سیری در زندگی رهبر شهیدمسلمانان جهان , حضرت آیت ا لله سید علی حسینی خامنه ای

[نرگس منتظر]

[نرگس منتظر]

در جهان اسلام پس از ائمۀ اطهار علیهم السلام، جامعیت علمی و گستردگی دانش به شکلی که در آیه‌الله خامنه‌ای متجلی شده، بی‌نظیر است. فقیهی عالم، ادیب توانای فارسی، فیلسوف، شاعر نصوص، مفسر قرآن، مورخ اسلام و متخصص در فقه و اصول و عالمیتی جامع در تمام عرصه‌های علوم روز مانند علوم نظامی و هسته‌ای که رهبر بودن اقتضایش را دارد. باید توجه داشت که این مجموعه تنها علوم اکتسابی وی بوده‌اند که نشان از یک ظرفیت بی‌بدیل در یادگیری و عمق اندیشۀ شهیدپرور و فرمانده‌پرور او دارند.
دربارۀ شخصیت گیرای ایشان که لحظاتی ملاقات با او بر جان انسان می‌نشیند اما اگر بخواهیم صحبت کنیم نمی‌شود به چند جمله و چند دقیقه اکتفا کرد پس گزیده‌ای از زندگی‌نامۀ ایشان را شرح خواهیم داد؛ یک دهان خواهم به پهنای فلک تا بگویم وصف آن رشک ملک!با این حال، آنچه این منظومه علمی را از صرف علوم اکتسابی مجزا می‌سازد، بعد معنوی و سلوکی ایشان است. این جنبه از طریق ثبات قدم در مواجهه با چالش‌های استراتژیک جهانی برای مبارزه با ظلم آمریکا و رژیم کودک‌کش صهیونی و متحدانشان منعکس می‌شود. این کیفیت قطعاً ریشه در تزکیه و تقوای عمیق ایشان داشته که موجب شده است مرجعیت ایشان بر پایۀ یک اتصال قلبی و روحی با امت جامعۀ خودش و تمام مسلمانان جهان بنا شود که همواره قدرت تأثیرگذاری ایشان را در مدیریت بحران‌های ایدئولوژیک و حفظ کیان هویت دینی تثبیت کرده است.

[نرگس منتظر]

معرفی

سید علی حسینی خامنه‌ای فرزند مرحوم سید جواد حسینی خامنه‌ای، در ماه فروردین سال ۱۳۱۸ شمسی برابر با ۱۳۵۸ قمری در مشهد مقدس چشم به جهان گشود. او دومین پسر خانواده بود. زندگی مرحوم سید جواد خامنه‌ای هم مانند بیشتر روحانیون و مدرسان علوم دینی، همانند زیستن ایشان بسیار ساده بود از چنین ساده‌زیستی‌ای چه قدرت‌طلبی‌ای می‌خواهد برآید که چنین دشمنان قدرت طلبی گریبان‌گیر او شده‌اند؟



کمی هم فکر کنید مگر به او چه می‌رسید و چه رسید از ساده زیستی و ادارۀ حکومت آن هم در کنار زندگی‌ای که با مقداری از شهریۀ طلبگی می‌چرخید؟ به نقل ایشان: «پدرم روحانی معروفی بود، اما خیلی پارسا و گوشه‌گیر! زندگی ما به‌سختی می‌گذشت. من یادم هست شب‌هایی اتفاق می‌افتاد که در منزل ما شام نبود. مادرم با زحمت برای ما شام تهیه می‌کرد که آن شام هم نان و کشمش بود.»



خانه‌ای که خانوادۀ سیدغلی در آن زندگی می‌کردند در یکی از محله‌های فقیرنشین مشهد قرار داشت. به نقل خود ایشان: «منزل پدری من که در آن متولد شده‌ام، تا چهار پنج سالگی من، یک خانۀ ۶۰ ـ ۷۰ متری در محلۀ فقیرنشین مشهد بود که فقط یک اتاق داشت و یک زیرزمین تاریک و خفه‌ای! هنگامی که برای پدرم میهمان می‌آمد و معمولاً پدر بنا بر این که روحانی و محل مراجعۀ مردم بود، میهمان داشت، همۀ ما باید به زیرزمین می‌رفتیم تا مهمان برود. بعد عده‌ای که به پدر ارادتی داشتند، زمین کوچکی را کنار این منزل خریده به آن اضافه کردند و ما دارای سه اتاق شدیم.»

