه قرآن می‏گوید:کتب عهدین دستخوش تحریف معنوی شده، آن را به غیر معنای خودش تفسیر کردند.
در اخبار اسلامی و سخنان بزرگان اسلام نیز چیزی که گویای وقوع تغییر و یا تبدیل و تحریف در نص عهدین باشد وجود ندارد، البته دلیلی بر آن هم نداریم.» (27) در پاسخ آن، نکات ذیل درخور تأمل است:
الف)بعض آیات ظاهر در تحریف لفظی و معنوی است و لذا برداشت مسلمانان صدر اسلام مانند ابن عباس-که کلامش پیشتر گذشت-و اکثریت مفسران از تحریف، تحریف مطلق است که این جا به بعضی اشاره می‏شود.مرحوم طبرسی در تفسیر«یحرفون الکلم عن مواضعه»می‏نویسد:
«ای یبدّلون کلمات الله و احکامه عن مواضعه.» (28)
فخر رازی در تفسیر«یحرفون الکلم من بعد مواضعه»می‏نویسد:
«فهی دالة علی انهم جمعوا بین الامرین [التأویل و الحذف‏]فکانوا یذکرون التأویلات الفاسدة و کانوا یخرجون اللفظ ایضا من الکتاب.» (29) وی درباره عدم استبعاد تحریف از نوع حذف در کتاب مقدس، با وجود اشتهار آن به احتمال تواطی و اتفاق علمای یهود اشاره می‏کند. (30)
زمخشری نیز در تفسیر خود سخن از تحریف وحی و حذف تورات به میان می‏آورد:
«(یحرفون الکلم)بیان لقسوة قلوبهم لانه لا قسوة اشدّ من الافتراء علی الله و تغییر وحیه (و نسوا حظا)و ترکوا نصیبا جزیلا و قسطا وافیا (ما ذکروا به)من التوراة.» (31)
رشید محمدرضا نیز تحریف را به مطلق زیادی و نقصان تفسیر کرده است. *
و بالاخره مفسّر معاصر، صاحب تفسیر گرانسنگ المیزان در جاهای متعدد تفسیر، به تحریف انجیل و تورات از نوع حذف و اضافه اشاره کرده و دلالت قرآن بر آن را دلالت واضح و روشن توصیف می‏کند (32) :
«اما التوراة الموجودة الدائرة بینهم الیوم، فیهما شئ من التوراة الاصلیة النازلة علی موسی و امور حرّفت و غیّرت، امّا بزیادة او نقصان، او تغییر لفظ، او محل، او غیر ذلک.و هذا هو الذی یراه القرآن فی امر التوراة.» (33) برخی از معاصران چنین قرائتی از تحریف کتاب مقدس دارند. (34)
ب)بعضی روایاتی که دلالت بر تحریف کتاب مقدس می‏کند ظهور آیات فوق را تقویت می‏کند.مثلا از امام صادق(ع)در این باره روایت شده است که:
«و ترکوا کثیرا من شریعته و حرّفوا کثیرا منها.» (35)
ج)اگر بتوان در دلالت آیات و روایات بر تحریف تورات و انجیل مناقشه کرد، لکن دلیل قطعی بر تحریف، اشکال سندی و مفهومی خود کتاب مقدس است.برخی از محققان و تاریخ‏پژوهان اصل انتساب این دو کتاب به حضرت موسی و عیسی را مورد تردید قرار داده و دستنویس بودن بیشتر بخش‏های کتاب مقدس را اثبات کردند.علاوه بر آن اشتمال کتاب مقدس بر انواع تناقضات و نسبت‏های ناروا به رسولان الهی، مانند کشتی گرفتن حضرت یعقوب با خداوند، شرب خمر و عمل غیر اخلاقی و غیره هیچ شبهه‏ای را مبنی بر محرّف بودن آن باقی نمی‏گذارد.
د)نظر دیگر، عدم دلالت قرآن کریم بر تحریف اصل کتاب مقدس را می‏پذیرد؛اما تورات و انجیل موجود، نه وحی الهی و کتاب آسمانی بلکه کتاب سیره و شرح حال پیامبران و حواری آنان است و لذا قرآن با مسلم انگاشتن فقدان تورات و انجیل اصیل، دلالتی به تحریف این دو نیز نمی‏کند و آیات تحریف، ناظر به تحریف آیین و تفاسیر نادرست عالمان اهل کتاب است و به اصطلاح اهل میزان، صدق قضیه با انتفاء موضوع است؛یعنی عدم دلالت قرآن بر تحریف، نه به خاطر خالص انگاری بل با توجه به نیستی انگاری است.چنانکه آیه شریفه می‏فرماید: (*)«هو امالته و تنحیته عنها کان بزیادة بالمرة او یضعوه فی مکان غیر مکانه من الکتاب او المراد بمواضعه معانیه کان یفسروه بغیر ما یدل علیه»(ر.ک:تفسیر المنار، ج‏5، ص 140) «فأتوا بالتوراة فاتلوها ان کنتم صادقین.»
فخر رازی این نظر را به متکلمان نسبت داده است. (36)
به نظر می‏رسد این دو نظریه را می‏توان چنین جمع کرد:نظریه اول که مدعی دلالت قرآن بر تحریف لفظی(نقصان، زیادت و جا به جایی کلمات) کتاب مقدس است، مقصود کتاب مقدس عصر رسالت و سده‏هی پیشین آن است(ترجمه‏ها و دستنویس‏های جعلی و ناقص.)اما نظریه دوم که مدعی عدم دلالت قرآن بر تحریف و چه بسا ظهور برخی آیات بر عدم تحریف است، مراد اصل تورات و انجیل است که نسخه‏های اصلی آن در همان ابتداء مسیحیت مفقود شده است.
حاصل آن که هر دو نظریه در این نکته مشترک‏اند که کتاب مقدس فعلی غیر اصیل و غیر خالص و محرف است.
با توجه به فقدان یا تحریف تورات و انجیل، عقل حکم به تبعیت از آیین خالص و سره اسلام می‏کند و از پیروان ادیان دیگر می‏خواهد حداقل از باب ضرورت هم که شده ، سر تسلیم به آستان مقدس اسلام گذارند.

[نصرالله عاشق خداومولا]

2.پیامبر جهانی


آیاتی بسیار از قرآن مجید تمامی مردم جهان را خطاب قرار داده و از آنان می‏خواهد که به دین اسلام بگروند و اسلام را به عنوان یک دین و هادی جهانی و پیامبر آن را پیامبر برانگیخته‏شده، نه به قوم و قشر خاص، بل به سوی همه مردم معرفی و توصیف می‏کند:
1-قل یا ایها الناس انی رسول اللّه الیکم جمعیا.»(اعراف/158)
2-قل یا ایها الناس انما انا لکم نذیر مبین. (حج/49) 3-و ما ارسلناک الا کافة للناس بشیرا و نذیرا. (سبأ/28)
4-ارسلناک للناس رسولا.(نساء/79)
5-ما ارسلناک الا رحمة للعالیمن.(انبیاء/107)
این آیات با صراحت، پیامبر اسلام را پیامبر همه جهانیان ذکر می‏کند و در این فراخوانی عمومی، شخص و اشخاصی و یا قوم و یا آئینهایی استثناء نشده است و این خطاب، شامل اهل کتاب نیز می‏شود وگرنه اصل دعوت عمومی و بشیر و نذیر بودن پیامبر با قید اطلاق و عموم مخدوش می‏شود.

[نصرالله عاشق خداومولا]

3.قرآن کتاب جهانی


قرآن کریم، همانطوری که پیامبر اسلام را پیامبر جهانی معرفی می‏کند، خود را نیز کتاب عموم مردم با عناوین و بیانات مختلف نظیر:هادی، بیان، بلاغ، نذیر، بصائر، موعظة، ذکر، نور و بالاخره برهان و حجت الهی توصیف می‏کند:
1-کتاب انزلناه الیک لتخرج الناس من الظلمات الی النور.(ابراهیم/1)
2-هذا بیان للناس و هدی و موعظة للمتقین. (آل عمران/138)
3-و اوحی الیّ هذا القرآن لانذرکم به و من بلغ. (انعام/19)
4-هذا بلاغ للناس.(ابراهیم/52)
5-تبارک الذی نزل الفرقان علی عبده لیکون للعالیمن نذیرا.»(فرقان/1)
6-ان هو الا ذکر للعالمین.»(تکویر/27)و (یوسف/104)و(ص/87)
7-یا ایها الناس قد جاءکم برهان من ربکم و انزلنا الیکم نورا مبینا.»(نساء/174)
8-ان هو الا ذکری للعالمین.(انعام/90)
دلالت خود آیات بر مدعا یعنی نسخ شرایع‏ پیشین و درخواست پذیرش اسلام و قرآن روشن است؛چرا که اگر گروهی از مردم از این عمومات و اطلاقات مستثنی گردند و یا در پذیرش قرآن و یا بقاء بر کتابهای دینی خود مختار باشند، دیگر اوصاف کمالی قرآن نظیر:هدایت عامه و برهان بودن قرآن به وصف عموم و مطلق تحقق، پیدا نمی‏کند.دیگر اطلاق نام فرقان-که به معنای فارق و ممیز حق از ناحق است-بر قرآن اختصاص بر موارد خاص خواهد داشت.در حالی که تخصیص و تقیید آیات فوق بر خلاف ظهور بل نص آنهاست و به اصطلاح ظواهر آیات از تخصیص و تقیید ابا می‏کنند.