[نرگس منتظر]

خانواده

پدر

پدر ابشان سیدجواد خامنه‌ای(۲۰جمادی‌الثانی ۱۳۱۳نجف، ۱۶ آذر۱۲۷۴/۱۴ تیر ۱۳۶۵) از علما و مجتهدان عصر خود بود که در نجف متولد شد و در کودکی همراه خانواده‌اش به تبریز آمد. پس از اتمام دورۀ سطح، در حدود سال ۱۳۳۶ به مشهد مهاجرت کرد[۸] و در فقه و اصول از محضر بزرگانی چون حاج‌آقا حسین قمی، میرزا محمد آقازادۀ خراسانی(کفائی)، میرزا مهدی اصفهانی و حاج فاضل خراسانی و در فلسفه از محضر آقابزرگ حکیم شهیدی و شیخ اسدالله یزدی بهره‌مند گردید.[۹]

[نرگس منتظر]

سپس در سال ۱۳۴۵ به نجف رفت و از حوزۀ درس میرزا محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و ضیاء الدین عراقی کسب فیض کرد و از سه نفر مذکور اجازۀ اجتهاد گرفت.[۱۰] او در پی تصمیم بازگشت به ایران راهی مشهد شد و برای همیشه در آن شهر اقامت گزید و ضمن تدریس، امامت مسجد صدیقی‌های بازار مشهد یعنی مسجد آذربایجانی‌ها را عهده‌دار گردید.[۱۱] پس از پیروزی انقلاب اسلامی با آنکه فرزندانش به مقامات عالی سیاسی و اجرایی رسیدند، همچنان به زندگی ساده‌زیستانۀ خود ادامه داد و به دلیل بهره‌مندی از کمالات انسانی همواره مورد وثوق مردم بود و در رواق پشت ضریح مطهر امام رضا(ع) به خاک سپرده شد.[۱۴]

[نرگس منتظر]

جد اعلای ایشان سیدمحمد حسینی تفرشی نسب به سادات افطسی می‌رساند. شجرۀ وی به سلطان‌العلماء احمد، معروف به سلطان سیداحمد می‌رسد که با پنج واسطه از اخلاف امام سجاد(ع) است. جدش سیدحسین خامنه‌ای(تولد حدود ۱۲۵۹ق/ درگذشت ۲۰ ربیع‌الثانی ۱۳۲۵ق) در خامنه به دنیا آمد و در نجف نزد اساتید بزرگی چون سیدحسین کوه‌کمری، فاضل ایروانی، فاضل شربیانی، میرزا باقر شکی و میرزا محمدحسن شیرازی تلمذ کرد و پس از طی مدارج علوم دینی در حوزۀ علمیۀ نجف اشرف، در زمرل فقها و مدرسان آن حوزه قرار گرفت.

[نرگس منتظر]

او در سال ۱۳۱۶ به تبریز آمد[۱] و آموزگار مدرسۀ طالبیه و امام جماعت مسجد جامع آن شهر شد.[۲] وی همچنین دارای افکار بلند سیاسی و اجتماعی و از علمای طرف‌دار مشروطه بود و همواره مردم را به حمایت و پاسداری از نهضت مشروطه تشویق می‌کرد.[۳] برخی از آثار علمی ایشان از جمله حاشیه بر کتابه‌ای ریاض‌ المسائل، قوانین‌ الاصول، مکاسب شیخ انصاری، فوائدالاصول و شرح لمعه وقف کتابخانۀ حسینیۀ شوشتری نجف شد.[۴]

[نرگس منتظر]

مادر
بانو میردامادی(۱۲۹۳ش ـ ۱۳۶۸ش)، مادر آیه‌الله خامنه‌ای بانویی زاهد، متشرع، آشنا با آیات قرآن، احادیث، تاریخ و ادبیات بود. او در جریان مبارزه با رژیم پهلوی با فرزندان مبارزش، خصوصاً سیدعلی خامنه‌ای همگام بوده است.[۱۶] آیت الله خامنه‌ای دربارۀ مادرشان می‌گویند: «مادرم خانم بسیار فهمیده، باسواد، کتاب‌خوان، دارای ذوق شعری و هنری، حافظ شناس، البته حافظ شناس که می‌‎گویم نه به معنای علمی و این‌‎ها به معنای مأنوس بودن با دیوان حافظ و با قرآن کاملاً آشنا بود و صدای خوشی هم داشت. ما وقتی بچه بودیم، همه می‌نشستیم و مادرم قرآن می‌خواند؛ خیلی هم قرآن را شیرین و قشنگ می‌خواند. ما بچه‌ها دورش جمع می‌شدیم و برایمان به مناسبت، آیه‌هایی را که در مورد زندگی پیامبران است، می‌گفت.

من خودم اولین بار، زندگی حضرت موسی، زندگی حضرت ابراهیم و بعضی پیامبران دیگر را از مادرم به این مناسبت شنیدم. قرآن که می‌خواند، به آیاتی که نام پیامبران در آن است می‌رسید، بنا می‌کرد به شرح دادن. آیه‌الله سیدهاشم نجف‌آبادی میردامادی(۱۳۰۳ق ـ۱۳۸۰ ق)، جد مادری آیه‌الله خامنه‌ای از خاندان میرداماد فیلسوف مشهور عصر صفویه از شاگردان آخوندخراسانی و میرزا محمدحسین نائینی، از علما و مفسران قرآن و از ائمۀ جماعت مسجد‌گوهرشاد بود[۱۷] و در عین حال به امر به معروف و نهی از منکر اهتمام ویژه‌ای داشت و در پی اعتراض به کشتار مردم در مسجد گوهرشاد در دورۀ حکومت رضاشاه، به سمنان تبعید شد.[۱۸] آیت الله خامنه‌ای از سوی مادر به محمد دیباج فرزند امام جعفر صادق(ع) نسب می‌رساند.[۱۹]