[نصرالله عاشق خداومولا]

4.بشارت به اسلام و اخذ میثاق


خبر ظهور دین اسلام و همچنین نام مبارک حضرت محمد(ص)در تورات و انجیل ذکر شده است.قرآن مجید تصریح می‏کند که اهل کتاب کاملا به این موضوع آگاهی داشتند و حقانیت اسلام و خود پیغمبر(ص)را مانند فرزندان خود می‏شناختند، لکن با این حال آن را کتمان کرده، بدین طریق کفر ورزیدند:
1-و اذ قال عیسی بن مریم یا بنی اسرائیل انی رسول اللّه الیکم، مصدقا لما بین یدیّ من التوریة و مبشرا برسول یأتی من بعدی اسمه احمد؛فلما جاءهم بالبینات، قالوا هذا سحر مبین.(صف/6)
2-الذین یتبعون الرسول النبی الأمی الذی یجدونه مکتوبا عندهم فی التوریة و الانجیل یأمرهم بالمعروف و ینههم عن المنکر.(اعراف/157)
خوشبختانه با وجود تحریفات بسیار در تورات و انجیل باز بعض آیه‏های کتاب مقدس بر ظهور اسلام دلالت می‏کند.
نویسنده«قرآن‏پژوهی»در این باره می‏نویسد:
«از تورات آیات 9 تا 12 باب شانزدهم و آیه 20باب هفدهم و آیه 21 باب 21 سفر تکوین و آیه 18 باب 18 و آیات 2 و 12 باب 33 سفر تثنیه، نقش برجسته‏ای در این میان بازی می‏کنند.و گفتنی است که طبق آیه 21 باب 21سفر تکوین«فاران» مسکن اسماعیل است، و طبق آیات 125 و 127 سوره بقره و 37 سوره ابراهیم او در مکه سکنی داشته است.لذا فاران با مکه انطباق می‏یابد.» (37)

[نصرالله عاشق خداومولا]

خداوند به صرف ذکر نام پیامبر در ادیان گذشته بسنده نکرده، بلکه از پیامبران و امتهای پیشین نیز میثاق و پیمان گرفته است که موقع ظهور آن پیامبر به آیین او گرویده و در یاری وی دریغ ننمایند.در ضمن قرآن کریم عهدشکنان را فاسقان نامیده است.
3-واذ اخذ الله میثاق النبیین لما اتیتکم من کتاب و حکمة ثم جاءکم رسول مصدق لما معکم لتومننّ به و لتنصرنّه قال ءأقررتم و اخذتم علی ذلکم اصری قالوا اقررنا قال فاشهدوا و انا معکم من‏ الشاهدین؛فمن تولی بعد ذلک فاولئک هم الفاسقون.(آل عمران/82-81)
خداوند در این آیه شریفه، از پیامبران خواسته است که در صورت ظهور پیامبر بعدی به او ایمان آورده و در نصرت وی جهد نمایند.دلالت این آیه نیز روشن است؛چرا که در صورت حقانیت ادیان گذشته در عرض هم، اخذ پیمان و درخواست ایمان و نصرت پیامبر بعدی لغو خواهد بود.مضاف بر این که توصیف پیمان‏شکنان، بر فسق، دلیل بر وجوب اطاعت از پیامبر بعدی می‏باشد.پیامبر اسلام(ص)در احتجاجات خود با یهودیان به بشارت خود در تورات اشاره فرموده و از آنان می‏خواهد به همین دلیل به اسلام ایمان بیاورند. (38)
در روایتی از حضرت علی(ع)نیز بر این موضوع تأکید شده است که در مبانی روایی نسخ خواهد آمد.